Từ mặt đường bị đào xới đến áp lực phải hoàn thành
Câu chuyện Quốc lộ 1A Quảng Ngãi bị đào lên để sửa chữa nhưng thi công chậm suốt nhiều tuần, chỉ thực sự được đẩy nhanh sau khi có phản ánh của người dân và cơ quan báo chí, là một ví dụ điển hình cho cách truyền thông và giám sát công khai có thể tác động trực tiếp đến tiến độ sửa chữa đường bộ, đồng thời phơi bày những điểm yếu trong quản lý công trình hiện nay.
Trong hơn một tháng, đoạn Quốc lộ 1A qua thôn Thế Lợi, xã Thọ Phong, bị cào bóc mặt đường để sửa nhưng chậm hoàn trả, gây khó khăn cho việc đi lại và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cho người dân. Chỉ sau khi tình trạng này được phản ánh công khai, các đơn vị liên quan mới đồng loạt tăng cường nhân lực, thiết bị, đặt mục tiêu hoàn thành sửa chữa vào cuối tháng 10/2026. Việc một tuyến huyết mạch phải “đợi” dư luận mới chuyển động cho thấy vấn đề không nằm ở kỹ thuật, mà ở kỷ luật tiến độ và trách nhiệm giải trình.
Khi truyền thông lên tiếng, nhà thầu lập tức tăng tốc
Điểm ngoặt của dự án sửa chữa Quốc lộ 1A qua Quảng Ngãi đến từ phản ánh của người dân và cơ quan báo chí về tình trạng thi công ì ạch, mặt đường bị bỏ dở kéo dài. Sau đó, lãnh đạo Khu Quản lý đường bộ III cho biết đã đôn đốc các Ban quản lý dự án, tư vấn giám sát và nhà thầu đẩy nhanh tiến độ. Đây là minh chứng rõ ràng: khi thông tin được đưa ra ánh sáng, hệ thống quản lý buộc phải phản ứng.
Từ ngày 16/10, khi thời tiết thuận lợi, công nhân được huy động dày hơn, xe lu, xe tải chở đá, máy móc hoạt động liên tục để dọn dẹp, láng nhũ tương nhựa đường, chuẩn bị thảm bê tông nhựa trên đoạn dài khoảng 980m từ Km1044+800 đến Km1045+780. Một người dân 72 tuổi ở thôn Thế Lợi nói thẳng: ông mong nhà thầu sớm hoàn trả mặt đường để bà con đi lại, tránh tai nạn, vì “mặt đường hiện nay còn dang dở, đi lại trở ngại quá”. Câu nói này cho thấy sức ép thực sự không đến từ văn bản, mà từ đời sống hàng ngày.
Lý do chậm tiến độ: khách quan có, nhưng chủ quan mới đáng lo
Đại diện Ban Quản lý dự án đường bộ miền Trung thừa nhận trong tháng qua, sửa chữa gặp khó khăn do nguồn cung đá xây dựng khan hiếm và giá nhựa đường tăng, ảnh hưởng chi phí và tiến độ thi công. Thời tiết mưa gió cũng được nêu như một nguyên nhân khiến tiến độ chậm so với yêu cầu. Những yếu tố này là có thật, nhưng không thể là “lá chắn” cho việc để mặt đường bị đào xới kéo dài ngay trên trục giao thông huyết mạch.
Thực tế cho thấy, chỉ sau khi bị nhắc nhở, Ban quản lý dự án mới có văn bản yêu cầu liên danh nhà thầu huy động thêm nhân lực, máy móc, vật liệu, tổ chức nhiều mũi thi công để hoàn thành các hạng mục dang dở. Gói thầu sửa chữa Quốc lộ 1A qua Quảng Ngãi được triển khai từ ngày 24/6, dự kiến hoàn thành ngày 30/10/2026, với các mốc chi tiết như đoạn Km1045+300 đến Km1045+780 phải xong trước 18/10, các đoạn khác trước 20/10, 22/10 và 28/10/2026. Một dự án có lịch trình rõ ràng nhưng vẫn chậm tiến độ cho thấy vấn đề nằm ở kỷ luật thực hiện, không chỉ ở điều kiện khách quan.
Bài học quản lý công trình: không thể thiếu giám sát công khai
Sau phản ánh, lãnh đạo Khu Quản lý đường bộ III và Ban Quản lý dự án đường bộ miền Trung thường xuyên có mặt tại hiện trường để kiểm tra, đôn đốc tiến độ thi công trên Quốc lộ 1A Quảng Ngãi. Đồng thời, các đơn vị liên quan được yêu cầu làm rõ trách nhiệm từng cá nhân, đơn vị. Việc giám sát trực tiếp, công khai như vậy lẽ ra phải là thông lệ từ đầu, chứ không phải biện pháp “chữa cháy” sau khi dư luận bức xúc.
Từ câu chuyện này, có ít nhất ba bài học cho quản lý công trình giao thông: một là, mọi dự án sửa chữa đường bộ trên trục chính phải có kế hoạch tổ chức giao thông và hoàn trả mặt đường rõ ràng, gắn với chế tài khi chậm tiến độ; hai là, cơ quan quản lý không thể phó mặc cho nhà thầu mà phải hiện diện tại công trường, cập nhật tiến độ theo ngày; ba là, truyền thông và người dân cần được coi là một kênh giám sát chính thức, không bị xem là “gây khó dễ”. Khi áp lực công khai trở thành một phần của quy trình, tiến độ sẽ bớt phụ thuộc vào tinh thần tự giác của từng nhà thầu.
Từ Quốc lộ 1A nhìn rộng ra: muốn đường thông, phải thông trách nhiệm
Hiện nay, Khu Quản lý đường bộ III tiếp tục đôn đốc các đơn vị liên quan tăng cường nhân lực, thiết bị, phấn đấu hoàn thành sửa chữa các vị trí hư hỏng trên Quốc lộ 1A qua Quảng Ngãi vào cuối tháng 10/2026. Chủ đầu tư và Ban quản lý dự án cũng chỉ đạo tranh thủ thời tiết thuận lợi để cơ bản hoàn thành mặt đường trong tháng 10. Nếu các cam kết này được giữ đúng, người dân sẽ có lại một mặt đường an toàn, êm thuận sau nhiều tuần bất tiện.
Nhưng điều quan trọng hơn là không để kịch bản “đào lên rồi để đó” lặp lại ở các dự án khác. Quốc lộ 1A Quảng Ngãi cho thấy: khi thiếu giám sát độc lập và tiếng nói của người dân bị bỏ qua, chậm tiến độ dự án gần như là điều khó tránh. Muốn hệ thống hạ tầng đường bộ phát triển tương xứng với kỳ vọng, cải thiện kỹ thuật là chưa đủ; phải cải thiện cách quản lý công trình, đặt trách nhiệm giải trình và giám sát công khai ngang hàng với các tiêu chuẩn kỹ thuật. Khi trách nhiệm được “thông tuyến”, đường mới có cơ hội thông suốt.
