Điện gió ngoài khơi và bước ngoặt chiến lược của PetroVietnam
Điện gió ngoài khơi Việt Nam là lĩnh vực phát triển các dự án điện gió đặt trên biển, tận dụng tiềm năng gió mạnh và ổn định để tạo ra nguồn điện sạch quy mô lớn, đồng thời hình thành chuỗi công nghiệp và dịch vụ kỹ thuật biển mới gắn với mục tiêu chuyển dịch năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Đan Mạch của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, tạo nền chính trị và ngoại giao cho hợp tác năng lượng xanh sâu rộng hơn. Ngay trong bối cảnh đó, Tổng Giám đốc PetroVietnam Lê Mạnh Cường làm việc với các đối tác Đan Mạch, phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Đan Mạch và trao các thỏa thuận hợp tác trọng tâm về điện gió ngoài khơi. Đây không chỉ là một loạt ký kết mang tính nghi thức, mà là tín hiệu rõ ràng cho thấy PetroVietnam năng lượng tái tạo đang trở thành một trụ cột mới bên cạnh dầu khí truyền thống.
Từ nền tảng dầu khí đến tham vọng chuỗi giá trị điện gió ngoài khơi
Điều đáng chú ý trong hợp tác Đan Mạch Việt Nam lần này là PetroVietnam không bước vào điện gió ngoài khơi như một tân binh, mà như một doanh nghiệp dầu khí đang chuyển hóa lợi thế sẵn có. Tập đoàn xác định ba trụ cột: tiên phong phát triển Dự án Điện gió ngoài khơi Nam Trung Bộ 1, tham gia kiến nghị hoàn thiện hành lang pháp lý và xây dựng chuỗi cung ứng trong nước. Năng lực công trình biển, chế tạo, cảng, logistics và dịch vụ kỹ thuật biển tích lũy từ hoạt động dầu khí được xem là nền tảng để PetroVietnam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị điện gió ngoài khơi. Việc PTSC đã cung cấp sản phẩm, dịch vụ cho các dự án điện gió ngoài khơi tại Đài Loan (Trung Quốc) và khu vực Baltic cho thấy Việt Nam đã có những mắt xích đầu tiên trong chuỗi cung ứng toàn cầu, và bước đi hiện nay là nỗ lực kéo chuỗi giá trị đó về phục vụ phát triển năng lượng xanh trong nước.
CIP, Vestas, Topsoe: bộ ba Đan Mạch trong chiến lược năng lượng xanh
Trong hai ngày 19–20/10 tại Copenhagen, PetroVietnam đã làm việc với ba đối tác Đan Mạch mang tính chiến lược: Copenhagen Infrastructure Partners (CIP), Vestas và Topsoe. Với CIP, PetroVietnam cùng phát triển Dự án Điện gió ngoài khơi Nam Trung Bộ 1, đồng thời phối hợp xử lý các nội dung mang tính quyết định như cơ chế khuyến khích đầu tư, hợp đồng mua bán điện, phân bổ rủi ro, thu xếp vốn và tiến độ. Theo thỏa thuận được trao trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Nhà Vua Frederik X, hai bên cam kết thúc đẩy phát triển điện gió ngoài khơi tại Việt Nam. Với Vestas, PetroVietnam đặt vấn đề nâng cao tỷ lệ nội địa hóa chuỗi cung ứng điện gió, sử dụng năng lực công nghiệp, cơ khí chế tạo và dịch vụ kỹ thuật trong nước. Topsoe lại mở ra hướng phát triển năng lượng bền vững khi ký thỏa thuận với PVFCCo về giải pháp công nghệ trong hóa chất, phân bón và năng lượng xanh. Bộ ba này cho thấy PetroVietnam không chỉ tìm nguồn vốn và công nghệ, mà còn muốn đồng thiết kế mô hình phát triển năng lượng tái tạo dài hạn.
Nâng cấp Đối tác Chiến lược Toàn diện: ý nghĩa vượt ra ngoài các bản hợp đồng
Việc ký kết các thỏa thuận điện gió ngoài khơi diễn ra song song với sự kiện Việt Nam và Đan Mạch nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, và điều này không phải trùng hợp ngẫu nhiên. Tuyên bố chung giữa hai nước nhấn mạnh tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và an ninh năng lượng. Khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kêu gọi doanh nghiệp chuyển từ “đầu tư tại Việt Nam” sang “đầu tư cùng Việt Nam”, thông điệp là Việt Nam muốn trở thành đối tác đồng kiến tạo chuỗi giá trị, thay vì chỉ là thị trường tiếp nhận vốn. PetroVietnam đi theo tinh thần đó khi vừa tìm kiếm hợp tác quốc tế, vừa chủ động tham gia kiến nghị hoàn thiện hành lang pháp lý cho điện gió ngoài khơi. Đây là cách tiếp cận mang tính chính sách: nếu khung pháp lý không ổn định, chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi Việt Nam khó hình thành bền vững, như chính Vestas đã cảnh báo khi đề nghị lộ trình rõ ràng và ổn định để các dự án được triển khai đều đặn, liên tục trong dài hạn.
Kết luận: PetroVietnam đang thử sức vai trò “nhà kiến tạo” chuyển dịch năng lượng
Nhìn tổng thể, các thỏa thuận tại Đan Mạch cho thấy PetroVietnam đang bước ra khỏi hình ảnh một doanh nghiệp chỉ khai thác dầu khí, để thử sức vai trò nhà kiến tạo chuyển dịch năng lượng. Pioneering offshore wind from an oil and gas foundation không chỉ là khẩu hiệu, mà là chiến lược: dùng năng lực công trình biển, dịch vụ kỹ thuật và kinh nghiệm quốc tế để mở rộng sang điện gió ngoài khơi Việt Nam. Đồng thời, việc gắn phát triển điện gió với yêu cầu quốc phòng, an ninh và chủ quyền biển đảo cho thấy Tập đoàn hiểu rằng năng lượng xanh không tách rời lợi ích quốc gia. Các kết quả hợp tác tại Đan Mạch tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của PetroVietnam trong phát triển điện gió ngoài khơi, góp phần cụ thể hóa Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Đan Mạch trong lĩnh vực năng lượng và phục vụ mục tiêu chuyển dịch năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Câu hỏi còn lại không nằm ở ý chí, mà ở tốc độ và chất lượng thực thi: liệu các dự án sẽ đi vào vận hành đúng tiến độ, với chuỗi cung ứng nội địa đủ mạnh để giữ lại giá trị trong nước.
