Gánh chăm sóc không có giờ nghỉ
Gia đình có người bệnh nặng là gia đình phải chia sẻ thời gian, sức lực và nguồn sống cho việc chăm nom kéo dài, trong khi những nhu cầu thường nhật như làm việc, nuôi con và nghỉ ngơi vẫn không thể dừng lại. Với Đỗ Thị Huy và Nguyễn Tiến Đạt, gánh nặng ấy hiện diện trong từng bữa ăn, giấc ngủ của ba con. Anh Đạt sinh năm 1992, chị Huy sinh năm 1994; cả ba người con đều mắc bệnh và cần người chăm sóc. Câu chuyện của họ không phải một khoảnh khắc khốn khó đơn lẻ, mà là sự bào mòn tích lũy qua nhiều năm, khi tình thương không thể thay thế tiền thuốc, điều trị hay thời gian phục hồi chức năng.
Con đầu Nguyễn Tiến Hoàng sinh thiếu tháng, chậm phát triển trí tuệ; nay 13 tuổi, em chưa biết nói và được xác định khuyết tật nặng. Nguyễn Tiến Quân mắc tim bẩm sinh, từng được gia đình vay mượn để phẫu thuật và sau đó gặp di chứng não. Năm 2025, em lại bị tai nạn giao thông, xuất huyết não; sau phẫu thuật, việc đi lại vẫn khó khăn, em không nghe hiểu và giao tiếp được. Em út Xuân Bình sinh năm 2024 mắc bệnh tim bẩm sinh phức tạp, dị tật ống dây thần kinh và chậm phát triển tâm thần nặng. Cả ba đều chưa thể tự lo những nhu cầu cơ bản, nên chị Huy ở nhà chăm con.
Khi thu nhập ít ỏi không đủ san sẻ nỗi lo
Nguồn thu chính của gia đình Đạt – Huy là đồng lương phụ xây ít ỏi của anh Đạt. Thu nhập vốn đã chật vật để trang trải đời sống nay còn phải gánh tiền thuốc men, điều trị, phẫu thuật và phục hồi chức năng cho ba con. Muốn con tập vật lý trị liệu nhưng không đủ điều kiện, chị Huy từng cho con đầu đi tập, còn con thứ hai chỉ tập được vài buổi; sau đó chị tự học cách tập cho con qua mạng. Đây không phải lựa chọn thay thế chăm sóc chuyên môn, mà là dấu hiệu cho thấy gia đình đang cố tìm đường trong cảnh thiếu thốn. Nhiều năm quẩn quanh chăm con, sức khỏe chị Huy suy kiệt, thường xuyên đau ốm, nhưng chị vẫn khó có thể nghỉ ngơi.
Điều làm câu chuyện thêm nặng nề là sự thiếu hụt không chỉ nằm ở chi phí điều trị. Ba đứa trẻ cần người ở bên gần như liên tục, còn người mẹ phải đánh đổi sức khỏe và cơ hội làm việc để đáp ứng việc chăm sóc. Anh Đạt gánh phần mưu sinh, nhưng một đồng lương phụ xây không thể tự mình giải quyết mọi nhu cầu của gia đình. Bà con lối xóm và chính quyền địa phương đã chia sẻ, song sự giúp đỡ hiện có vẫn chưa đủ. Khi một gia đình có người bệnh phải xoay xở giữa tiền bạc, thời gian và thể lực, sự kiệt quệ không đến trong một ngày; nó âm thầm kéo dài theo từng khoản phải lo và từng lần người chăm sóc không được nghỉ.
Ở lại bên người vợ mắc ung thư máu
Một hành trình chăm sóc khác bắt đầu từ lựa chọn ở lại. Năm 2016, Hoàng Bình gặp Trần Thị Quỳnh Nhi khi anh mở tiệm mì, còn chị làm dược sĩ tại một tiệm thuốc gần đó. Nhi phát hiện mắc ung thư máu sau khi thấy nổi hạch và đi khám. Bình biết bệnh tình của người yêu trước khi hai người kết hôn, nhưng không rời đi. Khi Nhi hỏi vì sao anh chọn ở bên mình, câu trả lời của anh ngắn gọn: “Lỡ thương rồi, bỏ không được”. Với Nhi, quyết định ấy không xóa đi nỗi lo bệnh tật; nó đặt nền cho một cuộc sống chung mà trong đó chăm sóc, nuôi con và kiếm sống trở thành trách nhiệm đan xen.
Sau đám cưới một tháng, Nhi mang thai. Trong thai kỳ, chị phải nhập viện theo dõi và điều trị; khi sinh, chị gặp nhiễm trùng máu và băng huyết. Sau đó, vết mổ lâu lành, sức khỏe tiếp tục suy yếu. Bình vừa chăm vợ vừa chăm con nhỏ, có lúc phải xoay xở khi mẹ và con điều trị ở hai bệnh viện khác nhau. Anh làm đậu xuyên đêm, rồi lo bữa ăn, việc nhà và đưa con đi học; ông bà hai bên cũng phụ giúp khi có thể. Theo Nhi, tiền thuốc mỗi tháng khoảng 6 triệu đồng, chưa kể sinh hoạt và các khoản điều trị khác. Khoản đầu tư cơ sở làm đậu khiến gia đình vay mượn, có cả khoản chịu lãi.
Mưu sinh để giữ lấy một mái nhà
Bình làm từ đêm đến trưa hôm sau để kịp sản xuất và giao đậu, nhưng công việc không thể tách khỏi việc chăm vợ con. Khi Nhi nằm viện, anh tranh thủ nấu cơm mang vào, nhờ người quen mua bữa sáng; nếu ông bà không thể đón con, có lúc anh đưa con đến chỗ làm qua đêm rồi sáng đưa đi học. Nhi kể chồng ít than phiền chuyện tiền bạc, vẫn cố để chị không cảm thấy mình là gánh nặng. Những việc âm thầm ấy không làm bệnh tật hay nợ nần biến mất, nhưng cho thấy sự gắn bó được duy trì bằng lao động cụ thể mỗi ngày. Gia đình còn mong việc làm ăn ổn định hơn, trả dần khoản vay và dành dụm để có nhà riêng thay vì tiếp tục thuê.
Hai gia đình có hoàn cảnh khác nhau, nhưng cùng bị kéo căng giữa chăm sóc người bệnh nặng, chăm con nhỏ và nhu cầu mưu sinh. Với nhà chị Huy, ba con cần được trông nom liên tục trong khi nguồn thu phụ thuộc vào công việc phụ xây. Với vợ chồng Bình – Nhi, việc điều trị kéo dài đi cùng lịch làm đậu xuyên đêm, chăm con và khoản nợ đầu tư. Nghị lực của họ không nên bị kể như một phép màu có thể khỏa lấp những thiếu hụt ấy. Đó là sức bền của những người vẫn lo bữa ăn, viện phí và ngày mai dù đã mệt mỏi. Sự sẻ chia thiết thực có thể giúp họ bớt đơn độc; còn mong muốn ổn định cuộc sống vẫn là điều cả hai gia đình đang gắng sức gìn giữ.
