Không gian đi bộ thông minh: định nghĩa và lựa chọn đầy chủ đích của Hà Nội
Không gian đi bộ thông minh là tổ hợp các tuyến phố ưu tiên người đi bộ, tích hợp hạ tầng hiện đại, hoạt động văn hóa – ẩm thực và hệ thống quản lý đô thị nhằm nâng chất lượng sống, hỗ trợ kinh tế địa phương và hướng tới mô hình đô thị xanh bền vững. Với kế hoạch mới, Hà Nội không chỉ “đóng đường cho xe” mà đang mở ra một tầng trải nghiệm đô thị khác: đi bộ, ăn uống, sinh hoạt cộng đồng, tất cả trong một cấu trúc hạ tầng được thiết kế lại từ gốc. Theo kế hoạch của UBND thành phố, khu vực Công viên Cầu Giấy và đoạn phố Thanh Thái giáp công viên được ưu tiên triển khai giai đoạn đầu. Việc chọn một không gian vốn đã có công viên, cây xanh và mật độ người trẻ để thử nghiệm cho thấy thành phố đi theo hướng ít rủi ro, nhiều khả năng lan tỏa.
Thanh Thái – Khúc Thừa Dụ: từ phố xe cộ đến không gian ẩm thực cộng đồng
Điểm táo bạo của kế hoạch là gắn không gian đi bộ thông minh với trải nghiệm ẩm thực và sinh hoạt cộng đồng. Phần không gian trước cổng Công viên Cầu Giấy được định hướng trở thành nơi diễn ra hoạt động văn hóa – nghệ thuật, lễ hội, triển lãm, sự kiện cộng đồng. Nói cách khác, đây sẽ là “phòng khách ngoài trời” cho cư dân khu vực. Ở trục ẩm thực, phố ăn uống Cầu Giấy được kỳ vọng ưu tiên mô hình xe đẩy, quầy hàng di động thiết kế đồng bộ, thay thế ki-ốt cố định. Cách làm này giúp giải phóng mặt tiền, tăng khả năng linh hoạt sử dụng vỉa hè, đồng thời tạo sân chơi cho kinh tế địa phương nhỏ lẻ – những hàng quán vừa và nhỏ có cơ hội tham gia mô hình mới mà không bị mắc kẹt trong chi phí mặt bằng cố định.
Phát triển hạ tầng Hà Nội: từ phố đi bộ Cầu Giấy đến trục Nguyễn Tuân mở rộng
Nếu Thanh Thái – Khúc Thừa Dụ cho thấy một thí điểm không gian đi bộ thông minh gắn ẩm thực, thì dự án mở rộng đường Nguyễn Tuân lại thể hiện “cái xương sống” hạ tầng giao thông mới của Hà Nội. Sau nhiều năm triển khai, dự án cải tạo, mở rộng tuyến Nguyễn Tuân đã hoàn thành khoảng 99% khối lượng xây lắp. Tuyến dài khoảng 720m, từ nút giao Nguyễn Trãi đến khu vực ngõ 162 Nguyễn Tuân, với mặt cắt rộng 21m, gồm 15m lòng đường và hai vỉa hè 3m mỗi bên. Một câu nói đáng nhớ từ dự án này là: “Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng giảm áp lực giao thông cho các tuyến Nguyễn Trãi, Lê Văn Lương, Vũ Trọng Phụng và Khuất Duy Tiến, đồng thời tăng kết nối khu vực phía tây nam Thủ đô và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội”. Đây là phát triển hạ tầng Hà Nội theo nghĩa rất cụ thể: mở rộng không gian di chuyển cho hàng vạn lượt xe mỗi ngày.
Đô thị xanh bền vững không chỉ là cây xanh mà còn là cách người dân sử dụng đường phố
Một thành phố chỉ thực sự là đô thị xanh bền vững khi hạ tầng được thiết kế cho cả cây xanh lẫn con người. Với Nguyễn Tuân, các hạng mục về hạ tầng kỹ thuật, vỉa hè, hệ thống chiếu sáng, không gian cây xanh và tổ chức giao thông được giao cụ thể và giám sát chặt theo tiến độ. Người dân đã cảm nhận hiệu quả rất trực tiếp: đoạn đường vốn hay tắc, hẹp, mưa là khổ, nay rộng hơn, đi lại thuận tiện; anh Nguyễn Văn Tuấn chia sẻ đường thông thoáng hơn nên di chuyển nhẹ nhàng hơn trước và kỳ vọng ùn tắc sẽ tiếp tục giảm. Ở khía cạnh kinh tế địa phương, một hộ kinh doanh đánh giá “đường rõ ràng hơn thì vận chuyển hàng hóa thuận lợi, khách đến mua sắm dễ hơn”, kỳ vọng buôn bán ổn định và tăng trưởng khi dự án hoàn thiện. Đây là bằng chứng sống rằng hạ tầng tốt không chỉ phục vụ xe, mà trực tiếp chuyển hóa thành cơ hội kinh tế.
Từ thí điểm đến chiến lược: kết nối không gian đi bộ thông minh với mạng lưới hạ tầng toàn thành phố
Điểm đáng chú ý của Hà Nội là không xem những dự án này như những “công trình lẻ”, mà gắn chúng trong chiến lược kết nối đô thị rộng hơn. Giai đoạn tiếp theo của dự án quanh Công viên Cầu Giấy sẽ mở rộng sang Khúc Thừa Dụ và Trần Thái Tông, kết nối khu Duy Tân, khu công nghệ thông tin tập trung và Công viên An Hòa. Với Nguyễn Tuân, phần việc còn lại như lát vỉa hè, lắp đèn chiếu sáng, trồng cây, tổ chức giao thông đang được các đơn vị gấp rút hoàn thiện để sớm đưa tuyến vào khai thác. Tiến độ được cải thiện rõ sau khi thành phố triển khai mô hình chính quyền đô thị hai cấp; sự lãnh đạo sát sao của cấp ủy và sự đồng thuận của người dân đã gỡ nhiều nút thắt, giúp dự án cơ bản hoàn thành sau nhiều năm trì trệ. Điều đó tạo nền tảng để tiếp tục nâng cấp hạ tầng, nâng chất lượng đô thị và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của Thủ đô trong giai đoạn mới.
