Khoản đầu tư 6.200 tỷ đồng: Tín hiệu khẳng định tham vọng cửa ngõ cảng biển
Dự án đầu tư xây dựng Bến cảng Liên Chiểu – phần cơ sở hạ tầng dùng chung còn lại là bước đi thể hiện rõ quyết tâm của Đà Nẵng trong việc định vị cảng Liên Chiểu Đà Nẵng như cửa ngõ quốc tế mới cho duyên hải miền Trung, qua đó xây dựng một cấu trúc hạ tầng logistics Đà Nẵng hiện đại, giảm tải cho khu vực nội đô và tạo nền tảng thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao vào các lĩnh vực cảng biển và công nghiệp phụ trợ. HĐND thành phố đã thông qua chủ trương đầu tư hơn 6.200 tỷ đồng cho dự án nhóm A này, triển khai tại phường Hải Vân trong giai đoạn 2026–2030, sử dụng vốn ngân sách Trung ương và địa phương. Đây không phải là một quyết định đơn lẻ mà là bước tiếp theo sau khi hợp phần hạ tầng dùng chung giai đoạn đầu, với tổng vốn hơn 3.426 tỷ đồng, đã được khởi công cuối năm 2022 và hoàn thành. Khoản đầu tư mới cho thấy thành phố chọn đi con đường khó nhưng đúng: xây xong phần hạ tầng công cộng trước để tạo mặt bằng cạnh tranh cho phần khai thác cảng sau.
Hạ tầng dùng chung: Nền móng kỹ thuật cho năng lực cạnh tranh của cảng Liên Chiểu
Điểm đáng chú ý của gói đầu tư cơ sở hạ tầng cảng lần này là nó tập trung gần như hoàn toàn vào phần hạ tầng dùng chung – những hạng mục không mang lại doanh thu trực tiếp nhưng quyết định năng lực cạnh tranh dài hạn của cảng. Thành phố sẽ xây dựng thêm 920m đê chắn sóng nối tiếp với 1.170m đã hoàn thành trước đó, cùng 2 bến hàng lỏng với 3 cầu cảng phục vụ di dời các bến xăng dầu trong vịnh Đà Nẵng. Khoảng 5,73km đường giao thông kết nối nội khu bến và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ cũng được đầu tư, kèm theo công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng để dành quỹ đất cho tuyến đường sắt chuyên dùng nối ga Kim Liên với khu bến Liên Chiểu, di dời 3 cầu cảng xăng dầu và 1 cầu cảng xi măng. Có thể coi đây là “phần móng” mà nếu không làm tốt, mọi tham vọng cảng cửa ngõ quốc tế chỉ dừng ở quy hoạch trên giấy.
Liên kết cảng – khu công nghiệp: Tạo chuỗi logistics khép kín vùng Đà Nẵng
Điều khiến dự án cảng Liên Chiểu trở nên mang tính chiến lược không chỉ nằm ở bản thân khu bến mà ở cách nó gắn vào một mạng lưới hạ tầng logistics Đà Nẵng đang được thiết kế lại theo tư duy chuỗi liên kết. Dự án được kỳ vọng thúc đẩy phát triển hệ thống cảng biển, khu công nghiệp, dịch vụ logistics, giảm lưu lượng hàng hóa qua khu vực nội đô và từng bước chuyển đổi cảng Tiên Sa thành cảng du lịch quốc tế theo quy hoạch. Trong bức tranh đó, những khu công nghiệp thế hệ mới như Hòa Ninh – được định hướng trở thành khu công nghiệp sinh thái, hiện đại, đóng vai trò mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái sản xuất, logistics và thương mại của thành phố, với kết nối trực tiếp tới cảng nước sâu Liên Chiểu chỉ khoảng 10km. Khi cảng Liên Chiểu được hoàn thiện hạ tầng dùng chung và các KCN xung quanh vận hành đúng định hướng, Đà Nẵng sẽ có cơ hội chuyển từ vai trò điểm trung chuyển sang trung tâm logistics khu vực.
Mô hình đối tác công – tư: Bài kiểm tra năng lực tổ chức không gian phát triển
Một chi tiết thường bị bỏ qua nhưng lại mang tính quyết định đối với tương lai phát triển cảng biển là cấu trúc đầu tư. Bến cảng Liên Chiểu được phân thành hai hợp phần: hạ tầng dùng chung (hợp phần A) do Nhà nước đầu tư và các bến cảng container (hợp phần B) do nhà đầu tư triển khai theo hình thức đối tác công – tư. Hợp phần B – dự án đầu tư tổng thể bến cảng container Liên Chiểu với tổng vốn khoảng 45.268 tỷ đồng – hiện do liên danh Công ty CP Tập đoàn Hateco và Công ty TNHH Cảng biển Hateco – APM Terminals B.V. (Hà Lan) triển khai. Mô hình này đặt ra yêu cầu rất cao về năng lực tổ chức không gian phát triển của Đà Nẵng: Nhà nước phải bảo đảm tiến độ phần công cộng, còn doanh nghiệp phải nhìn thấy một cấu trúc quy hoạch đủ ổn định để rót vốn dài hạn. Nếu phối hợp trơn tru, đây sẽ là ví dụ điển hình cho cách đầu tư cơ sở hạ tầng cảng có thể kích hoạt nguồn lực tư nhân mà không đánh mất định hướng lợi ích công.
Từ cảng Liên Chiểu tới chiến lược không gian kinh tế mới của Đà Nẵng
Nhìn rộng hơn, dự án cảng Liên Chiểu nằm trong chuỗi quyết sách tái định hình không gian kinh tế của Đà Nẵng theo trục cảng biển – khu công nghiệp – đô thị dịch vụ. Những khu công nghiệp sinh thái, xanh như Nam Thăng Bình, Hòa Ninh, Tam Anh – An An Hòa hay dự án VSIP Đà Nẵng đều được định hướng gắn với hạ tầng thông minh, giảm phát thải và kết nối sâu vào chuỗi cung ứng khu vực–toàn cầu. Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hồ Kỳ Minh, đầu tư hạ tầng các khu công nghiệp thế hệ mới là nhiệm vụ trọng tâm để hiện thực hóa các định hướng chiến lược phát triển kinh tế–xã hội của thành phố. Khi những cam kết về cải cách thủ tục, như việc hoàn tất thẩm định và chấp thuận chủ trương đầu tư Khu công nghiệp VSIP Đà Nẵng chỉ trong 57 ngày, gặp được hạ tầng cảng biển được đầu tư bài bản, Đà Nẵng sẽ có cơ sở để bứt phá khỏi vai trò một đô thị du lịch, hướng tới vị thế trung tâm logistics và công nghiệp sạch của miền Trung trong những thập kỷ tới.
