Việt Nam vươn lên số 2: Tín hiệu tái cấu trúc thị trường khu vực
Việt Nam vượt Thái Lan để trở thành thị trường hàng không lớn thứ hai trong thị trường hàng không Đông Nam Á, với tổng sức chứa máy bay đạt 7,4 triệu ghế trong tháng 7, qua đó gửi đi tín hiệu mạnh mẽ về sự dịch chuyển cấu trúc và cán cân tăng trưởng trong khu vực đang có dấu hiệu suy giảm công suất tổng thể.
Báo cáo của OAG cho thấy tổng năng lực vận tải hàng không khu vực trong tháng 7 chỉ đạt 50,4 triệu ghế, giảm 1,2% so với cùng kỳ năm trước. Thế nhưng giữa bức tranh chung đó, Việt Nam lại nổi lên như điểm sáng khi đạt 7,4 triệu ghế, tăng 5,6% và chính thức vượt Thái Lan với 6,9 triệu ghế để giữ vị trí thứ hai, chỉ sau Indonesia. Đây không phải là một thay đổi mang tính kỹ thuật, mà là bước ngoặt chiến lược: thị trường vốn bị xem là “theo sau” giờ đang kéo đường cong tăng trưởng ngược chiều xu hướng giảm của khu vực. Câu hỏi không nên là Việt Nam tăng nhanh thế nào, mà là phần còn lại của khu vực đã chậm lại ra sao.
Sức chứa máy bay khu vực suy giảm, Việt Nam đi ngược dòng
Khi sức chứa máy bay khu vực sụt giảm, việc tăng trưởng hàng không Việt Nam bật lên cho thấy một câu chuyện cấu trúc hơn là biến động ngắn hạn. Báo cáo mới nhất ghi nhận tổng năng lực khu vực chỉ còn 50,4 triệu ghế, giảm 1,2% - một con số nhỏ nhưng đủ để báo hiệu giai đoạn điều chỉnh công suất, đặc biệt với các hãng giá rẻ đang đồng loạt thu hẹp.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam không những không co lại mà còn mở rộng. Ở thị trường nội địa, năng lực vận chuyển tăng 8,1%, tương đương thêm 369.700 ghế, mức cao nhất Đông Nam Á. Indonesia vẫn là thị trường nội địa lớn nhất với 8,7 triệu ghế nhưng gần như đi ngang khi chỉ tăng 0,1%. Cấu trúc hãng cũng thay đổi: các hãng truyền thống tăng lên 28,3 triệu ghế và chiếm 56% tổng năng lực, trong khi nhóm giá rẻ chỉ còn 22,1 triệu ghế sau khi giảm 8,1%. Câu chuyện không còn là “bùng nổ giá rẻ” mà là sự trở lại của mô hình truyền thống, trong đó Vietnam Airlines và Vietjet cùng định hình lại cân bằng mới của khu vực.
Tăng trưởng hàng không Việt Nam: Nội địa dẫn dắt, hạ tầng bứt phá
Tăng trưởng hàng không Việt Nam không phải là con số trên giấy mà là kết quả của một cấu trúc thị trường nội địa đang bùng lên, kéo theo cả mạng lưới sân bay và doanh nghiệp. Trong tháng 7, Việt Nam dẫn đầu khu vực về tốc độ mở rộng thị trường nội địa với mức tăng 8,1% công suất, tương đương 369.700 ghế bổ sung, trong khi các nước khác hoặc chững lại, hoặc thu hẹp.
Ở cấp hãng, Vietnam Airlines đứng đầu khu vực với 2,8 triệu ghế trong tháng 7, dù công suất chỉ tăng 0,2%. Ngay phía sau là Vietjet với 2,47 triệu ghế, cho thấy Việt Nam hiện nắm hai trong số những nhà khai thác lớn nhất Đông Nam Á. Về hạ tầng, sân bay Nội Bài trở thành sân bay có tốc độ tăng trưởng công suất nhanh nhất khu vực với mức tăng 8,1%, tương đương 166.400 ghế. Đà tăng này diễn ra song song với sự khởi sắc của du lịch khi Việt Nam đón 1,67 triệu lượt khách quốc tế trong tháng 7 và 13,9 triệu lượt trong 7 tháng, đạt khoảng 56% mục tiêu 25 triệu lượt khách quốc tế. Nói cách khác, bệ phóng cho thị trường hàng không không phải “may mắn hậu Covid” mà là cầu du lịch và tiêu dùng nội địa đang đủ sức nuôi công suất mới.
Quan hệ Việt Nam - Thái Lan: Từ cạnh tranh sang bổ trợ trong kỷ nguyên mới
Việc Việt Nam vượt Thái Lan trong thị trường hàng không Đông Nam Á không nên được đọc như một cuộc đua “thắng - thua”, mà như tín hiệu cho một vai trò mới trong mạng lưới bổ trợ khu vực. Quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan đang bước sang kỷ nguyên mới khi hai nước đã nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện, đặt trọng tâm vào chiến lược “Ba kết nối” giữa chuỗi cung ứng, kinh tế địa phương và phát triển bền vững.
Kim ngạch thương mại song phương đã vượt 24 tỷ USD mỗi năm và cả hai chính phủ đều cam kết tiếp tục mở rộng. Năm ngoái, hai nước chính thức nâng cấp quan hệ; tiếp đó là chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Thái Lan vào tháng 5/2026 và chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul vào tháng 6/2026, khi hai bên chuẩn bị kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao. Thế giới đang trải qua một trong những đợt tái cơ cấu lớn nhất của mạng lưới sản xuất và chuỗi cung ứng toàn cầu trong nhiều thập niên, và trong bối cảnh đó, Việt Nam và Thái Lan có cơ hội tạo ra giá trị vượt xa tổng quy mô của từng nền kinh tế riêng lẻ. Hàng không chính là “hệ thần kinh” của chuỗi giá trị này.
Kết luận: Vị trí số 2 không phải đích đến mà là phép thử cấu trúc
Việt Nam vượt Thái Lan để trở thành thị trường hàng không lớn thứ hai Đông Nam Á là một bước ngoặt, nhưng đây mới chỉ là phép thử đầu tiên cho khả năng giữ nhịp tăng trưởng trong một khu vực đang điều chỉnh công suất. Khi sức chứa máy bay khu vực giảm 1,2% mà Việt Nam vẫn tăng 5,6% và leo lên 7,4 triệu ghế, điều rõ ràng là cấu trúc thị trường đang đổi vai.
Giai đoạn tăng trưởng tiếp theo chắc chắn sẽ có diện mạo khác, khi hai trục lớn – Việt Nam với nội địa tăng nhanh và Thái Lan với hạ tầng, logistics, tài chính phát triển – cùng đứng trước nhu cầu xây dựng một hệ sinh thái khu vực gắn kết hơn. Hai nước có thể cùng tạo ra một mạng lưới hàng không - chuỗi cung ứng đủ hấp dẫn các nhà đầu tư toàn cầu đang tìm lựa chọn thay thế cho các chuỗi quá tập trung. Vị trí số 2 vì thế không chỉ là chiến thắng thống kê, mà là lời mời cho cả khu vực nghĩ lại về cách phân bổ vai trò, chia sẻ công suất và hợp tác thay vì nhìn nhau như đối thủ trong thị trường hàng không Đông Nam Á.
