Từ tập huấn 1.700 học sinh đến thông điệp: AI phải là bệ phóng, không là chiếc nạng
Dạy AI cho học sinh trong bối cảnh chuyển đổi số học đường là việc trang bị cho các em khả năng sử dụng trí tuệ nhân tạo như một công cụ hỗ trợ tư duy, sáng tạo và giải quyết vấn đề, đồng thời hình thành năng lực kỹ thuật số để tự kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, tôn trọng bản quyền và tránh lệ thuộc vào công nghệ trong quá trình học tập. Ngày 3/9, Trường THPT Châu Văn Liêm ở Cần Thơ tổ chức tập huấn chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho toàn bộ hơn 1.700 học sinh với chủ đề “Làm chủ AI – Học tập thông minh”. Đây không phải hoạt động phong trào mà là tuyên ngôn rất rõ: học sinh phổ thông phải biết làm chủ AI, chứ không để AI làm chủ việc học của mình.
Dạy học sinh dùng AI không lệ thuộc: khác biệt nằm ở tư duy, không ở công cụ
Điểm đáng chú ý nhất trong chương trình này là cách nhà trường đặt trọng tâm vào sử dụng AI không lệ thuộc, thay vì khoe mình có công nghệ mới. Buổi tập huấn được chia theo từng khối lớp để toàn bộ 1.700 học sinh được hướng dẫn bài bản về chuyển đổi số, năng lực số và ứng dụng AI cho học tập, nghiên cứu, tự học và sáng tạo. Hiệu trưởng Trần Thị Lụa nói rõ mục tiêu: giúp học sinh phát huy lợi ích của AI nhưng không phụ thuộc hay lạm dụng công cụ. Ở đây, AI không được giới thiệu như "cỗ máy làm bài hộ", mà như người bạn đồng hành buộc học sinh phải biết đặt câu hỏi (prompt), lựa chọn và kiểm chứng thông tin, chịu trách nhiệm với sản phẩm học tập của mình. Đây là cách dạy AI cho học sinh mà nhiều trường phổ thông hiện vẫn thiếu.
Năng lực kỹ thuật số: từ lý thuyết chuyển đổi số đến năng lực giải quyết vấn đề
Nếu chỉ cho học sinh đăng nhập vài ứng dụng AI thì đó không thể gọi là chuyển đổi số học đường. Trường THPT Châu Văn Liêm chủ đích đưa học sinh đi xa hơn: từ hiểu khái niệm năng lực kỹ thuật số đến biết áp dụng vào tình huống thực tế. Hoạt động tập huấn được thiết kế để học sinh thích ứng với môi trường học tập số, biết cách khai thác công cụ AI, đặt câu lệnh hiệu quả và kiểm chứng thông tin được tạo ra. Đồng thời, các em được nhấn mạnh về sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm, gắn với bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư, bản quyền, nhận diện thông tin sai lệch và rủi ro trên môi trường số. Nói cách khác, trường không chỉ dạy kỹ năng công cụ, mà đang xây dựng nền tảng tư duy số – thứ quyết định việc AI trở thành bệ phóng hay chiếc nạng trong tay học sinh.
Chuyển đổi số học đường: AI gắn với quản lý, hoạt động Đoàn và không khí học tập
Dạy AI cho học sinh chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh chuyển đổi số học đường mà nhà trường theo đuổi. Năm học mới, trường chọn chủ đề “Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất” và xác định chuyển đổi số cùng ứng dụng AI là điểm nhấn trong dạy học, kiểm tra, đánh giá và thiết kế bài giảng. Công nghệ số còn được đưa vào công tác Đoàn, giúp cập nhật và quản lý dữ liệu đoàn viên, báo cáo, theo dõi phong trào đầy đủ, chính xác và an toàn. Trường cũng chuẩn bị kỹ về cơ sở vật chất, đảm bảo đủ 41 phòng học cho 41 lớp, trong đó 40 phòng được trang bị tivi màn hình lớn phục vụ dạy học số. Khi AI đi cùng hạ tầng, hoạt động ngoại khóa và cách quản lý, học sinh sẽ thấy công nghệ gắn với đời sống học đường mỗi ngày chứ không chỉ xuất hiện trong vài giờ tập huấn.
Mô hình cho năm học mới: từ kỷ luật sử dụng AI đến văn hóa học đường hiện đại
Lựa chọn "Làm chủ AI – Học tập thông minh" cho toàn bộ học sinh ngay trước thềm năm học không phải quyết định kỹ thuật, mà là lựa chọn văn hóa: xây dựng thế hệ học sinh coi công nghệ là công cụ để học tốt, sống có trách nhiệm và sáng tạo hơn. Tập huấn AI được Đoàn Thanh niên phối hợp tổ Lý – Tin tổ chức cho cả ba khối 10, 11, 12, gắn liền với nhiều hoạt động đầu năm như Lễ khai giảng, Lễ bái sư, ngày hội câu lạc bộ, khám sức khỏe miễn phí cho 1.720 học sinh và chương trình văn nghệ – thời trang. Khi AI xuất hiện bên cạnh những hoạt động giàu bản sắc ấy, thông điệp rất rõ: chuyển đổi số học đường không thay thế giá trị truyền thống, mà nâng chất chúng. Nếu nhiều trường phổ thông coi đây là mô hình tham khảo, khung năng lực kỹ thuật số của học sinh sẽ không còn là văn bản treo trên tường, mà trở thành thói quen học tập mỗi ngày.
