Đà Nẵng bước vào kỷ nguyên không gian tầm thấp có quản lý
Vùng trời drone Đà Nẵng là các khu vực không gian tầm thấp được thành phố quy hoạch bằng tọa độ WGS-84, dành riêng cho hoạt động tàu bay không người lái và phương tiện bay khác, nơi mọi chuyến bay – từ thể thao giải trí, du lịch đến thử nghiệm giao hàng – đều phải xin phép, tuân thủ quy định bay drone và chịu trách nhiệm về an ninh, an toàn trên không cũng như dưới mặt đất. Điểm đáng nói là Đà Nẵng không nhìn drone như món đồ chơi, mà như hạ tầng mới cho kinh tế đô thị. Ngày 16/9, UBND thành phố ban hành Quyết định 4167/QĐ-UBND, chính thức thiết lập 4 khu vực vùng trời cho các tổ chức, hội, câu lạc bộ sở hữu và sử dụng phương tiện bay không người lái hoạt động. Đây là bước đi mang tính tuyên bố: thành phố muốn phát triển kinh tế không gian tầm thấp, nhưng sẽ làm trong khuôn khổ pháp lý chặt chẽ.
Bốn vùng trời được quy hoạch: từ bờ biển Sơn Trà – Ngũ Hành Sơn đến vùng núi thử nghiệm
Nhìn vào bản đồ, 4 vùng trời drone Đà Nẵng không phải thiết kế ngẫu hứng, mà bám sát nhu cầu thực tế của cả du lịch và thử nghiệm công nghệ. Khu vực 1 trải dọc bờ biển từ cầu Thuận Phước đến Furama Resort, bao gồm các bãi tắm Mân Thái, Mỹ Khê – trục ven biển Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn vốn là “sân khấu” chính của du lịch biển. Khu vực 2 từ Ngũ Hành Sơn đến sông Cổ Cò, giáp Hội An, tập trung dày đặc khu nghỉ dưỡng, lý tưởng cho bay chụp ảnh, dịch vụ trải nghiệm và cứu hộ, cứu nạn tại điểm du lịch. Xa hơn về phía Nam, khu vực 3 nằm quanh trung tâm hành chính và các khu dân cư; khu vực 4 thuộc vùng đồi núi giáp Tiên Phước và Chiên Đàn, dân cư thưa, phù hợp dành cho bay thử nghiệm và các mô hình UAV mạo hiểm hơn. Cách phân vùng này cho thấy tư duy: bám theo dòng khách du lịch, khu dân cư, đồng thời giữ riêng một “phòng thí nghiệm” trên bầu trời.
Quy định bay drone: không giấy phép thì không có bầu trời
Quyết định mới gửi đi thông điệp rõ ràng: ai muốn bay trong không gian tầm thấp Đà Nẵng phải chơi theo luật. Toàn bộ hoạt động của tàu bay không người lái và phương tiện bay khác, kể cả bay thử nghiệm phục vụ phát triển kinh tế không gian tầm thấp, đều phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, tuân thủ đúng nội dung ghi trong giấy phép và tự chịu trách nhiệm về an ninh, an toàn trên không cũng như mặt đất. Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố được giao chủ trì xác định, công bố tọa độ chi tiết, đồng thời cấp phép, quản lý, giám sát và kiểm tra hoạt động bay. Công an thành phố phụ trách đăng ký phương tiện bay, kiểm tra an toàn thông tin, bảo mật nhà nước. Cơ chế này không nhẹ nhàng cho người chơi drone, nhưng cần thiết để tránh bầu trời hỗn loạn, nhất là khi vùng trời drone Đà Nẵng nằm chồng lên không phận du lịch, khu dân cư và khu vực nhạy cảm về quốc phòng.
Kinh tế không gian tầm thấp: giao hàng, du lịch và cứu hộ đang chờ cất cánh
Điểm hấp dẫn nhất của quyết định 4167/QĐ-UBND là định hướng rất cụ thể về kinh tế không gian tầm thấp, thay vì chỉ quản lý cho đủ thủ tục. Thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì tham mưu thử nghiệm giao hàng bằng drone và các hoạt động bay phục vụ phát triển kinh tế tầm thấp. Nói thẳng ra, cấp phép UAV giao hàng trong tương lai gần sẽ không còn là khái niệm xa vời, mà là bài toán triển khai trong các vùng đã được cho phép. Song song, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao phối hợp quản lý hoạt động thể thao giải trí bằng phương tiện bay và thử nghiệm drone phục vụ cứu hộ, cứu nạn tại các điểm du lịch. Nếu làm tốt, du khách có thể sớm trải nghiệm tour bay ngắm biển bằng drone, còn lực lượng cứu hộ có thêm “đôi mắt trên trời” để phát hiện, tiếp cận nạn nhân nhanh hơn.
Cân bằng giữa sáng tạo và kiểm soát: Đà Nẵng có dám đi hết lộ trình?
Dù lộ trình nghe rất hấp dẫn, bài toán khó của Đà Nẵng sẽ nằm ở cách thực thi. Một mặt, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố có quyền quyết định hạn chế hoặc cấm bay tạm thời tại một hoặc nhiều khu vực vì lý do quốc phòng, an ninh hoặc an toàn xã hội. Mặt khác, nếu lạm dụng “cấm bay”, kinh tế không gian tầm thấp sẽ khó phát triển, doanh nghiệp và cộng đồng drone dễ nản. Các sở Xây dựng, Công Thương, Y tế, cùng UBND các địa phương được phân vai rà soát độ cao tĩnh không, kiểm soát thị trường thiết bị, bảo đảm mặt bằng cất hạ cánh an toàn. Đây là cấu trúc quản trị nhiều tầng, nếu phối hợp trơn tru sẽ tạo nền tảng tốt cho thử nghiệm cấp phép UAV giao hàng, du lịch trải nghiệm và giải pháp cứu hộ. Vấn đề còn lại là sự sẵn sàng thực sự của chính quyền và cả người dùng drone: chấp nhận bay có kỷ luật để đổi lấy một bầu trời an toàn và giàu cơ hội.
