Lạng Sơn đang xây một trung tâm sản xuất mới là gì?
Trung tâm sản xuất mới của Lạng Sơn là tổ hợp các cụm công nghiệp Na Dương và Nhà máy chế biến hoa hồi, được định hướng như hạt nhân phát triển công nghiệp dựa trên lợi thế biên giới, tài nguyên địa phương và mạng lưới cụm công nghiệp đang hình thành trên toàn tỉnh. Đây không chỉ là vài dự án riêng lẻ mà là tuyên bố chiến lược: Lạng Sơn không chấp nhận đứng ngoài cuộc cạnh tranh thu hút sản xuất, mà muốn trở thành điểm đến mới cho doanh nghiệp trong nước lẫn nhà đầu tư nước ngoài.
UBND tỉnh đã chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy chế biến hoa hồi Lạng Sơn do Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng hạ tầng và giao thông làm chủ đầu tư. Song song, cụm công nghiệp Na Dương 3 với diện tích gần 50ha do liên danh Công ty Cổ phần đầu tư quốc tế Tân Hà và Công ty Cổ phần Phát triển bất động sản TNT làm chủ đầu tư, tổng mức đầu tư dự kiến gần 500 tỉ đồng. Cả hai cùng đặt mục tiêu vận hành vào quý II/2028, tạo ra trục công nghiệp – nông sản mới thay đổi cách nhìn về phát triển công nghiệp Lạng Sơn.
Na Dương 3: Cụm công nghiệp Lạng Sơn đặt mục tiêu vượt khỏi “vùng đệm”
Cụm công nghiệp Na Dương 3 không chỉ là một khu đất 50ha với hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, mà là phép thử xem Lạng Sơn có đủ sức thoát khỏi vai trò vùng đệm trung chuyển hàng hóa để bước vào chuỗi sản xuất thực sự hay không. Định hướng đa ngành, tích hợp tiêu chuẩn xanh – sạch – thân thiện môi trường nghe có vẻ quen thuộc, nhưng nếu được thực thi đúng, đây là lợi thế cạnh tranh rõ ràng trong bối cảnh nhiều địa phương vẫn loay hoay với ô nhiễm công nghiệp.
Điểm đáng chú ý là Na Dương 3 không đứng một mình: xã Na Dương đã có Na Dương 1 và Na Dương 2, nâng tổng quy mô ba cụm lên hơn 115ha với tổng mức đầu tư gần 1.200 tỉ đồng. Câu nói có thể trích dẫn là: “Cả 3 cụm công nghiệp này có quy mô hơn 115ha với tổng mức đầu tư gần 1.200 tỷ đồng.”. Khi hoàn thành, cụm công nghiệp Lạng Sơn tại Na Dương không chỉ thu hút doanh nghiệp trong nước mà còn nhắm tới nhà đầu tư nước ngoài, tạo việc làm và thúc đẩy kinh tế – xã hội cho cả khu vực.
Nhà máy chế biến hoa hồi: Từ nông sản thô đến chuỗi giá trị xuất khẩu
Nhà máy chế biến hoa hồi tại thôn Tu Đồn, xã Văn Quan là bước đi quan trọng để Lạng Sơn thoát khỏi “lời nguyền nguyên liệu thô”. Dự án có diện tích khoảng 7,2ha, công suất thiết kế 1.500 tấn hoa hồi khô mỗi năm. Tổng vốn đầu tư sau điều chỉnh là 489 tỉ đồng, trong đó vốn chủ sở hữu gần 146 tỉ đồng, chiếm khoảng 30%, còn lại là vốn vay hơn 342 tỉ đồng. Với quy mô này, đây không chỉ là một cơ sở sấy và thu mua, mà là một nhà máy hoàn chỉnh với tham vọng sản xuất tinh dầu hồi, bột hồi, phân bón, viên nén và nhiều sản phẩm chế biến khác.
Lạng Sơn là vùng trồng hồi lớn, nhưng phần lớn sản phẩm vẫn bán dưới dạng thô hoặc sơ chế. Việc hình thành nhà máy chế biến được kỳ vọng nâng giá trị cây hồi, mở rộng đầu ra và tạo thêm việc làm. Quan trọng hơn, dự án có lịch trình rõ: nhà đầu tư phải hoàn thành giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai và môi trường trong quý IV/2026; xây dựng, lắp đặt thiết bị và đưa nhà máy vào vận hành từ quý II/2028. Nếu đúng hẹn, Lạng Sơn sẽ lần đầu có một nhà máy chế biến hoa hồi bài bản đủ sức tham gia chuỗi xuất khẩu giá trị cao.
Chiến lược phát triển công nghiệp Lạng Sơn: Từ cụm công nghiệp đến hệ sinh thái
Na Dương 3 và nhà máy chế biến hoa hồi không xuất hiện ngẫu nhiên; chúng là một phần trong bức tranh quy hoạch công nghiệp dài hạn của tỉnh. Theo định hướng Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn 2050, Lạng Sơn dự kiến phát triển 24 cụm công nghiệp với tổng diện tích 1.158ha. Thực hiện định hướng đó, đến nay tỉnh đã thành lập 11 cụm công nghiệp, diện tích hơn 520ha. Nói cách khác, cụm công nghiệp Lạng Sơn đang chuyển từ ý tưởng quy hoạch sang mạng lưới hạ tầng thực tế.
Trên địa bàn, ngoài chuỗi Na Dương và cụm công nghiệp Đồng Mỏ với diện tích 66,46ha, dự kiến hoàn thành và đưa vào hoạt động trong quý II/2028, tỉnh cũng đang triển khai khu công nghiệp VSIP Lạng Sơn quy mô gần 600ha. Dự án này đã được cho thuê đất ba đợt với hơn 170ha, đạt 85% giai đoạn 1 và trên 28% tổng diện tích; 9 nhà đầu tư thứ cấp đã ký thỏa thuận giữ chỗ, trong đó 3 dự án đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Bức tranh phát triển công nghiệp Lạng Sơn vì thế đang mang tính hệ sinh thái, thay vì các dự án đơn lẻ.
Mục tiêu 2028: Khi cụm công nghiệp và nông sản chế biến gặp nhau
Điểm then chốt của câu chuyện Na Dương 3 và nhà máy chế biến hoa hồi là chúng cùng hướng tới mốc vận hành quý II/2028. Khi một cụm công nghiệp đa ngành đi vào hoạt động đồng thời với một nhà máy nông sản chế biến quy mô lớn, Lạng Sơn sẽ có cả hạ tầng thu hút sản xuất và một sản phẩm mũi nhọn để đưa ra thị trường. Đây là sự kết hợp hiếm thấy giữa phát triển công nghiệp và nâng cấp nông nghiệp trong cùng một khung thời gian.
Đối với người dân, lợi ích dễ thấy là việc làm mới và thu nhập ổn định hơn: Na Dương 3 được kỳ vọng tạo việc làm cho lao động địa phương, góp phần thúc đẩy kinh tế – xã hội của Na Dương và toàn tỉnh, còn nhà máy chế biến hoa hồi nâng giá trị cây hồi và mở rộng đầu ra cho nông dân. Nhưng về dài hạn, điều quan trọng hơn là Lạng Sơn đang dám chọn con đường khó: đầu tư vào hạ tầng công nghiệp bài bản, gắn với sản phẩm đặc trưng. Nếu giữ được kỷ luật tiến độ và tiêu chuẩn môi trường như đã cam kết, Na Dương 3 và nhà máy hoa hồi có thể trở thành mô hình mẫu cho cách một tỉnh biên giới xây dựng trung tâm sản xuất trị giá gần 1 tỉ USD trong tương lai.
