Từ mất mát sau đại dịch đến một mô hình giáo dục hiếm có
Trường Hy Vọng Đà Nẵng là mô hình giáo dục đặc biệt được thành lập để chăm sóc, nuôi dưỡng và dạy học cho trẻ em mất cha mẹ hoặc người giám hộ trong đại dịch COVID-19, kết hợp môi trường nội trú an toàn, chương trình phổ thông chính quy và hỗ trợ tâm lý – kỹ năng sống nhằm giúp các em hàn gắn nỗi đau, xây dựng lại tương lai bằng tri thức và tình thương. Nếu phải rút gọn một thông điệp, Trường Hy Vọng nói thẳng với xã hội rằng: trẻ em mồ côi vì COVID-19 không được phép bị bỏ lại phía sau. Ngôi trường nội trú tại khu đô thị FPT City, Đà Nẵng không chỉ lo ăn ở, học hành mà còn đặt câu hỏi ngược cho toàn ngành giáo dục: chúng ta sẽ đối xử thế nào với những đứa trẻ đi qua thảm họa y tế lớn nhất thời hiện đại? Việc Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu trực tiếp đến dự lễ Chào năm học mới 2026-2027 chiều 5-9, cùng lãnh đạo Đà Nẵng và đại diện tập đoàn FPT, bên cạnh hơn 300 học sinh, cán bộ, giáo viên báo hiệu đây không còn là một sáng kiến thiện nguyện đơn lẻ mà đã trở thành biểu tượng chính sách về công bằng trong tiếp cận giáo dục.
Vai trò người dẫn đường của một tập đoàn công nghệ và một doanh nhân
Điều làm Trường Hy Vọng khác biệt không chỉ là đối tượng học sinh mà còn là người đứng sau mô hình: Chủ tịch một tập đoàn công nghệ lớn, ông Trương Gia Bình, là người khởi xướng ý tưởng, dám biến nỗi ám ảnh đại dịch thành một công trình giáo dục nội trú quy mô quốc gia. khi đại dịch cướp đi cha mẹ của hàng nghìn trẻ em, phản ứng quen thuộc là trợ cấp, từ thiện ngắn hạn. Ông chọn lối đi khó hơn: xây một ngôi trường để nuôi dưỡng các em trong suốt hành trình trưởng thành. Theo đánh giá của Phó Thủ tướng, Trường Hy Vọng là “một mô hình, một cách làm rất độc đáo và đặc biệt”, thể hiện nghĩa cử nhân văn mà đội ngũ doanh nhân, nhà hảo tâm đã dành cho giáo dục. Câu chuyện này cho thấy khu vực tư nhân, đặc biệt là các tập đoàn công nghệ, hoàn toàn có thể đóng vai trò người dẫn đường trong những mô hình giáo dục mới – nơi công nghệ chỉ là nền, còn giá trị trung tâm là sự tử tế và trách nhiệm xã hội.
Một cộng đồng nội trú chữa lành: từ tiếng kẻng khai giảng đến những món quà handmade
Lễ khai giảng năm học 2026-2027 tại Trường Hy Vọng không giống bất kỳ buổi khai giảng phổ thông nào khác. Tiếng kẻng chào năm học mới vang lên với sự tham dự của Phó Thủ tướng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng và các em học sinh – những đứa trẻ đã quen với việc đón khai giảng xa nhà, xa bố mẹ từ nhiều năm nay. Trong khung cảnh ấy, hành động các em tự tay làm xà phòng, nến thơm, khăn tay… để tặng lại lãnh đạo trở thành thông điệp mạnh mẽ hơn mọi bài phát biểu. Những món quà handmade ấy không phải sự khéo tay đơn thuần; chúng là bằng chứng rằng các em không chỉ nhận hỗ trợ, mà đang học cách cho đi, sống tiết kiệm, trân trọng từng nguồn lực, như chính nhà trường định hướng. Phó Thủ tướng xúc động khi biết bánh xà phòng in hình các con giáp được làm bởi các em mồ côi vì COVID-19. Khoảnh khắc lãnh đạo Chính phủ mở lòng trước một món quà nhỏ nói với chúng ta rằng sức mạnh tinh thần của các em đã bước qua giai đoạn nạn nhân – các em đang trở thành chủ thể của câu chuyện hi vọng.
Chất lượng giáo dục và lời cam kết không để trẻ em yếu thế bị bỏ lại
Một mô hình giáo dục đặc biệt sẽ vô nghĩa nếu chỉ dừng ở cảm xúc. Sau 5 năm, Trường Hy Vọng có hơn 300 học sinh đến từ 29 tỉnh, thành và 13 dân tộc, là mái nhà chung của 363 em nội trú. Riêng năm học 2024-2025, 100% học sinh lớp 12 tốt nghiệp THPT, 70 học sinh đã tốt nghiệp, trong đó 66 em tiếp tục học đại học, cao đẳng; các em giành hơn 20 giải thưởng cá nhân ở các kỳ thi học sinh giỏi, STEM, robotics, khoa học sáng tạo, tranh biện, nghệ thuật và thể thao. Theo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Chính phủ xem đây là mô hình rất hiếm, không chỉ ở Việt Nam mà cả nhiều quốc gia trên thế giới, đồng thời cam kết quan tâm, hỗ trợ và đồng hành khi nhà trường có nhu cầu. Trong bối cảnh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu mỗi nhà trường phải là nơi học sinh được tôn trọng, khích lệ tự học, và học sinh có hoàn cảnh khó khăn không bị bỏ lại phía sau, Trường Hy Vọng đang đi trước một bước, cụ thể hóa yêu cầu ấy bằng một hệ sinh thái nội trú, nơi trẻ mồ côi COVID-19 được bảo vệ khỏi nguy cơ tụt hậu.
Từ mô hình hiếm có đến chuẩn mực mới về nhân văn trong giáo dục
Khi Phó Thủ tướng nhắn gửi các em: “Qua giông bão sẽ mạnh mẽ hơn”, ông không nói bằng giọng động viên chung chung mà dựa trên những gì ông chứng kiến – từ hành trình 5 năm của ngôi trường, đến sự hy sinh và tình cảm của đội ngũ thầy cô. Trường Hy Vọng cho thấy một sự thật không thoải mái: hệ thống giáo dục phổ thông hiện nay chưa được thiết kế cho những cú sốc tập thể như COVID-19. Mô hình nội trú này đang lấp khoảng trống đó. Câu hỏi đặt ra là: chúng ta muốn Trường Hy Vọng mãi mãi là “hiếm có” hay trở thành chuẩn mực mới về nhân văn trong giáo dục? Khi Chính phủ đã cam kết đồng hành, khi lãnh đạo địa phương được đề nghị tiếp tục hỗ trợ để duy trì và phát triển mô hình, trách nhiệm còn lại thuộc về xã hội: nhân rộng tinh thần Hy Vọng vào từng trường lớp, từng chương trình hỗ trợ học sinh yếu thế. Nếu một tập đoàn công nghệ có thể xây nên Trường Hy Vọng, các cộng đồng địa phương hoàn toàn có thể kiến tạo những “Hy Vọng” khác – không nhất thiết là trường nội trú lớn, nhưng đủ để bất kỳ đứa trẻ chịu mất mát nào cũng biết rằng mình chưa bao giờ phải bước đi một mình.
