Sáp nhập trường không đồng nghĩa gạt bỏ kinh nghiệm quản lý
Việc hiệu trưởng làm giáo viên sau sáp nhập trường học là phương án bố trí nhân sự khiến ngành giáo dục Gia Lai phải kiểm tra, vì một số hiệu trưởng cũ không được xem xét vào vị trí phó hiệu trưởng tại các trường mới. Sau khi 13 trường ở phường Quy Nhơn Nam được sắp xếp còn 6, năm hiệu trưởng trước đây chuyển sang làm giáo viên, làm dấy lên kiến nghị về cách phân công cán bộ quản lý.
Ngày 26.10, Sở GD-ĐT Gia Lai thông tin đã kiểm tra việc bố trí nhân sự và đề nghị UBND phường Quy Nhơn Nam rà soát, điều chỉnh phương án. Kết luận đáng chú ý không phải là phủ nhận việc lựa chọn hiệu trưởng cho các trường mới, mà là cách xử lý những người không được bổ nhiệm vào vị trí hiệu trưởng chưa theo đúng định hướng của tỉnh. Trong một đợt sắp xếp lớn, quy trình nhân sự cần được áp dụng nhất quán; nếu không, quyết định điều chuyển hiệu trưởng dễ tạo cảm giác tiêu chuẩn được vận dụng thiếu đồng bộ.
Hướng dẫn của tỉnh đặt ra phương án phó hiệu trưởng
Theo Sở GD-ĐT, UBND phường đã dựa vào tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm cán bộ quản lý để không bố trí các hiệu trưởng cũ làm phó hiệu trưởng. Tuy nhiên, cách áp dụng này chưa phù hợp với Công văn 10275/UBND-NC của UBND tỉnh: hiệu trưởng không được bổ nhiệm vào vị trí hiệu trưởng trường mới có thể được bố trí làm phó hiệu trưởng tại cơ sở sau sắp xếp.
Vì vậy, Sở đề nghị bố trí ba người từng đứng đầu Trường tiểu học Nguyễn Văn Cừ, Trường THCS Quang Trung và Trường THCS Ngô Mây vào vị trí phó hiệu trưởng, trừ trường hợp họ tự nguyện xin thôi chức vụ quản lý. Đây là điểm cốt lõi của kết luận: sáp nhập trường học không chỉ là phép gộp đầu mối, mà còn đòi hỏi địa phương xử lý nhân sự theo đúng định hướng chung. Việc điều chuyển hiệu trưởng sang vai trò giáo viên chỉ phù hợp với nguyện vọng cá nhân ở những trường hợp được ghi nhận, không nên trở thành cách bố trí mặc định.
Rà soát nhân sự phải đi cùng trách nhiệm giải trình
Hai trường hợp còn lại — nguyên hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Đồng và Trường THCS Nguyễn Huệ — đã bày tỏ nguyện vọng không giữ chức phó hiệu trưởng và đồng ý chuyển sang làm giáo viên. Sự khác biệt này cho thấy cần phân biệt rõ quyết định xuất phát từ lựa chọn của cá nhân với phương án do cơ quan bố trí. Nếu không làm rõ căn cứ và quá trình tham mưu, dư luận khó đánh giá việc phân công là tự nguyện hay hệ quả của cách áp dụng quy định.
Quy mô sắp xếp càng khiến trách nhiệm giải trình quan trọng: số cơ sở giáo dục giảm từ 13 xuống 6, cán bộ quản lý từ 34 còn 19 người, nhân viên kế toán từ 13 còn 8 người. Sở yêu cầu UBND phường tổ chức kiểm điểm, xác định trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan trong khâu tham mưu và thực hiện bố trí cán bộ quản lý, kế toán; đồng thời báo cáo kết quả trước ngày 31.10.2026. Đây là bước cần thiết để kết luận kiểm tra dẫn tới điều chỉnh cụ thể, thay vì dừng ở việc chỉ ra thiếu sót.
Kết luận phải khôi phục niềm tin vào quy trình
Vụ việc bắt đầu được chú ý sau khi nhiều đơn kiến nghị, phản ánh về sắp xếp nhân sự tại Quy Nhơn Nam được gửi đến cơ quan chức năng vào cuối tháng 9. Tại cuộc họp báo ngày 20.10, lãnh đạo UBND tỉnh cho biết sẽ kiểm tra toàn diện việc sắp xếp trường lớp và phân bổ nhân sự để xử lý hạn chế, bảo đảm yêu cầu dạy và học. Bối cảnh này cho thấy yêu cầu rà soát không chỉ nhằm sửa một quyết định riêng lẻ, mà còn là phép thử về tính minh bạch của quá trình tổ chức lại trường học.
Ngành giáo dục Gia Lai đã nêu rõ hướng điều chỉnh đối với ba trường hợp và yêu cầu chính quyền phường làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân. Phần việc tiếp theo là giải trình căn cứ bố trí, thực hiện phương án đúng hướng dẫn và phản hồi các kiến nghị theo thời hạn. Một cuộc sắp xếp chỉ có thể được xem là thỏa đáng khi quyết định nhân sự vừa tuân thủ quy định, vừa phân biệt minh bạch giữa nguyện vọng tự thân và lựa chọn của cơ quan quản lý.
