Điểm cộng IELTS bị khai tử từ xét tuyển 2027: Thay đổi nhỏ, hệ quả lớn
Bỏ điểm cộng IELTS đại học là việc Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến chấm dứt việc cộng thêm điểm ưu tiên ngoài thang điểm 30 cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế khi xét tuyển đại học, thay vào đó chỉ cho phép dùng chứng chỉ như một thành phần điểm trong tổ hợp, điều kiện xét tuyển hoặc quy đổi tương đương một môn thi trong thang điểm chung.
Theo dự thảo thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh, Bộ không bãi bỏ điểm ưu tiên khu vực, đối tượng chính sách, cũng không đụng tới diện xét tuyển thẳng, mà chỉ dừng mọi loại điểm cộng do từng trường tự đặt ra cho thành tích, chứng chỉ hay tiêu chí bổ sung. Hiện tại, trong mùa tuyển sinh 2026, một thí sinh có thể được cộng tối đa 3/30 điểm, trong đó riêng chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế có thể mang lại tới 1,5 điểm. Việc cắt điểm cộng này được giải thích là để tránh bất bình đẳng giữa thí sinh, hạn chế tình trạng “một năng lực được tính hai lần” và đảo lộn thứ hạng ở vùng điểm cao.
Cú sốc với 2K9: Khi kế hoạch chuẩn bị thi IELTS bỗng mất điểm cộng
Lứa học sinh sinh năm 2009 đang là nhóm chịu tác động trực tiếp nhất: mốc áp dụng dự kiến rơi trúng thế hệ 2K9 vừa bước vào lớp 11 và đang tăng tốc ôn thi. Nhiều em đã chốt khối thi, dồn thời gian luyện chứng chỉ với niềm tin điểm cộng IELTS đại học sẽ là tấm vé nâng cơ hội vào trường top. Việc dự thảo xuất hiện ở “chặng nước rút” khiến cả học sinh lẫn phụ huynh hụt hẫng thấy rõ.
Một học sinh lớp 11 tại Hà Nội cho biết mình ôn thi tốt nghiệp song song với luyện IELTS mục tiêu 7.5 để lấy điểm cộng và cảm giác “hẫng” khi khả năng cộng điểm bị xóa. Không ít phụ huynh nói thẳng: đây là khoản đầu tư dài hạn tính bằng năm, từ lớp 10 đã lên lộ trình chuẩn bị thi IELTS chỉ để phục vụ xét tuyển đại học. Khi quy tắc cuộc chơi đổi nhanh, tâm lý hoang mang là dễ hiểu, nhất là với các gia đình đã gánh cả áp lực học tập lẫn chi phí ôn luyện khá cao.
Vì sao phải bỏ điểm cộng IELTS và tuyển sinh đại học thay đổi theo hướng nào?
Điểm cộng IELTS từng được xem như “phần thưởng” cho những ai chịu khó đầu tư tiếng Anh, nhưng dần trở thành nguồn bất bình đẳng. Bộ chỉ ra bốn bất cập: khác biệt cơ hội tiếp cận theo kinh tế, địa bàn; cùng chứng chỉ nhưng mỗi trường quy đổi, cộng điểm theo một kiểu; một năng lực bị ghi nhận hai lần; và chỉ một chút điểm cộng cũng có thể thay đổi trúng – trượt ở nhóm điểm cao mà chưa chứng minh được nó phản ánh năng lực học tốt hơn.
Hệ quả là tuyển sinh đại học thay đổi: chứng chỉ ngoại ngữ vẫn được xét, nhưng phải nằm trong thang đo chung – hoặc quy đổi thành môn trong tổ hợp, hoặc dùng làm điều kiện đầu vào, thay vì điểm cộng đứng ngoài. Theo quan điểm nhiều nhà trường, điều này kéo IELTS “về đúng chỗ”: phục vụ chuẩn đầu ra, du học, việc làm, không phải là “vé ưu tiên” chen lấn trên đường đua điểm số. Khi lợi thế cơ học từ chứng chỉ giảm, sức nặng sẽ chuyển về năng lực học thuật tổng thể của thí sinh.
Góc nhìn nhà trường: Từ cuộc đua IELTS lệch chuẩn đến phát triển năng lực cân bằng
Trái với nỗi lo của nhiều gia đình thành phố, khá nhiều giáo viên và lãnh đạo trường phổ thông lại ủng hộ việc bỏ điểm cộng IELTS. Một cán bộ quản lý cho rằng bỏ cộng điểm ưu tiên với học sinh có chứng chỉ IELTS là quyết định đúng, miễn là có lộ trình phù hợp để không đảo lộn đột ngột kế hoạch học tập. Quan điểm chung: học sinh cần phát triển toàn diện, không nên bị “kéo lệch” về một chứng chỉ mang tính công cụ.
Các giáo viên tiếng Anh chỉ ra rằng nội dung IELTS không thật sự phù hợp với phần lớn học sinh cấp 2, cấp 3, trong khi nhiều em vẫn lao vào luyện thi sớm chỉ vì điểm cộng đại học. Ở nông thôn, nhiều học sinh gần như không có cơ hội tiếp cận IELTS, cộng thêm đề thi tốt nghiệp tiếng Anh ngày càng khó, càng khoét sâu khoảng cách giữa học sinh. Việc dừng điểm cộng, nếu đi kèm điều chỉnh đề thi và phương thức xét tuyển, có thể giúp cuộc chơi trở nên công bằng và lành mạnh hơn.
Học sinh và phụ huynh nên chuẩn bị gì cho xét tuyển đại học 2027?
Điểm cốt lõi của giai đoạn tới: không chạy theo IELTS để “ăn điểm cộng”, mà sử dụng chuẩn bị thi IELTS đúng với mục tiêu thực – du học, học chương trình quốc tế, cải thiện năng lực ngoại ngữ – đồng thời bảo đảm nền tảng học thuật vững trong các môn của tổ hợp xét tuyển. Một chính sách tuyển sinh tốt phải giúp học sinh học sâu hơn, nhà trường dạy thật hơn, phụ huynh giảm gánh nặng chi phí và bảo đảm các em được đánh giá trên cùng một nguyên tắc công bằng.
Về chiến lược, học sinh cần: theo sát quy chế xét tuyển đại học 2027; hiểu rõ cách trường dùng chứng chỉ ngoại ngữ (quy đổi môn, điều kiện đầu vào hay không dùng); phân bổ lại thời gian cho các môn trong tổ hợp thay vì dồn quá nhiều cho IELTS; cân nhắc thêm các kênh như kỳ thi đánh giá năng lực nếu phù hợp khả năng tiếp cận vùng miền. Nhiều chuyên gia đề nghị Bộ công bố lộ trình trước ít nhất 3–5 năm và xem 2027 như năm thực nghiệm, để gia đình không phải “xoay sở từ đầu” ở khúc cua gấp.
