Mở rộng nhưng không rời sứ mệnh sư phạm
Đào tạo đa ngành tại một trường đại học sư phạm là mở rộng chương trình và quy mô học tập nhưng vẫn đặt nhiệm vụ đào tạo nhà giáo ở vị trí cốt lõi, lấy chất lượng và hiệu quả giáo dục làm thước đo. Tại lễ kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, tổ chức sáng 24/10, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị trường phát triển đa ngành, mở rộng quy mô nhưng tránh dàn trải. Đây là yêu cầu đúng lúc: trường hướng tới trở thành cơ sở giáo dục đại học đa ngành, trọng điểm quốc gia về sư phạm vào năm 2030, đồng thời đi đầu trong đào tạo chuyên gia giáo dục và đổi mới sáng tạo. Mở thêm ngành có thể mở rộng cơ hội học tập, nhưng nếu nguồn lực và ưu tiên bị phân tán, lợi thế cốt lõi của trường sẽ suy yếu. Vì vậy, đa ngành nên là cách tăng năng lực phục vụ giáo dục, không phải lý do để xem nhẹ đào tạo giáo viên.
Chất lượng phải được kiểm chứng sau tốt nghiệp
Muốn mở rộng mà vẫn giữ được bản sắc, trường cần đánh giá thành công bằng chất lượng đội ngũ bước ra từ giảng đường, chứ không chỉ bằng số ngành hay quy mô tuyển sinh. Phó Thủ tướng đề nghị tạo đột phá thực chất trong đào tạo nhà giáo, lấy phẩm chất và năng lực nghề nghiệp của sinh viên sau tốt nghiệp làm thước đo chất lượng, hiệu quả. Điều đó đòi hỏi thực hành sư phạm phải giữ vị trí trung tâm, chương trình gắn với thực tế trường phổ thông và trường mầm non, còn đánh giá cần phản ánh khả năng làm nghề chứ không chỉ mức độ nắm kiến thức. Người thầy tương lai phải giỏi chuyên môn, biết phát triển tư duy, bồi đắp nhân cách và khơi dậy sáng tạo ở học sinh, đồng thời làm chủ công nghệ, tri thức và trí tuệ nhân tạo. Đây là chuẩn đầu ra có ý nghĩa trực tiếp với người học và những lớp học mà họ sẽ đứng lớp.
Trường sư phạm định hình chất lượng giáo dục
Đầu tư vào trường sư phạm có tác động vượt khỏi phạm vi một cơ sở đại học. Một người thầy được đào tạo tốt có thể truyền cảm hứng, bồi đắp tri thức và nhân cách cho nhiều thế hệ; vì thế chất lượng đào tạo hôm nay sẽ hiện diện trong những lớp học của ngày mai. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh rằng nếu giáo viên góp phần định hình tương lai của học sinh, sinh viên thì trường sư phạm góp phần định hình tương lai của cả nền giáo dục. Nhận định ấy đặt ra trách nhiệm lớn hơn việc cung cấp bằng cấp: trường phải nghiên cứu, dẫn dắt đổi mới và đưa những phương pháp có hiệu quả đến nhà trường, lớp học. Khi giáo dục cần nuôi dưỡng tư duy độc lập, sáng tạo, nhân cách và khả năng thích ứng, một trường đại học sư phạm không thể chỉ đào tạo người dạy theo khuôn mẫu cũ. Vai trò dẫn dắt phải được thể hiện bằng cải thiện thật trong trải nghiệm học tập.
Từ mục tiêu đến kết quả thực tế
Chặng đường tiếp theo cần gắn mục tiêu phát triển với nhu cầu cụ thể của trường học và địa phương. Trường đặt mục tiêu đến năm 2045 trở thành trung tâm đổi mới xuất sắc về giáo dục, hội nhập toàn diện và hướng đến bảng xếp hạng 1.000 châu Á. Nhưng uy tín không thể chỉ dựa vào tuyên bố hay thứ hạng: nghiên cứu cần tạo ra mô hình giáo dục được thử nghiệm, đánh giá và nhân rộng, đồng thời giải quyết những vấn đề như phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá, ứng dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm, tâm lý và sức khỏe học đường. Phó Thủ tướng cũng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm hoàn thiện đề án phát triển, nâng cao chất lượng đào tạo các trường sư phạm, trình Thủ tướng bảo đảm tiến độ và chất lượng. Kết luận, mở rộng chỉ đáng giá khi củng cố được đào tạo giáo viên: đa ngành là hướng phát triển, còn sứ mệnh sư phạm phải là nguyên tắc chi phối.
