Mệnh lệnh từ Chính phủ: Cung ứng sách giáo khoa trở thành ưu tiên hạ tầng giáo dục
Động thái Thủ tướng yêu cầu hoàn thành cung ứng sách giáo khoa cho năm học 2026-2027 trước ngày 22/9, huy động mọi nguồn lực để không xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa, là một chỉ dấu cho thấy sách giáo khoa đang được coi như hạ tầng thiết yếu ngang hàng với cơ sở vật chất trường lớp và đội ngũ giáo viên trong hệ thống giáo dục phổ thông. Văn phòng Chính phủ đã ban hành văn bản số 9561/VPCP-KGVX ngày 19/9/2026, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng về việc cung ứng sách giáo khoa cho năm học 2026-2027. Yêu cầu được đặt ra rất rõ: hoàn thành việc cung ứng sách và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 22/9/2026, không được để thiếu sách giáo khoa cho học sinh học tập. Đây không chỉ là xử lý một vụ việc, mà là thử nghiệm năng lực điều hành chuỗi cung ứng tri thức của cả hệ thống.
Huy động mọi nguồn lực: Bộ Giáo dục Đào tạo đang làm gì?
Khi thiếu sách giáo khoa trở thành nỗi lo thường trực ở nhiều địa phương, yêu cầu “huy động tất cả các nguồn lực” không thể chỉ là khẩu hiệu. Bộ Giáo dục Đào tạo được Thủ tướng yêu cầu khẩn trương, quyết liệt chỉ đạo các địa phương và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam thực hiện nghiêm các chỉ đạo trước đó về bảo đảm sách giáo khoa cho năm học mới. Cốt lõi của mệnh lệnh này là điều tiết ngay hoạt động in ấn, cung ứng đầy đủ số lượng, bảo đảm chất lượng sách giáo khoa cho tất cả cơ sở giáo dục phổ thông. Nếu hệ thống phân phối tiếp tục để xảy ra thiếu sách giáo khoa tại bất kỳ trường nào, đó sẽ là dấu hiệu cho thấy Bộ chưa thực sự kiểm soát được chuỗi từ lập kế hoạch, in ấn, vận chuyển đến bàn học sinh. Chính phủ đã đặt Bộ vào vị thế phải chứng minh năng lực tổ chức của mình trong thời gian tính bằng ngày, không phải bằng năm.
Tác động tới học sinh và năm học 2026-2027: Không chỉ là chuyện vài cuốn sách
Yêu cầu “không được để thiếu sách giáo khoa cho học sinh học tập” nghe tưởng hiển nhiên, nhưng lại phản ánh một thực tế: chúng ta đã chấp nhận tình trạng thiếu sách giáo khoa quá lâu ở nhiều nơi. Thiếu sách giáo khoa làm gián đoạn việc dạy – học, làm sâu thêm khoảng cách giữa học sinh vùng thuận lợi và vùng khó khăn, biến năm học 2026-2027 thành cuộc chạy đua lấp lỗ hổng thay vì một quá trình học tập bình thường. Khi Chính phủ xác định cung ứng sách giáo khoa là nhiệm vụ ưu tiên cho năm học mới, đó là một thông điệp chính trị: quyền được tiếp cận tri thức cơ bản không thể bị đánh đổi bởi bất kỳ sự chậm trễ quản lý nào. Nếu sau 22/9, vẫn còn lớp học phải dùng sách cũ, photo tạm bợ hoặc chia nhau từng cuốn, thì mọi báo cáo hoàn thành sẽ chỉ là hình thức. Bài kiểm tra ở đây thuộc về chất lượng thực tế, không phải giấy tờ.
Giảm tải chương trình và rà soát sách: Giải pháp dài hạn cho bài toán thiếu sách
Điểm quan trọng trong chỉ đạo của Thủ tướng là không dừng lại ở cung ứng vật chất, mà yêu cầu Bộ Giáo dục Đào tạo rà soát, nghiên cứu, xem xét điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông theo hướng giảm tải. Một chương trình quá nặng, sách giáo khoa cồng kềnh không chỉ tạo áp lực cho học sinh, giáo viên mà còn khiến khâu tổ chức in ấn, phát hành thêm phức tạp, dễ phát sinh thiếu sách giáo khoa. Thủ tướng yêu cầu lấy giáo dục phổ thông làm nền tảng, bảo đảm mọi học sinh được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết, đồng thời chú trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm, khát vọng cống hiến. Cùng lúc, Bộ được giao rà soát, hoàn thiện sách giáo khoa theo hướng thiết thực, hiệu quả, kịp thời điều chỉnh những bất cập và báo cáo Thủ tướng trong tháng 12/2026. Nếu làm nghiêm túc, đây sẽ là cơ hội hiếm để nối liền cải cách nội dung với cải thiện hạ tầng cung ứng.
Từ thời hạn 22/9 đến báo cáo tháng 12: Cần trách nhiệm rõ ràng, không chỉ mệnh lệnh
Hai mốc thời gian – 22/9 cho hoàn thành cung ứng sách, 12/2026 cho báo cáo rà soát chương trình và sách giáo khoa – tạo thành khung thời gian cho một cuộc “tổng kiểm tra” hệ thống giáo dục phổ thông. Tuy nhiên, mệnh lệnh hành chính không tự động chuyển hóa thành thay đổi thực tế nếu không đi kèm cơ chế chịu trách nhiệm cụ thể: địa phương nào, khâu nào chậm trễ, ai phải giải trình khi thiếu sách giáo khoa vẫn diễn ra. Việc coi sách giáo khoa như hạ tầng trọng yếu cho năm học 2026-2027 là bước đi đúng, nhưng điều xã hội kỳ vọng là sự minh bạch: công khai tình hình cung ứng, công khai những nơi còn thiếu, và công khai cả những bất cập trong nội dung sách sau quá trình rà soát. Khi đó, mệnh lệnh từ cấp cao nhất mới trở thành áp lực lành mạnh buộc Bộ Giáo dục Đào tạo và các bên liên quan thay đổi thói quen “chạy theo mùa vụ” mỗi đầu năm học.
