Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục: Nước rút cho tuyến ‘đắt nhất hành tinh’
Vành đai 1 Hà Nội đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục là tuyến đường dài 2,2 km, nằm trong dự án giao thông Hà Nội then chốt, được mệnh danh là ‘đường đắt nhất hành tinh’ vì chi phí giải phóng mặt bằng và xây dựng rất lớn, đồng thời giữ vai trò khép kín trục vành đai quan trọng, giảm ùn tắc tại khu vực trung tâm đô thị.
Điểm mấu chốt hiện nay là đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục đang bước vào giai đoạn nước rút trước mốc 2/9, với mục tiêu hoàn thành toàn tuyến để khép kín Vành đai 1 và tháo gỡ áp lực giao thông nội đô. Dự án không chỉ là một công trình hạ tầng đô thị Hà Nội, mà còn là bài kiểm tra về năng lực tổ chức thi công, quản trị chi phí và khả năng giảm thiểu xáo trộn cho người dân. Dài 2,2 km nhưng mang sức nặng của cả một chiến lược giao thông và hình ảnh đô thị, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục cho thấy Hà Nội đang chọn cách chấp nhận “ca mổ khó” ngay giữa lòng phố cũ, thay vì tiếp tục chắp vá hạ tầng và chịu cảnh tắc đường triền miên.
Công trường 24/24: Kỹ thuật, thời tiết và áp lực tiến độ
Những ngày cuối tháng 7, công trường Vành đai 1 Hà Nội như một cỗ máy khổng lồ vận hành không ngừng: hàng trăm kỹ sư, công nhân cùng máy móc, thiết bị chuyên dụng làm việc xuyên ngày đêm. Một lời khẳng định quan trọng là: “Đến nay, dự án đã hoàn thành khoảng 70% khối lượng. Công nhân và máy móc được chia ca, hoạt động gần như 24/24 giờ để hoàn tất các hạng mục trước ngày 20/8”.
Trên đoạn Nguyễn Chí Thanh – Láng Hạ, nhà thầu tập trung thi công phần bên phải tuyến, đào đường tới nút giao Láng Hạ, sau đó đắp cát và thi công cống dọc. Bên trái tuyến, công nhân khẩn trương hoàn thiện hào kỹ thuật, lát vỉa hè và trồng cây xanh. Mưa lớn những ngày qua khiến nước ngập, thi công cống dọc và hào kỹ thuật trở nên khó khăn, buộc nhà thầu phải bơm cạn nước trước khi làm việc. Việc tổ chức thi công gần như 24/24 là con dao hai lưỡi: nó đẩy nhanh tiến độ, nhưng cũng bộc lộ giới hạn chịu đựng của hạ tầng tạm, của người lao động, và cả cư dân sống cạnh công trường.
Cầu vượt, nút giao và bài toán kết nối trục giao thông mới
Dự án giao thông Hà Nội lần này không dừng ở mặt đường chính. Cùng với tuyến đường, hạng mục cầu vượt tại nút giao Láng Hạ đang được thi công khẩn trương; cần cẩu cỡ lớn, thiết bị nâng hạ và hệ giàn giáo được huy động để lắp dựng phần kết cấu phía trên. Dự kiến, 2 cầu vượt trên tuyến sẽ hoàn thành trước ngày 31/12/2026, tạo nên một hệ thống cầu vượt Hà Nội mới, giúp phân tầng dòng xe, giảm xung đột giao cắt.
Khi các hạng mục đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục hoàn thành trước mốc 2/9 như mục tiêu đặt ra, Vành đai 1 sẽ được khép kín, giảm áp lực giao thông trên nhiều tuyến đường nội đô và tăng cường kết nối giữa các quận trung tâm. Nói cách khác, đây không chỉ là một tuyến đường, mà là “trục xương sống” mới của hạ tầng đô thị Hà Nội, gắn kết với các dự án kênh tiêu nước, đường sắt đô thị, quảng trường và các trung tâm mới đang được chuẩn bị. Nếu Hà Nội thất bại trong việc đồng bộ các cầu vượt, nút giao và đường vành đai, cái danh ‘đường đắt nhất hành tinh’ sẽ trở thành biểu tượng của lãng phí, thay vì của một bước nâng cấp đô thị.
Giá phải trả của người dân: Xáo trộn hôm nay cho hy vọng ngày mai
Đằng sau vẻ hào nhoáng của một dự án hạ tầng đô thị Hà Nội tầm cỡ là những hy sinh rất cụ thể của người dân sống dọc tuyến. Do công trường thi công, cuộc sống của nhiều hộ dân trên đường La Thành bị xáo trộn; mặt đường bị thu hẹp, gồ ghề, việc đi lại trở nên khó khăn. Người dân phải bắc ván, tạo lối tạm để vào nhà – một hình ảnh cho thấy đô thị đang “tự phẫu thuật” trong điều kiện chật hẹp.
Một chủ cửa hàng gỗ 65 tuổi cho biết thi công cả ngày lẫn đêm ảnh hưởng đến kinh doanh và sinh hoạt, nhưng ông vẫn ủng hộ dự án vì mong con đường mới khang trang, sạch sẽ, giúp thành phố đẹp và hiện đại hơn. Thái độ này phản ánh tâm thế chung: cư dân chấp nhận chịu đựng tạm thời nếu đổi lại là một hệ thống giao thông thông suốt, ít ùn tắc hơn. Vấn đề là thành phố cần đáp lại thiện chí đó bằng cách tổ chức lại giao thông tạm tốt hơn, giảm bụi, tiếng ồn và cung cấp thông tin minh bạch về tiến độ, thay vì chỉ yêu cầu người dân “thông cảm” vô thời hạn.
Đường ‘đắt nhất hành tinh’ và bài kiểm tra năng lực quy hoạch
Được mệnh danh là tuyến đường “đắt nhất hành tinh”, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục không thể được đánh giá chỉ bằng độ dài 2,2 km hay mốc thời gian hoàn thành. Đây là phép thử xem Hà Nội có đủ khả năng biến chi phí khổng lồ thành giá trị lâu dài cho giao thông và chất lượng sống, hay chỉ tạo thêm một biểu tượng đắt đỏ nhưng kém hiệu quả.
Trong bức tranh rộng hơn, cùng lúc thành phố đẩy nhanh cải tạo kênh La Khê thuộc Dự án cải thiện hệ thống tiêu nước phía Tây, quây rào xây dựng quảng trường và đài phun nước trước Công viên Thống Nhất, đặt mục tiêu khởi công 8 dự án cải tạo chung cư cũ và tăng tốc các tuyến đường sắt đô thị, chợ đầu mối, trung tâm outlet. Nghĩa là Vành đai 1 chỉ là một mảnh ghép trong chiến lược hạ tầng mới. Kết luận hợp lý lúc này là: nếu đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục kịp về đích trước 2/9 với chất lượng tốt, tổ chức giao thông hợp lý và cầu vượt hoàn thiện theo đúng lộ trình, nó sẽ là tín hiệu tích cực cho toàn bộ mạng lưới hạ tầng. Ngược lại, mọi chậm trễ hay bất cập sẽ khiến cụm từ ‘đắt nhất hành tinh’ trở thành câu hỏi khó trả lời trước dư luận.
