An Phú – đảo Ngọc và tham vọng tái định nghĩa trung tâm đô thị Quảng Ngãi
Dự án An Phú Quảng Ngãi, hay Khu đô thị mới An Phú (đảo Ngọc), là một khu đô thị hỗn hợp quy mô hơn 160ha với gần 1.573 lô nhà liền kề, 585 lô biệt thự và hàng nghìn căn hộ chung cư, nhằm biến ốc đảo lớn nhất giữa sông Trà Khúc thành một không gian đô thị hiện đại, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, đồng thời tái định cư cho người dân, tạo điểm nhấn kiến trúc và nâng tầm diện mạo đô thị khu vực ven sông. Điểm đáng nói ở siêu dự án khu đô thị mới 10000 tỷ này nằm ở chỗ nó không chỉ là một khu nhà ở mới, mà là bước thử sức của Quảng Ngãi trong cuộc chơi đô thị ven sông – lĩnh vực lâu nay chỉ được nhắc đến nhiều ở các thành phố lớn. Khi Sun Group đầu tư thông qua liên danh hai doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái của mình, tỉnh rõ ràng đã chọn đi theo con đường phát triển dựa trên nhà đầu tư tư nhân có kinh nghiệm tạo điểm đến đô thị và du lịch. Thời điểm khởi động cũng mang tính bước ngoặt: sau khi UBND tỉnh phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư tại Quyết định số 1069/QĐ-UBND, Sở Xây dựng đã ký hợp đồng với liên danh nhà đầu tư, mở ra một giai đoạn chuẩn bị gấp rút để kịp khởi công dự án đúng kế hoạch đặt ra.
Chuẩn bị khởi công: Khối lượng công việc khổng lồ trước giờ G
Việc khởi công dự án An Phú Quảng Ngãi không chỉ là dựng lên một sân khấu hoành tráng bên sông Trà Khúc, mà là kết quả của cả một chiến dịch kỹ thuật và pháp lý phía sau. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Công Hoàng đã chủ trì các cuộc họp với nhiều sở, ngành, địa phương để rà soát tiến độ, đặc biệt là bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư – những khâu luôn là điểm nghẽn của các siêu dự án đô thị. Theo nhà đầu tư, hơn 50ha đất đã được kiểm kê, trong đó gần 10ha đất sạch đủ điều kiện giao đất – con số cho thấy nỗ lực tăng tốc nhưng cũng hé lộ độ khó của bài toán mặt bằng trên đảo Ngọc. Cùng lúc, việc chuẩn bị quỹ đất tái định cư, đánh giá tác động môi trường và lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đang được triển khai song song, cho thấy định hướng rõ ràng: không thể có lễ khởi công dự án ồn ào nếu phía sau là một tiến trình tái định cư lỏng lẻo. Các bên đã thống nhất vị trí khu đất gần 2ha bên trái nhà điều hành công trình đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc để tổ chức lễ khởi công, với mục tiêu cuối tháng 10 hoặc đầu tháng 11 dự án sẽ chính thức được khởi động. Đây là bước đi mang tính biểu tượng, đặt đô thị mới ngay trong trục nhìn ra sông, gửi thông điệp rằng Quảng Ngãi lựa chọn sông Trà Khúc làm xương sống cho câu chuyện đô thị tương lai.
Quy mô đầu tư gần 10.000 tỷ và cấu trúc không gian của một đô thị đảo
Tổng mức đầu tư 9.727 tỷ đồng trên diện tích sử dụng đất khoảng 161,9ha cho thấy đây là một trong những dự án đô thị tư nhân lớn nhất mà Quảng Ngãi từng đón nhận. Theo cơ cấu sử dụng đất, nhóm đất ở chiếm gần 30% với hơn 48,3ha, bao gồm nhà ở xây thô, đất ở người dân tự xây, biệt thự, chung cư hỗn hợp 15 tầng và nhà ở xã hội 5 tầng. Đây là điểm khác biệt tích cực: nhà ở xã hội được dành quỹ đất riêng khoảng 9,9ha, với 1.530 căn hộ, thay vì chỉ là phần “phụ lục” trong một dự án thương mại. Nếu nhìn sâu hơn, cấu trúc này cho thấy tham vọng xây dựng một cộng đồng có sự pha trộn giữa nhiều tầng lớp cư dân, chứ không chỉ là khu nhà giàu biệt lập. Hệ thống công trình giáo dục, y tế, văn hóa, thương mại dịch vụ cùng không gian cây xanh, mặt nước được bố trí trên hơn 544.000m² đất hạ tầng xã hội và hơn 551.000m² hạ tầng kỹ thuật, tạo nền móng cho một đô thị đảo có đời sống riêng chứ không chỉ là “khu dân cư mới”. “Dự án sẽ phát triển 1.573 lô nhà ở liền kề cao tối đa 5 tầng, cùng 585 lô biệt thự và 1.948 căn hộ chung cư trên diện tích khoảng 4ha đất hỗn hợp, bên cạnh 1.530 căn hộ nhà ở xã hội cao tối đa 5 tầng.” Những con số này nói rõ một điều: An Phú đang được thiết kế như trung tâm dân cư mới quy mô lớn, có sức ảnh hưởng vượt ra ngoài phạm vi đảo Ngọc.
Tác động lên đời sống người dân đảo Ngọc và câu chuyện tái định cư
Ở góc độ người dân, siêu dự án này không chỉ là những phối cảnh lung linh; nó là sự thay đổi trực diện với toàn bộ thôn Ân Phú, một phần thôn Ngọc Thạch cùng hơn 300 hộ dân trên đảo Ngọc. Khi Sun Group đầu tư một khu đô thị mới 10000 tỷ ở đây, câu hỏi lớn nhất không phải là lợi nhuận của nhà đầu tư mà là điều kiện sống của cư dân bản địa sau tái định cư. Chính quyền tỉnh đã thể hiện quan điểm khá rõ: các phương án bố trí khu tái định cư phải phù hợp định hướng phát triển đô thị, hạ tầng đồng bộ, tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống và góp phần hình thành không gian đô thị hiện đại. Đây là cam kết tích cực, nhưng việc thực thi mới là bài kiểm tra quan trọng. Nếu tái định cư chỉ dừng lại ở việc “có chỗ ở mới”, An Phú sẽ tạo ra một lớp cư dân bị đẩy ra khỏi không gian sông Trà Khúc mà họ gắn bó lâu năm. Ngược lại, nếu quỹ đất tái định cư được quy hoạch như một phần hữu cơ của dự án, với trường học, y tế, giao thông, cây xanh được bảo đảm, đảo Ngọc có cơ hội trở thành ví dụ hiếm hoi về một cuộc chuyển đổi từ làng ven sông sang đô thị đảo mà cư dân cũ không bị bỏ lại phía sau. Chính vì vậy, giai đoạn kiểm kê, xác định nguồn gốc đất ở, đất nông nghiệp, đất hạ tầng và lập phương án bồi thường đang được đặt dưới áp lực lớn – và áp lực đó là cần thiết.
Lộ trình 2034 và kỳ vọng An Phú trở thành biểu tượng đô thị ven sông
Theo kế hoạch, công tác giải phóng mặt bằng và giao đất sẽ diễn ra giai đoạn 2026–2030, đầu tư xây dựng từ 2027 đến 2033, và toàn dự án dự kiến vận hành từ 2034. Nghĩa là từ lễ khởi công dự án cuối năm nay đến ngày An Phú thật sự thành hình là một chặng đường dài gần một thập kỷ. Với một dự án có tham vọng “thay đổi diện mạo, tạo điểm nhấn không gian kiến trúc để nâng tầm đô thị Quảng Ngãi, hiện thực hóa quy hoạch đô thị ven sông và tạo nguồn thu ngân sách Nhà nước”, quãng thời gian này là hợp lý nhưng cũng đặt ra yêu cầu về sự kiên định trong quản lý nhà nước lẫn năng lực tài chính, kỹ thuật của nhà đầu tư. Điều đáng kỳ vọng là trục giao thông mới, trong đó có tuyến đường D16 rộng 24m kết nối đảo Ngọc với hai bờ sông Trà Khúc và tuyến trục chính nội khu rộng 25–55m, sẽ tạo ra cách kết nối hoàn toàn khác giữa khu vực trung tâm và không gian ven sông. Nếu các hạ tầng này được xây dựng đúng tiến độ, An Phú có thể trở thành “phòng khách” mới của Quảng Ngãi, nơi cư dân và du khách tiếp cận sông Trà Khúc không phải qua những bờ kè đơn điệu mà bằng các tuyến phố, công viên, công trình công cộng. Cuối cùng, câu hỏi không phải là An Phú có được xây lên hay không – với nguồn lực gần 10.000 tỷ từ Sun Group đầu tư, khả năng hoàn thành là rất lớn. Vấn đề là Quảng Ngãi sẽ đồng hành thế nào, để siêu dự án này không trở thành một ốc đảo đô thị tách rời, mà là mảnh ghép trung tâm trong chiến lược mở rộng đô thị ven sông, giữ được bản sắc sông Trà Khúc nhưng đưa thành phố bước vào một giai đoạn phát triển mới.
