Đảo Ngọc An Phú: từ cù lao bỏ quên đến siêu dự án 9.700 tỷ
Khu đô thị An Phú (Đảo Ngọc) là một dự án đô thị hỗn hợp quy mô hơn 160 ha nằm giữa sông Trà Khúc, có tổng mức đầu tư hơn 9.700 tỷ đồng, được định hướng trở thành điểm nhấn mới cho không gian đô thị Quảng Ngãi và động lực mở rộng phát triển ven sông.
Trọng tâm của siêu dự án đảo Ngọc không chỉ là một khu đô thị mới, mà là một phép thử cho tham vọng tái cấu trúc không gian đô thị và chiến lược phát triển phía Đông thành phố. Dự án được triển khai tại phường Trương Quang Trọng và phường Cẩm Thành, trên cù lao lớn nhất sông Trà Khúc – vị trí được đánh giá là đẹp và giàu tiềm năng phát triển đô thị bậc nhất của tỉnh. Gần 10 năm trước, khu vực này từng được quy hoạch làm khu đô thị sinh thái nhưng bị đình trệ kéo dài, để lại một khoảng trống quy hoạch lãng phí.
Lần trở lại này, với tổng vốn khoảng 9.727 tỷ đồng và thời hạn hoạt động 50 năm kể từ ngày giao đất, cho thuê đất, khu đô thị An Phú được kỳ vọng sẽ thay đổi triệt để diện mạo cù lao từng bị bỏ quên. Câu hỏi đặt ra không còn là có nên làm hay không, mà là Quảng Ngãi sẽ quản trị siêu dự án này như thế nào để vừa tạo bứt phá kinh tế, vừa tránh lặp lại vết xe đình trệ trước đây.
Sun Group Quảng Ngãi và cấu trúc siêu dự án đảo Ngọc
Một điểm then chốt khiến dự án khu đô thị An Phú được chú ý là sự xuất hiện của hệ sinh thái Sun Group Quảng Ngãi. Dự án do liên danh Công ty TNHH Quản lý và Dịch vụ Hạ tầng Kỹ thuật Miền Trung và Công ty TNHH Dịch vụ Bất động sản Mặt Trời Đà Nẵng – đều thuộc Sun Group – làm nhà đầu tư trúng thầu. Đây là thông điệp rõ ràng: tỉnh muốn một nhà đầu tư có kinh nghiệm triển khai các dự án quy mô lớn, thay vì những đề xuất khảo sát rồi “treo” nhiều năm như trước.
Theo quyết định của UBND tỉnh, nhà đầu tư đã được lựa chọn tại Quyết định số 1069/QĐ-UBND và hợp đồng được ký ngày 15/5/2026, với quy mô sử dụng đất khoảng 161,9 ha và tổng mức đầu tư khoảng 9.727 tỷ đồng, thời gian thực hiện dự kiến 8 năm kể từ khi nhà đầu tư được lựa chọn chính thức. Một câu nói đáng chú ý tại cuộc họp là: “Dự án được định hướng trở thành khu đô thị hỗn hợp, phát triển đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và tạo điểm nhấn mới cho không gian đô thị Quảng Ngãi”.
Về cấu trúc, dự án dự kiến phát triển 297 căn nhà ở cao 5 tầng, 1.276 lô đất để người dân tự xây dựng, 585 lô biệt thự, cùng quỹ đất cho chung cư cao 15 tầng và nhà ở xã hội cao 5 tầng. Đây không chỉ là câu chuyện bất động sản mà là thử nghiệm một mô hình đô thị mới: vừa thương mại, vừa ở, vừa du lịch, đặt giữa lòng sông Trà Khúc. Nếu thực thi đúng hướng, Sun Group Quảng Ngãi có thể biến Đảo Ngọc thành “trung tâm thứ hai” song hành với lõi đô thị hiện hữu.
Giải phóng mặt bằng, tái định cư: bài kiểm tra năng lực quản lý
Không có siêu dự án đảo Ngọc nào thành hiện thực nếu Quảng Ngãi không vượt qua “nút thắt” giải phóng mặt bằng và tái định cư. Tại cuộc họp ngày 11/9 do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Công Hoàng chủ trì, các sở ngành đã thẳng thắn nhìn nhận: bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư là nhiệm vụ trọng tâm để bảo đảm tiến độ khu đô thị An Phú.
UBND phường Trương Quang Trọng đã ban hành và trao thông báo thu hồi đất đến các hộ dân bị ảnh hưởng, trong khi Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh đang điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm hiện trạng sử dụng đất. Tỉnh yêu cầu ưu tiên xử lý phần diện tích đất do Nhà nước quản lý, đất nông nghiệp, đất hạ tầng và các khu vực đã đủ điều kiện lập, phê duyệt phương án bồi thường, đồng thời tiếp tục rà soát nguồn gốc đất ở với các trường hợp còn lại.
Điểm đáng chú ý là tỉnh không chỉ nói về bồi thường, mà nhấn mạnh phải xác định sớm nhu cầu, vị trí và quỹ đất tái định cư, bảo đảm hạ tầng đồng bộ, phù hợp định hướng phát triển đô thị để người dân ổn định cuộc sống. Đây là nơi chiến lược phát triển gặp thực tế xã hội: hoặc Quảng Ngãi thiết kế được một chương trình tái định cư thuyết phục, hoặc rủi ro chậm tiến độ và khiếu nại sẽ đe dọa toàn bộ lộ trình 8 năm của dự án. Cách tỉnh xử lý giai đoạn này sẽ là phép thử năng lực quản trị dự án tầm siêu đô thị.
Tiến độ, lễ khởi công và thông điệp phát triển vùng Trung
Một điểm tích cực là bộ máy tỉnh đang tỏ ra chủ động hơn trước với khu đô thị An Phú. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Công Hoàng yêu cầu Sở Xây dựng rà soát toàn bộ dự án, phối hợp các sở ngành, đề xuất phương án tháo gỡ khó khăn và tham mưu cấp có thẩm quyền xử lý kịp thời. Đây là cách tiếp cận đáng hoan nghênh: không chờ dự án “tắc” mới xử lý, mà chủ động nhận diện rủi ro ngay từ đầu.
Các đơn vị được giao khảo sát, lựa chọn địa điểm và chuẩn bị điều kiện cần thiết để tổ chức lễ khởi công theo kế hoạch, trong khi Sở Xây dựng duy trì cơ chế giao ban hằng tháng để theo dõi tiến độ và xử lý vướng mắc phát sinh. Nếu thực thi nghiêm túc, cơ chế giao ban định kỳ này sẽ là “phanh an toàn” để dự án không rơi vào tình trạng đình trệ như giai đoạn quy hoạch cách đây gần 10 năm.
Dự án được định hướng trở thành khu đô thị hỗn hợp, khai thác quỹ đất ven sông Trà Khúc, tạo điểm nhấn mới cho không gian đô thị và mở rộng không gian phát triển về phía ven sông. Nói cách khác, khu đô thị An Phú không chỉ là một dự án bất động sản, mà là mảnh ghép quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế – du lịch của Quảng Ngãi. Nếu Đảo Ngọc được xây dựng đúng tầm, nó có thể trở thành “bản đồ mẫu” cho việc gắn kết phát triển đô thị ven sông với tăng trưởng dịch vụ, du lịch của cả vùng Trung.
Kinh tế vùng Trung và lời kết: siêu dự án chỉ là khởi đầu
Nhìn rộng hơn, siêu dự án đảo Ngọc là bước đi chiến lược nhằm nâng cấp hình ảnh Quảng Ngãi từ một tỉnh công nghiệp – cảng biển truyền thống sang một cực tăng trưởng dịch vụ – du lịch của vùng Trung. Một khu đô thị hỗn hợp giữa sông Trà Khúc, nếu được triển khai hiệu quả, sẽ kéo theo nhu cầu dịch vụ, thương mại, lưu trú, giải trí, từ đó tạo thêm động lực cho các ngành kinh tế liên quan.
Tuy vậy, cần thẳng thắn: bản thân khu đô thị An Phú không phải “cây đũa thần”. Không có chính sách kết nối hạ tầng vùng, không gắn với chiến lược du lịch dài hạn, siêu dự án này có nguy cơ trở thành một khu đô thị đẹp nhưng cô lập. Ngược lại, nếu tỉnh gắn nó với trục phát triển ven sông, với các dự án dịch vụ – du lịch khác, An Phú có thể trở thành “cổng chào mới” của Quảng Ngãi, thu hút cả nhà đầu tư lẫn du khách.
Kết luận công bằng là: khu đô thị An Phú (Đảo Ngọc) là một cơ hội lớn nhưng đầy thách thức. Quảng Ngãi đã chọn một nhà đầu tư có kinh nghiệm, đã đặt ra mục tiêu, tiến độ và cơ chế điều hành tương đối rõ ràng. Phần còn lại phụ thuộc vào việc tỉnh có kiên định với tiêu chuẩn phát triển bền vững – từ giải phóng mặt bằng, tái định cư đến bảo đảm không gian sống – hay không. Nếu làm được, Đảo Ngọc sẽ là minh chứng cho việc một tỉnh miền Trung có thể bước vào cuộc chơi đô thị hiện đại mà không bỏ lại người dân phía sau.
