Từ bất động sản đến công nghiệp nặng: Vingroup muốn gì ở làn sóng đô thị mới?
Chiến lược Vingroup siêu đô thị là việc đồng thời phát triển các khu đô thị quy mô hàng trăm đến hàng nghìn hecta, kết hợp tổ hợp công nghiệp nặng, nhằm vừa tạo các cực tăng trưởng đô thị mới vừa chủ động chuỗi cung ứng cho bất động sản, ô tô và hạ tầng, qua đó tái định hình không gian cư trú, làm việc và sản xuất ở nhiều vùng trên cả nước. Đây không phải bước đi đơn lẻ mà là một cấu trúc chiến lược: đô thị, du lịch, công nghệ và công nghiệp nặng cùng được đẩy lên một cấp độ mới. Tập đoàn đang rời khỏi mô hình nhà phát triển bất động sản thuần túy để trở thành một hệ sinh thái có khả năng "tự cấp" vật liệu, hạ tầng và không gian phát triển. Điểm đáng bàn là tham vọng này trực tiếp tác động đến tiến trình đô thị hóa, dòng dịch chuyển dân cư và cách các địa phương quy hoạch tương lai.
Hạ Long Xanh và Phước Vĩnh Tây: Hai cực đô thị mới ở Bắc – Nam
Ở phía Bắc, Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh (Vinhomes Global Gate Hạ Long) đang được định vị là "Thành phố kỳ quan kết nối toàn cầu bên vịnh di sản quốc tế", tích hợp chức năng an cư, làm việc, nghỉ dưỡng, thương mại và giải trí. Dự án này được quy hoạch cung ứng hơn 55.000 sản phẩm nhà ở và lưu trú, đáp ứng quy mô dân số hơn 244.000 người với tiến độ triển khai 15 năm từ 2021 đến 2036. Việc Sở Xây dựng Quảng Ninh liên tiếp cho phép mở bán thêm hơn 3.236 căn nhà hình thành trong tương lai cho thấy tốc độ thương mại hóa đi cùng nhịp triển khai hạ tầng khung. Ở phía Nam, khu đô thị mới Phước Vĩnh Tây tại Tây Ninh – dự án 145.000 tỷ do liên danh Vinhomes và VIG đầu tư – được quy hoạch hơn 1.089ha với mô hình đô thị thông minh, sinh thái. Dự án khởi công ngày 19/8/2025, dự kiến cơ bản hoàn thiện vào năm 2028 và đưa toàn bộ khu đô thị vào vận hành từ năm 2030. Khi hoàn thiện, Phước Vĩnh Tây được kỳ vọng cung cấp hệ thống không gian ở, thương mại, dịch vụ và tiện ích tương đối đồng bộ cho gần 90.000 cư dân, gắn với xu hướng dịch chuyển dân cư, doanh nghiệp ra khu vực ven đô trong bối cảnh hạ tầng liên vùng phát triển mạnh.
Hải Vân Bay: đô thị nghỉ dưỡng "tựa sơn, hướng hải" và áp lực bảo tồn tự nhiên
Nếu Hạ Long Xanh và Phước Vĩnh Tây thiên về đại đô thị ở và thương mại, Vinhomes Hải Vân Bay tại Đà Nẵng lại là một siêu công trình gắn với du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng. Dự án hơn 512ha ngay dưới chân đèo Hải Vân – nơi từng được gọi là "thiên hạ đệ nhất hùng quan" – được thiết kế với địa thế "tựa sơn, hướng hải", phía sau là dãy núi, phía trước là vịnh biển. Mục tiêu là hình thành khu phức hợp thương mại, dịch vụ, du lịch sinh thái kết hợp ở với mật độ lưu trú thấp, gắn với bảo tồn thiên nhiên. Ở đây, Vingroup không chỉ khai thác cảnh quan mà còn đưa vào hơn 20 đại tiện ích riêng cho khu vực Hải Vân: resort tiêu chuẩn quốc tế, tổ hợp ẩm thực – giải trí Oceania Clubhouse, làng ẩm thực ven suối, khu wellness, phòng khám Vinmec, trường Vinschool và hệ thống hồ, suối, phố đi bộ ven biển. "Dự án có diện tích khoảng 512,2ha, quy mô dân số khoảng 19.000 người và tổng vốn đầu tư 43.922 tỷ đồng" là một trong những tuyên bố cho thấy mức độ đầu tư và kỳ vọng hình thành một cực nghỉ dưỡng – an cư mới kết nối chuỗi di sản Huế – Đà Nẵng – Hội An.
VinMetal Hà Tĩnh: mắt xích công nghiệp cho hệ sinh thái đô thị – ô tô – hạ tầng
Bức tranh sẽ không đầy đủ nếu bỏ qua tổ hợp Nhà máy sản xuất thép VinMetal Hà Tĩnh – một siêu công trình công nghiệp gần 460ha tại Khu kinh tế Vũng Áng. Ngày 27/2/2026, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh đã cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án với tổng vốn 79.986,5 tỷ đồng, phần lớn dự kiến huy động từ các tổ chức tín dụng. Dự án được xem là bước đi chiến lược nhằm giảm phụ thuộc vào thép cao cấp nhập khẩu, phục vụ trực tiếp các ngành công nghiệp mũi nhọn như sản xuất xe điện, phát triển hạ tầng giao thông tốc độ cao và năng lượng tái tạo. Theo cập nhật, giai đoạn 1 của VinMetal hướng tới công suất 6 triệu tấn thép/năm, dự kiến cho ra những mẻ thép đầu tiên vào đầu năm 2027, còn giai đoạn 2 đặt mục tiêu công suất 20 triệu tấn/năm từ năm 2029. Dự án dự kiến xây dựng từ quý IV/2026 và vận hành thương mại từ quý I/2031. Vingroup sử dụng cấu hình công nghệ tương đồng với các tổ hợp thép hiện đại tại Trung Quốc, qua đó tham vọng đưa VinMetal trở thành mắt xích cung cấp vật liệu cho các dự án công nghiệp, hạ tầng, ô tô và năng lượng, đồng thời hướng tới xuất khẩu.
Tác động đến người dân và bản đồ đô thị hóa: cơ hội lớn, rủi ro không nhỏ
Nhìn từ góc độ người dân, các siêu đô thị và siêu công trình này mở ra ba tầng tác động rõ rệt. Tầng đầu tiên là không gian ở và dịch vụ: Hạ Long Xanh cung cấp hơn 55.000 sản phẩm nhà ở, lưu trú cho hơn 244.000 người, Phước Vĩnh Tây phục vụ gần 90.000 cư dân với hệ thống ở – thương mại – tiện ích tương đối đồng bộ, còn Hải Vân Bay tạo lựa chọn an cư – nghỉ dưỡng chất lượng cao cho khoảng 19.000 người. Tầng thứ hai là việc làm và thu nhập, khi các công trường, dịch vụ thương mại – du lịch và tổ hợp thép VinMetal mang lại hàng loạt vị trí lao động, từ xây dựng, vận hành hạ tầng đến dịch vụ, logistics. Tầng thứ ba – và quan trọng nhất – là sự thay đổi cấu trúc đô thị hóa: hạ tầng liên vùng phát triển cùng xu hướng dịch chuyển ra ven đô khiến những quỹ đất lớn trở nên hấp dẫn hơn, trong khi Quảng Ninh chuẩn bị trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ 1/9/2026, càng củng cố vị thế Hạ Long Xanh như một cực tăng trưởng mới. Câu hỏi còn lại là khả năng quản lý rủi ro: áp lực lên môi trường, hạ tầng xã hội, sự phụ thuộc vào một tập đoàn lớn trong không gian đô thị, và yêu cầu điều tiết của Nhà nước để các siêu công trình Việt Nam cân bằng được tăng trưởng với chất lượng sống. Nếu làm tốt, chiến lược này không chỉ mang lại các đô thị mới mà còn tái cấu trúc cách Việt Nam xây dựng và vận hành các vùng đô thị liên kết.
