Từ cảng dầu đến các mục tiêu quanh Saint Petersburg
UAV Ukraine là máy bay không người lái được sử dụng trong các đòn tập kích nhằm vào mục tiêu quân sự, công nghiệp hoặc hạ tầng; trong các vụ việc được ghi nhận, thông tin về mục tiêu và thiệt hại đến từ những nguồn khác nhau nên không thể xem mọi tuyên bố là kết quả đã kiểm chứng. Đêm 18/10, Ukraine tiến hành một đợt tập kích bằng UAV vào Saint Petersburg và khu vực lân cận thuộc tỉnh Leningrad. Truyền thông nhà nước Nga nói cảng dầu Saint Petersburg và trung tâm dữ liệu VK bị đánh trúng; các địa điểm được nêu thêm gồm kho dầu Ruchyi, trung tâm logistics Ozon và một cây cầu. Quy mô mục tiêu cho thấy chiến dịch không chỉ hướng vào dầu mỏ, mà còn nhắm đến những mắt xích hỗ trợ vận tải và dịch vụ số.
Thống đốc Leningrad cho biết lực lượng Nga bắn hạ 126 UAV, còn mảnh vỡ làm hư hại bốn xe và gây cháy ở nhiều nơi theo thông tin được dẫn lại. Thống đốc Saint Petersburg xác nhận hỏa hoạn tại cảng dầu, kho Ruchyi và một số nhà kho công nghiệp; ông cũng cho biết một người thiệt mạng, năm người bị thương, 12 chung cư và hai nhà riêng bị hư hại. Cảng dầu có công suất thông qua khoảng 12,5 triệu tấn mỗi năm, nên đây là mục tiêu đáng chú ý đối với hoạt động lưu trữ và xuất khẩu nhiên liệu. Tuy vậy, thông tin về vụ cháy được xác nhận không tự nó chứng minh mức độ gián đoạn dài hạn của hoạt động cảng.
Nhà máy hóa dầu và trạm bơm: tuyên bố khác với xác nhận
Ngày 24/10, nhiều cơ sở công nghiệp tại Togliatti bị UAV nhắm tới. Bộ Tổng tham mưu Ukraine tuyên bố đã tấn công nhà máy hóa dầu Togliattikauchuk, một nhà sản xuất cao su tổng hợp lớn của Nga; thị trưởng thành phố cho biết báo cáo ban đầu không ghi nhận người chết hoặc bị thương, nhưng không nêu cơ sở nào bị đánh. Vì vậy, vụ việc cần được mô tả đúng là tuyên bố của phía Ukraine, chứ không phải thiệt hại tại nhà máy đã được xác nhận độc lập trong tài liệu. Cách phân biệt này quan trọng: một tuyên bố về mục tiêu cho biết ý định tác chiến, nhưng chưa đủ để kết luận quy mô hư hại hay thời gian ngừng hoạt động.
Ở tỉnh Tambov, tỉnh trưởng Yevgeny Pervyshov nói UAV gây hỏa hoạn trên khu đất của một doanh nghiệp tại huyện Michurinsky nhưng không xác định cơ sở. Hình ảnh được một kênh giám sát công bố cho thấy lửa và khói; hãng tin độc lập ASTRA nhận định đám cháy có thể bắt đầu tại trạm bơm Nikolskoye-1 gần làng Novonikolskoye. Giới chức Ukraine chưa xác nhận vụ tấn công. Do đó, việc gọi đây là một vụ đánh trúng trạm bơm dầu vẫn cần giữ điều kiện: nguồn tin xác định địa điểm ở mức khả năng, không phải xác nhận chính thức. Trạm Nikolskoye do Transneft vận hành trong mạng lưới đường ống Druzhba, tuyến cung cấp dầu Nga cho Hungary và Slovakia theo diện miễn trừ trừng phạt của EU.
Tác động dân sự và bối cảnh leo thang
Tác động được ghi nhận không chỉ nằm ở cơ sở dầu mỏ. Tại Saint Petersburg, một trạm biến áp bị đánh trúng theo tin của ASTRA, gây mất điện ở một số khu vực; một chung cư cũng bị hư hại. Trung tâm logistics Ozon sơ tán toàn bộ nhân viên, không ghi nhận người bị thương, nhưng cảnh báo một số đơn hàng có thể chậm do phải chuyển hướng giao hàng. Những chi tiết này cho thấy đòn tập kích có thể lan tới sinh hoạt thường ngày qua điện, nhà ở và giao nhận, dù tài liệu không đưa ra con số tổng thể về thời gian gián đoạn.
Các vụ việc diễn ra trong bối cảnh hai bên tiếp tục đánh vào hạ tầng. Ngày 17/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói Nga đã tiến hành một trong những đợt tập kích lớn nhất nhằm vào hạ tầng năng lượng Ukraine, khiến nhiều nơi mất điện. Trong đêm 18/10, ông cũng cho biết Nga phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào các cơ sở năng lượng và hạ tầng thiết yếu của Ukraine. Đây là bối cảnh giúp lý giải vì sao các cơ sở dầu mỏ trở thành mục tiêu trong các đòn trả đũa hoặc gây sức ép, nhưng nguồn hiện có không xác lập quan hệ nhân quả trực tiếp giữa từng đợt đánh.
Kết luận: mục tiêu rõ, mức độ thiệt hại chưa đồng đều
Bức tranh từ Saint Petersburg, Togliatti và Tambov cho thấy các đòn UAV Ukraine nhắm vào nhiều mắt xích: cảng dầu, kho nhiên liệu, nhà máy hóa dầu và trạm bơm dầu. Trong đó, hỏa hoạn tại cảng Saint Petersburg và kho Ruchyi được thống đốc thành phố xác nhận; còn vụ Togliattikauchuk chủ yếu được ghi nhận dưới dạng tuyên bố của quân đội Ukraine, và đám cháy gần Nikolskoye-1 mới được mô tả là có khả năng xuất phát từ trạm bơm. Đánh đồng các mức độ xác thực sẽ làm sai lệch đánh giá về hiệu quả chiến dịch. Kết luận thận trọng nhất là tập kích Nga đang mở rộng phạm vi mục tiêu năng lượng, nhưng thiệt hại vận hành và hậu quả dài hạn của từng vụ chưa được tài liệu xác nhận đồng đều.
