Từ sản lượng đến giá trị của hạt gạo
Festival quốc tế ngành hàng Lúa gạo Việt Nam là sự kiện kết nối các bên trong chuỗi lúa gạo, giới thiệu thành tựu, công nghệ và sản phẩm, đồng thời thúc đẩy hợp tác, chuyển giao tri thức và mở rộng thị trường. Lần thứ II diễn ra tại Cần Thơ với chủ đề “Gạo xanh Việt Nam – Vươn tầm quốc tế”, một hướng đi đúng lúc khi ngành lúa gạo cần cạnh tranh bằng chất lượng và trách nhiệm, không chỉ bằng sản lượng. Festival dự kiến tổ chức từ ngày 22 đến 25-11; lễ khai mạc bắt đầu lúc 20 giờ ngày 22-11 tại Công viên Sông Hậu, phường Cái Khế. Ban tổ chức kỳ vọng sự kiện đưa sản xuất xanh, phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu và trách nhiệm xã hội vào trung tâm cuộc thảo luận. Đây là lựa chọn cần thiết để hạt gạo Việt có thể đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế mà vẫn gắn tăng trưởng với lợi ích của người trồng lúa.

Festival Cần Thơ cần tạo kết nối thực chất
Festival Cần Thơ do UBND thành phố phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam tổ chức. Tầm vóc của một sự kiện quốc tế không nên chỉ được đánh giá qua số khách hay gian hàng; giá trị nằm ở việc những cuộc gặp gỡ có mở ra hợp tác, chuyển giao công nghệ và cơ hội tiêu thụ cụ thể hay không. Lễ khai mạc dự kiến đón khoảng 1.000 đại biểu, gồm đại diện các quốc gia Đông Nam Á, những nước xuất nhập khẩu gạo lớn, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và đối tác thương mại. Đây là cơ hội để nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân và đối tác quốc tế cùng bàn về chuỗi giá trị. Theo Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên, thành công không chỉ đo bằng quy mô hay số gian hàng, mà còn bằng cơ hội hợp tác và giá trị thiết thực cho người sản xuất, doanh nghiệp và toàn ngành.
Cần Thơ có cơ sở để đảm nhận vai trò kết nối này: năm 2026, thành phố dự kiến gieo trồng khoảng 708.000 ha lúa, với sản lượng ước 4,66 triệu tấn. Quy mô sản xuất ấy khiến câu chuyện về tiêu chuẩn, công nghệ và đầu ra trở thành vấn đề thiết thân, chứ không phải khẩu hiệu trên sân khấu.

Hơn 500 gian hàng, từ triển lãm đến công nghệ
Điểm nhấn của Festival lúa gạo là không gian triển lãm dự kiến có hơn 500 gian hàng trong nước và quốc tế. Khách tham dự có thể tìm hiểu sản phẩm gạo đặc sản, gạo hữu cơ, gạo chất lượng cao, sản phẩm OCOP, hàng chế biến từ lúa gạo cùng máy móc và công nghệ nông nghiệp. Triển lãm “Con đường lúa gạo từ quá khứ đến tương lai” nối câu chuyện văn hóa với hướng phát triển mới của ngành, còn phần trình diễn thiết bị tiên tiến cho thấy đổi mới cần đi vào đồng ruộng và quy trình sản xuất. Chương trình còn có các hội thi Nghệ thuật từ lúa gạo, Hương vị hạt ngọc Việt và Sáng tạo lĩnh vực lúa gạo. Sự đa dạng này có ý nghĩa khi được dùng để tạo trao đổi giữa người sản xuất, nhà cung cấp công nghệ và người mua, thay vì dừng ở trưng bày.
Các hội thảo chuyên ngành tập trung vào tương lai hạt gạo xanh, giải pháp khoa học, công nghệ, số hóa và giảm phát thải; một diễn đàn khác bàn về kiến tạo giá trị và nâng tầm gạo Việt. Diễn đàn xúc tiến đầu tư, các cuộc gặp hợp tác và kết nối thương mại cũng hướng tới mở rộng thị trường xuất khẩu. Những nội dung này giúp chủ đề xanh gắn với việc làm cụ thể: cải thiện sản xuất, nâng chất lượng và xây dựng liên kết trong chuỗi.

Gạo xanh phải đi cùng lợi ích người nông dân
Hướng đi của Festival lần này khác với trọng tâm định hình lại tư duy sản xuất của kỳ tổ chức năm 2023: chương trình hướng tới tương lai hạt gạo theo xu hướng xanh, bền vững, thích ứng và có trách nhiệm với xã hội. Định hướng ấy đáng ủng hộ, nhưng chỉ có sức thuyết phục khi lợi ích đến được với người trực tiếp trồng lúa. Chuyển từ chú trọng sản lượng sang chất lượng, giá trị gia tăng; từ canh tác truyền thống sang sản xuất xanh, phát thải thấp; và từ bán gạo đơn thuần sang phát triển thương hiệu là những bước đi gắn kết với nhau. Thành phố cũng tiếp tục phối hợp triển khai đề án một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp ở Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, với trọng tâm gồm vùng nguyên liệu đạt chuẩn, công nghệ, cơ giới hóa, số hóa, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường.
Festival có thể giúp định hình đối thoại và tạo mối liên kết mới, nhưng thước đo cuối cùng là những giá trị bền vững được duy trì sau bốn ngày. Nếu các cuộc gặp gỡ dẫn đến hợp tác thiết thực và người nông dân thực sự được hưởng thành quả, “gạo xanh Việt Nam” sẽ là hướng phát triển có nội dung, không chỉ là một thông điệp quảng bá.







