Sân bay Long Thành là gì và vì sao cột mốc 80% lại quan trọng?
Sân bay Long Thành là dự án cảng hàng không quốc tế quy mô lớn, được xây dựng với nhiều gói thầu xây dựng và hạ tầng giao thông phức tạp, nhằm hình thành một trung tâm hàng không mới với hệ thống nhà ga, đường cất hạ cánh, giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ phục vụ khai thác lâu dài cho ngành hàng không Việt Nam và khu vực. Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), đến ngày 7/9, dự án thành phần 3 sân bay Long Thành đã thực hiện hơn 61.624 tỉ đồng, tương đương 79,46% giá trị hợp đồng. Đây không chỉ là một con số đẹp trên báo cáo; nó đánh dấu việc khối lượng công việc rất lớn về hạ tầng kỹ thuật nền tảng đã hoàn thành, tạo tiền đề cho giai đoạn hoàn thiện và chạy thử khai thác. Nếu coi dự án như một cỗ máy khổng lồ, thì hơn 80% hiện nay mới là lúc các bánh răng bắt đầu phải ăn khớp hoàn hảo.
Những gì đã xong: nền tảng kỹ thuật và hạ tầng giao thông nội cảng
Điểm tích cực lớn nhất của tiến độ xây dựng Sân bay Long Thành là phần nền tảng kỹ thuật đã đi trước một bước. ACV cho biết nhiều hạng mục hạ tầng kỹ thuật quan trọng đã hoàn thành, tạo tiền đề để triển khai đồng bộ các công việc phục vụ khai thác. Ngày 9-6-2026, trạm 110kV đã được đóng điện thành công vào trạm PWR, và đến giữa tháng 7-2026, nguồn điện 22kV đã được thông tuyến dọc hệ thống hầm kỹ thuật đến các trạm biến áp khu vực và Trung tâm năng lượng ECS. Một câu trích dẫn có thể kiểm chứng là: "Đến ngày 7/9, dự án thành phần 3 sân bay Long Thành đã thực hiện hơn 61.624 tỉ đồng, tương đương 79,46% giá trị hợp đồng". Điều này cho thấy các gói thầu xây dựng lớn như đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ tàu bay đã gần cán đích; riêng gói 4.6 đã đạt khoảng 98,88%, trong đó khu vực sân đỗ bê tông xi măng M350/45 hoàn thành 100% và gói 4.7 về sân đỗ tàu bay nhà ga hành khách đạt khoảng 94,85%.
Bốn gói thầu đường găng: nút thắt quyết định ngày khai thác
Đằng sau con số hơn 80% là bốn gói thầu đường găng đang giữ chìa khóa cho tiến độ chung. Trong 16 gói thầu xây lắp chính, mới có 4 gói hoàn thành, 12 gói đang triển khai; trong đó 4 gói được xác định nằm trên đường găng tiến độ, buộc ACV phải tập trung chỉ đạo, tăng cường nguồn lực và điều phối chặt chẽ. Bốn gói thầu này gồm: gói 4.8 về giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật; gói 5.10 về nhà ga hành khách; gói 7.8 về nhà ga hàng hóa số 1 và các công trình phụ trợ; gói 11.5 về nhà để xe. Đây là các gói thầu có phạm vi công việc lớn, nhiều hạng mục triển khai đồng thời và liên kết chặt về mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật, thiết bị và trình tự thi công. Nói cách khác, nếu một trong bốn mắt xích này chậm, toàn bộ chuỗi tiến độ đồng bộ bị kéo lùi, dù các gói khác có hoàn thành sớm đến đâu. Vì vậy, ACV đã chuyển trọng tâm điều hành sang các gói này, theo dõi sát tiến độ theo từng ngày và yêu cầu phương án bù tiến độ cụ thể.
Cụ thể từng gói đường găng: rủi ro nằm ở đâu?
Gói 4.8 về giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật đang đạt khoảng 76,3% giá trị thực hiện, với các hạng mục đường trục chính, đường cấp 3, cầu cạn, nhà trạm và hạ tầng kỹ thuật triển khai đồng thời. Vấn đề không chỉ là khối lượng còn lại mà là nhu cầu nhân lực, thiết bị tăng cao trong giai đoạn nước rút, cộng thêm rủi ro thời tiết và nguồn cung vật liệu. Gói 5.10 nhà ga hành khách đạt khoảng 77,37%, trong đó phần xây dựng, hoàn thiện đạt khoảng 82,93%; hệ thống điện khoảng 94% và thiết bị nhà ga khoảng 70,39%. Đây là khu vực có mật độ tích hợp hệ thống dày đặc – từ MEPF, PCCC, ICT đến thiết bị công nghệ – nên chỉ cần khâu bàn giao mặt bằng hoặc phối hợp giữa nhà thầu chệch nhịp, toàn bộ chuỗi kiểm thử và hiệu chỉnh có thể bị chậm dây chuyền. Với gói 7.8 nhà ga hàng hóa số 1, giá trị thực hiện mới khoảng 43,74% và gói 11.5 nhà để xe khoảng 41,30%; mức độ hoàn thành thấp hơn đồng nghĩa với áp lực bù tiến độ lớn hơn, đặc biệt khi cả hai gói này giữ vai trò hỗ trợ vận hành khai thác ban đầu.
Đồng bộ tiến độ để kịp khai thác thương mại cuối năm
Nhìn từ góc độ quản trị dự án, thách thức lớn nhất của Sân bay Long Thành lúc này không còn là có thi công được hay không, mà là có đồng bộ được hay không. ACV xác định điều phối tổng thể, kiểm soát tiến độ và huy động nguồn lực là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn hiện nay. Đối với các gói thầu đường găng, ACV yêu cầu nhà thầu bổ sung nhân lực, máy móc, tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp, cập nhật tiến độ hằng ngày và xây dựng kế hoạch bù tiến độ gắn với nguồn lực cụ thể. Đồng thời, chủ đầu tư và các đơn vị liên quan tháo gỡ dần các điểm nghẽn về nguồn lực, mặt bằng, kỹ thuật, với mục tiêu hoàn thành các hạng mục thiết yếu, bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống và đưa Cảng hàng không quốc tế Long Thành vào khai thác cuối năm 2026. Kết luận rõ ràng là: nếu bốn gói thầu đường găng được “tăng tốc” đúng mức, mốc khai thác thương mại không chỉ là cam kết trên giấy, mà có cơ hội trở thành hiện thực.
