Tiến độ sân bay Long Thành: bức tranh 80% không đồng nghĩa đã an toàn
Tiến độ xây dựng sân bay Long Thành là mức độ hoàn thành các gói thầu xây dựng sân bay, đặc biệt là những hạng mục hạ tầng sân bay và giao thông nội cảng then chốt, nhằm bảo đảm dự án hạ tầng giao thông chiến lược này đủ điều kiện vận hành thương mại theo mốc thời gian đã đặt ra. Theo báo cáo cập nhật, đến ngày 7/9, dự án thành phần 3 sân bay Long Thành đã thực hiện tương đương 79,46% giá trị hợp đồng. Con số này nghe có vẻ trấn an, nhưng nếu nhìn kỹ vào cấu trúc tiến độ, có thể thấy dự án đang tiến rất nhanh ở các hạng mục nền tảng, trong khi phần hoàn thiện đồng bộ vẫn là vùng rủi ro cao. Trong 16 gói thầu xây lắp chính, mới có 4 gói hoàn thành, 12 gói đang triển khai, cho thấy chặng nước rút vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần xử lý quyết liệt.
Bốn gói thầu đường găng: điểm nghẽn thật sự của tiến độ
Nếu phải chỉ ra nơi quyết định thành bại của mốc khai thác thương mại, câu trả lời nằm ở bốn gói thầu đường găng. Đây chính là những gói mà ACV đang tập trung tăng cường nguồn lực để bảo đảm tính đồng bộ của dự án. Gói 4.8 về giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật không chỉ là một hạng mục trong dự án hạ tầng giao thông, mà còn là xương sống kết nối toàn bộ hệ thống nhà ga, nhà để xe và khu logistics. Gói 5.10 nhà ga hành khách là trái tim vận hành, với phần xây dựng, hoàn thiện, hệ thống điện và thiết bị nhà ga đang ở các mức độ tiến độ khác nhau. Gói 7.8 nhà ga hàng hóa số 1 cùng các công trình phụ trợ và gói 11.5 nhà để xe là các mắt xích phục vụ khai thác thương mại, nơi bất kỳ trễ nải nào cũng sẽ kéo lùi toàn bộ kế hoạch hoàn thành hạ tầng sân bay.
Hạ tầng nền tảng đã gần về đích: lợi thế giúp bù tiến độ đường găng
Điểm tích cực là phần hạ tầng kỹ thuật nền tảng đã đi trước khá xa, tạo dư địa để tập trung nguồn lực cho các gói đường găng. Theo ACV, đến nay nhiều hạng mục quan trọng về hạ tầng kỹ thuật đã hoàn thành, tạo tiền đề để triển khai đồng bộ các công việc phục vụ khai thác. Hệ thống điện là ví dụ rõ nhất: trạm 110kV đã đóng điện thành công, nguồn điện 22kV đã thông tuyến dọc hầm kỹ thuật đến các trạm biến áp khu vực và Trung tâm năng lượng. Riêng tại nhà ga hành khách, hệ thống điện hạ thế đã nghiệm thu đóng điện đạt 85% khối lượng, sẵn sàng cho thử nghiệm đơn động, liên động các hệ thống MEPF và thiết bị công nghệ. Hai tuyến giao thông kết nối chính đã được nghiệm thu, hạ tầng viễn thông và điều hành cũng thông tuyến máng cáp, cho phép lắp đặt hệ thống cáp cấu trúc và thiết bị đầu cuối. Đây là nền tảng không thể thiếu để các gói thầu xây dựng sân bay còn lại tăng tốc.
Đường cất hạ cánh, giao thông nội cảng: những mốc kỹ thuật quyết định
Ở góc độ vận hành, việc hoàn thành hạ tầng sân bay không chỉ là nhà ga mà còn là hai đường cất hạ cánh và hệ thống giao thông nội cảng. Đường cất hạ cánh số 1 đã hoàn thành và đủ điều kiện khai thác, trong khi đường số 2 dự kiến cơ bản hoàn thành vào cuối tháng 9, tiếp đó là giai đoạn bay hiệu chuẩn trong tháng 10. Hoàn thành sớm đường cất hạ cánh số 2 được xem là bước quan trọng để đẩy nhanh tiến độ chung. Hệ thống giao thông nội cảng đã lắp đặt đèn đường, vỉa hè, trồng cây xanh; trục chính cơ bản thông từ đường T1 qua cầu cạn, tiếp cận trực tiếp nhà ga hành khách, tạo điều kiện tổ chức giao thông và vận hành thử. Vấn đề không nằm ở việc "có đường" mà là mức độ tinh chỉnh, hiệu chuẩn và khả năng phối hợp các gói thầu khác nhau trên cùng một mặt bằng hạ tầng đang dần hoàn thiện.
Mốc khai thác cuối năm: khả thi nhưng không có chỗ cho sai số
Đến ngày 7/9, dự án thành phần 3 đã thực hiện hơn 61.624 tỉ đồng, tương đương 79,46% giá trị hợp đồng. Đây là khối lượng rất lớn, nhưng bản chất của giai đoạn nước rút là nhiều rủi ro tích tụ cùng lúc: thiếu nhân lực kỹ thuật cho công tác hoàn thiện, thời tiết mưa lớn ảnh hưởng đến thi công mặt đường và yêu cầu điều phối phức tạp giữa các gói thầu. ACV đã đưa ra năm nhóm giải pháp, nhấn mạnh tăng cường nguồn lực tại công trường, quản lý tiến độ theo khu vực và mốc công việc, cùng với điều phối chặt chẽ giữa các gói thầu. Mục tiêu cuối cùng là hoàn thành các hạng mục thiết yếu, bảo đảm đồng bộ hệ thống và đủ điều kiện để Cảng hàng không quốc tế Long Thành đưa vào khai thác vào cuối năm. Nhìn vào những gì đã hoàn thành, mốc này có cơ sở, nhưng vẫn là một cuộc chạy đua mà chỉ cần một mắt xích đường găng vấp ngã, toàn bộ kế hoạch sẽ phải xem lại.
