Đấu thầu 7 khu đất năng lượng tái tạo: bước đi chiến lược chứ không chỉ là thủ tục
Khánh Hòa đấu thầu 7 khu đất năng lượng tái tạo là quyết định lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án điện mặt trời, điện gió quy mô lớn, nhằm gắn phát triển năng lượng với quy hoạch sử dụng đất, chuỗi cung ứng vật liệu và định hướng hạ tầng công nghiệp phía Nam tỉnh. Hội đồng nhân dân tỉnh Khánh Hòa khóa VIII đã thông qua Nghị quyết số 75/NQ-HĐND ngày 27/8/2026, ban hành danh mục các khu đất đấu thầu dự án đầu tư có sử dụng đất trên địa bàn tỉnh. Theo danh mục này, có 7 khu đất được đưa ra đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, toàn bộ đều phục vụ mục tiêu phát triển nguồn năng lượng tái tạo, gồm các dự án điện mặt trời và điện gió. Điểm đáng bàn không phải chỉ là con số bảy, mà là cách tỉnh biến quyết định đấu thầu đất năng lượng thành đòn bẩy tái cấu trúc phát triển phía Nam Khánh Hòa.
Danh mục năng lượng tái tạo Khánh Hòa lần này có cả những dự án điện mặt trời quy mô lớn như nhà máy Đồng Quân Thẻ tại xã Thuận Nam với hơn 292 ha đất, cùng các dự án DMT Hacom Solar giai đoạn 2 rộng 64 ha, ĐMT Phước Ninh mở rộng giai đoạn 2 49,9 ha và điện mặt trời Ninh Phước I giai đoạn 2 diện tích 44,62 ha. Bên cạnh đó là ba khu đất cho điện gió: Điện gió Bím mở rộng giai đoạn 3 quy mô 42 ha tại Cà Ná, Phước Dinh, Thuận Nam; Nexif Energy Khánh Hòa I 35,6 ha tại khu vực Ba Ngòi, Đông Khánh Sơn, Cam An; và EEC Khánh Hòa 34,95 ha tại Nam Cam Ranh, Công Hải. Việc tập trung các dự án vào vùng có tiềm năng năng lượng cho thấy Khánh Hòa đang chọn cách gom nguồn lực thay vì dàn trải, để tạo cụm hạ tầng công nghiệp và năng lượng đủ lớn.
Năng lượng tái tạo Khánh Hòa và nhu cầu hạ tầng phía Nam tăng nóng
Không thể tách câu chuyện đấu thầu đất năng lượng khỏi bối cảnh phát triển phía Nam Khánh Hòa. Khu vực này đang được định hướng trở thành không gian phát triển quan trọng với động lực công nghiệp, năng lượng, hạ tầng và kinh tế biển. Hàng loạt dự án như Khu công nghiệp Cà Ná và các dự án lân cận đang làm nhu cầu hạ tầng nền tăng vọt. Khi cùng lúc triển khai năng lượng tái tạo, cảng biển, khu công nghiệp, nếu không có chiến lược hạ tầng công nghiệp và vật liệu đi kèm, nguy cơ tắc nghẽn là rất rõ. Tỉnh đã yêu cầu tăng tốc giải ngân, thúc đẩy sản xuất công nghiệp, năng lượng, thu hút đầu tư và đẩy nhanh các dự án ngoài ngân sách. Câu hỏi không phải là có triển khai hay không, mà là liệu các quyết định có đủ đồng bộ để giữ nhịp tăng trưởng hay sẽ tạo thêm những nút thắt mới.
Một tín hiệu tích cực là phía Nam Khánh Hòa đang hình thành trục cảng biển – công nghiệp – năng lượng – logistics, trong đó Cảng quốc tế Cà Ná đóng vai trò cửa ngõ trung chuyển dăm gỗ, đá, vật liệu xây dựng và thiết bị cho các dự án năng lượng. Cảng 1A đã đạt 80% kế hoạch năm 2026 sau 8 tháng, tăng trưởng 94% so với cùng kỳ. Phân kỳ 1B đang gấp rút hoàn thiện để đón các chuyến hàng quốc tế chở thiết bị siêu trường, siêu trọng phục vụ điện gió, điện gió ngoài khơi, điện hạt nhân và đặc biệt là nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná – một dự án trọng điểm quốc gia. Cấu trúc này tạo nền hạ tầng công nghiệp đủ sức “gánh” các dự án năng lượng tái tạo Khánh Hòa, nhưng chỉ phát huy tối đa nếu đầu vào vật liệu được xử lý như một chuỗi cung ứng có chiến lược.
Chuỗi cung ứng vật liệu: điểm tựa hay điểm nghẽn cho các dự án phía Nam?
Khi nhiều dự án cùng khởi công, nhu cầu đất, đá, cát san lấp xuất hiện đồng thời; nếu chuỗi cung ứng vật liệu không được chuẩn bị, công trường buộc phải chờ nguyên liệu. Đây là bài học đã lặp lại ở nhiều dự án giao thông trên cả nước và Khánh Hòa rõ ràng muốn tránh vết xe này. Phía Nam Khánh Hòa lại có lợi thế lớn: nguồn tài nguyên vật liệu nằm ngay trong khu vực. Vấn đề không phải là thiếu vật liệu, mà là cách tổ chức đưa chúng vào chuỗi cung ứng đúng quy hoạch, đúng thời điểm. Nếu chính quyền coi vật liệu là “hạ tầng mềm” của năng lượng tái tạo, các dự án đấu thầu đất năng lượng sẽ tránh được tình trạng có quyết định nhưng không có điều kiện thi công.
Ví dụ điển hình là dự án nạo vét Cảng cá Cà Ná bằng nguồn vốn xã hội hóa, đã tổ chức đấu thầu rộng rãi, phát hành hồ sơ mời thầu từ tháng 6/2026 và đến 17/7 đã có hai nhà đầu tư nộp hồ sơ hợp lệ. Một nhà đầu tư đề xuất mức đóng góp ngân sách hơn 9,14 tỷ đồng trong 119 ngày, nhà còn lại hơn 4,57 tỷ đồng với thời gian 120 ngày. Nếu dự án này được lựa chọn nhà đầu tư sớm, lượng vật liệu nạo vét sẽ bổ sung thêm nguồn lực cho chuỗi cung ứng vật liệu khu vực. Cùng lúc, mỏ đá Nam núi đá Giăng đã đấu giá xong, chờ rà soát quy hoạch để cấp phép khai thác đất tầng phủ làm vật liệu san lấp. Cách tổ chức này cho thấy Khánh Hòa đang dần coi vật liệu là yếu tố chiến lược chứ không chỉ là chi phí phụ trợ.
Chủ động nguồn tại chỗ: bảo vệ tiến độ và giảm rủi ro cho nhà đầu tư
Nếu nguồn đá tại Cà Ná đủ điều kiện và công suất phù hợp, khai thác tại chỗ sẽ rút ngắn cự ly vận chuyển, giảm áp lực lên giao thông và giúp doanh nghiệp chủ động nguồn cung. Đây là lợi thế mà không phải địa phương nào cũng có; bỏ lỡ sẽ là lãng phí. Khi chuỗi cung ứng vật liệu được chuẩn bị ở cấp khu vực, chính quyền có thể nhận diện sớm khoảng thiếu hụt và tháo gỡ ngay từ đầu. Điều này biến hỗ trợ doanh nghiệp từ ưu đãi trên giấy thành năng lực thực tế: doanh nghiệp biết trước nguồn vật liệu, lập kế hoạch thi công, giảm rủi ro chậm tiến độ. Ở chiều ngược lại, nếu phụ thuộc nguồn vật liệu ngoài tỉnh, mọi biến động giá, vận tải đều có thể kéo lùi tiến độ của các dự án năng lượng tái tạo Khánh Hòa.
Tỉnh đã yêu cầu tăng tốc giải ngân, thúc đẩy công nghiệp, năng lượng và đẩy nhanh các dự án ngoài ngân sách, nên việc lựa chọn nhà đầu tư có năng lực thực tiễn trở nên sống còn. Câu chuyện năng lực ở đây không chỉ là tài chính hay kinh nghiệm, mà còn là khả năng tổ chức chuỗi cung ứng vật liệu và phối hợp với hạ tầng hiện hữu. Khi đấu thầu đất năng lượng, tiêu chí đánh giá cần nhìn xa hơn hồ sơ kỹ thuật, đưa yếu tố bảo đảm chuỗi cung ứng vật liệu vào như một tiêu chuẩn. Nếu nhà đầu tư chỉ tính toán trên mặt bằng giá điện mà bỏ qua rủi ro vật liệu, dự án sẽ dễ rơi vào vòng xoáy chậm tiến độ, đội chi phí và mất lợi thế cạnh tranh mà vị trí phía Nam Khánh Hòa đem lại.
Kết luận: Đấu thầu đất năng lượng là phép thử quản trị phát triển phía Nam Khánh Hòa
Theo kế hoạch, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư cho 7 dự án năng lượng tái tạo sẽ diễn ra trong quý III và IV/2026, với thời gian thực hiện thủ tục khoảng 120 ngày. HĐND giao UBND tỉnh tổ chức triển khai Nghị quyết và báo cáo cơ quan có thẩm quyền trong quá trình thực hiện, đồng thời chịu sự giám sát của Thường trực HĐND, các Ban và đại biểu. Ở cấp văn bản, khung pháp lý đã rõ. Vấn đề còn lại là biến danh mục đấu thầu đất năng lượng thành chuỗi dự án thực sự vận hành, gắn với cảng biển, khu công nghiệp, logistics và nguồn vật liệu địa phương. “Quyết định đầu tư có thể tạo ra dự án; quyết định đúng thời điểm về nguồn lực và thủ tục mới giúp dự án đi vào thực tế”. Nếu Khánh Hòa làm được điều đó, đấu thầu 7 khu đất sẽ là bước mở, không phải đích đến, của một chiến lược phát triển phía Nam dài hạn và có kỷ luật.
