Chuỗi cung ứng vật liệu – nền móng âm thầm của hạ tầng Khánh Hòa
Chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng tại phía Nam Khánh Hòa là hệ thống liên kết khai thác, vận chuyển, trung chuyển và phân phối các nguồn đất, đá, cát san lấp để phục vụ các dự án năng lượng, công nghiệp, cảng biển và hạ tầng, đảm bảo nguồn cung ổn định, đúng quy hoạch và đúng tiến độ cho quá trình phát triển kinh tế biển và xây dựng cực tăng trưởng mới của tỉnh. Điểm mấu chốt lúc này không phải là có bao nhiêu dự án được chấp thuận, mà là chuỗi cung ứng vật liệu có đủ sức "nuôi" các công trường cùng lúc hay không. Sáu tháng đầu năm, GRDP Khánh Hòa tăng 9,03%, vốn đầu tư phát triển toàn xã hội tăng khoảng 15,4%, tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng cả năm trên 10%. Con số tăng trưởng ấn tượng sẽ khó giữ nếu các tuyến đường, nhà máy điện gió hay cảng biển Khánh Hòa phải nằm chờ vì thiếu đất, đá, cát san lấp. Chính vì vậy, vật liệu xây dựng không còn là câu chuyện phụ trợ, mà trở thành biến số chiến lược trong bài toán hạ tầng Khánh Hòa.
Phía Nam Khánh Hòa tăng tốc: từ cực kinh tế biển đến trung tâm cảng biển – năng lượng
Phía Nam Khánh Hòa đang được định hướng thành không gian kinh tế trọng điểm, hội tụ công nghiệp, năng lượng, hạ tầng và phát triển kinh tế biển. Ở đây, cảng biển Khánh Hòa với tâm điểm là Cảng quốc tế Cà Ná, cùng các khu công nghiệp, dự án điện gió ngoài khơi, điện hạt nhân hay nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná, đang kéo theo nhu cầu hạ tầng nền khổng lồ. Thực tế cho thấy, khi nhiều dự án cùng triển khai, nhu cầu vật liệu xây dựng phát sinh đồng thời; nếu không chuẩn bị nguồn cung, doanh nghiệp sẽ rơi vào tình trạng "có chủ trương, có nhà thầu nhưng công trường chờ vật liệu". Bài học từ nhiều dự án giao thông trọng điểm trên cả nước cho thấy thiếu vật liệu có thể trở thành điểm nghẽn trực tiếp tiến độ. Với cực tăng trưởng phía Nam, nơi được kỳ vọng sẽ đón hàng loạt dự án trọng điểm quốc gia, việc để sự chậm trễ này lặp lại là điều không thể chấp nhận nếu Khánh Hòa muốn xây dựng một trung tâm cảng biển – công nghiệp – năng lượng – logistics cạnh tranh.
Tận dụng tài nguyên tại chỗ: nạo vét Cảng cá Cà Ná và mỏ đá Nam núi Giăng
Lợi thế lớn của phía Nam Khánh Hòa là nguồn tài nguyên vật liệu ngay trong khu vực; vấn đề không phải là có hay không, mà là cách đưa vào chuỗi cung ứng vật liệu một cách đúng quy hoạch, đúng thời điểm. Dự án nạo vét Cảng cá Cà Ná bằng nguồn vốn xã hội hóa, tổ chức đấu thầu rộng rãi từ tháng 6, đến ngày 17/7 đã có hai nhà đầu tư nộp hồ sơ hợp lệ. Một nhà đầu tư đề xuất thời gian thực hiện 119 ngày, nhà đầu tư còn lại 120 ngày. Dù chi tiết tài chính khác nhau, điểm quan trọng là nhà đầu tư phải đủ năng lực thực tiễn để bảo đảm tiến độ, mang lại hiệu quả cho người dân địa phương và đóng góp cho ngân sách. Song song, các dự án khai thác, chế biến đá xây dựng và khoáng sản đi kèm đất tầng phủ làm vật liệu san lấp tại mỏ đá Nam núi đá Giăng đã hoàn tất đấu giá, hiện chờ rà soát quy hoạch để cấp phép, đưa mỏ vào hoạt động. Nếu nguồn đá tại Cà Ná đủ điều kiện và công suất, khai thác tại chỗ sẽ giúp rút ngắn cự ly vận chuyển, giảm áp lực lên hạ tầng giao thông và tăng khả năng chủ động nguồn cung cho doanh nghiệp. Đây là những mắt xích cụ thể phải sớm được "bật xanh" nếu muốn chuỗi cung ứng vật liệu kịp nhịp mở rộng hạ tầng Khánh Hòa.
Cảng quốc tế Cà Ná: "trạm bơm" vật liệu cho các dự án hạ tầng và năng lượng
Chuỗi cung ứng vật liệu phía Nam Khánh Hòa không thể mạnh nếu thiếu một đầu mối cảng biển Khánh Hòa đủ năng lực trung chuyển. Thông tin từ Cảng quốc tế Cà Ná cho thấy phân kỳ cảng 1A đang tăng trưởng tốt với các chuyến hàng nội địa vận chuyển dăm gỗ, đá và nguyên vật liệu xây dựng. Tàu qua cảng vận chuyển nguyên vật liệu về địa phương và xuất đi đều đặn, trong đó nhóm hàng vật liệu xây dựng đòi hỏi mặt bằng lưu trữ, bốc dỡ quy mô lớn và hiện đang được trung chuyển phần lớn qua Cà Ná nhờ vị trí thuận lợi và khả năng thích ứng nhanh với nhu cầu thị trường. Tám tháng đầu năm, cảng đã đạt 80% kế hoạch năm, tăng trưởng 94% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, phân kỳ 1B đang được gấp rút hoàn thiện để đón các chuyến hàng quốc tế chở nguyên vật liệu, thiết bị siêu trường, siêu trọng phục vụ xây dựng các nhà máy năng lượng như điện gió, điện gió ngoài khơi, điện hạt nhân và đặc biệt là nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná thuộc dự án trọng điểm quốc gia. Nếu 1A là "trạm bơm" cho các dự án san lấp, 1B sẽ là cửa ngõ cho thiết bị và vật liệu công nghệ cao, hoàn chỉnh vai trò của Cà Ná trong chuỗi cung ứng vật liệu lẫn thiết bị cho toàn vùng.
Điều phối liên ngành: điều kiện tiên quyết để giữ nhịp tăng trưởng
Để chuỗi cung ứng vật liệu thực sự trở thành động lực phát triển phía Nam Khánh Hòa, tỉnh không thể chỉ trông chờ vào từng dự án đơn lẻ mà cần một cơ chế điều phối liên ngành. Theo đại diện đơn vị thi công, nếu làm tốt việc chủ động nguồn vật liệu tại cấp khu vực, chính quyền có thể nhận diện sớm những khoảng thiếu hụt và kịp thời tháo gỡ ngay từ đầu. Đó là cách hỗ trợ doanh nghiệp thiết thực: không ưu tiên riêng một doanh nghiệp, mà tạo điều kiện để tất cả chủ động xây dựng kế hoạch vật liệu, giảm rủi ro trong quá trình thi công, nâng cao khả năng hoàn thành dự án đúng tiến độ. Trước yêu cầu tăng tốc giải ngân, thúc đẩy sản xuất công nghiệp – năng lượng, thu hút đầu tư và đẩy nhanh các dự án ngoài ngân sách, việc lựa chọn nhà đầu tư có năng lực cho các dự án như nạo vét Cảng cá Cà Ná, đồng thời cho phép các nguồn đá đủ điều kiện như mỏ Giăng tham gia chuỗi cung ứng, là nhiệm vụ cần triển khai ngay. Nếu làm chậm, Khánh Hòa có nguy cơ mất nhịp phát triển kinh tế biển; nếu làm quyết liệt và bài bản, chuỗi cung ứng vật liệu sẽ là nền móng vững chắc để cực tăng trưởng phía Nam bứt lên thành trung tâm hạ tầng và công nghiệp mới của khu vực.
