Cuộc gặp Tô Lâm – Paparo: tín hiệu chiến lược trong quan hệ Việt – Mỹ
Cuộc gặp giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đô đốc Samuel Paparo, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương Hoa Kỳ, là một cuộc tiếp xúc quân sự cấp cao phản ánh bước chuyển chiến lược trong hợp tác quốc phòng, khi Việt Nam coi Hoa Kỳ là đối tác chiến lược hàng đầu và muốn đưa quan hệ song phương đi vào chiều sâu, gắn chặt với cấu trúc an ninh khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Đây không chỉ là cuộc chào xã giao, mà là thông điệp chính trị rõ ràng: quan hệ Việt Mỹ đã bước vào giai đoạn mà trụ cột quốc phòng – an ninh được đặt ngang với kinh tế và khoa học công nghệ. Việc Tư lệnh USPACOM trực tiếp làm việc với lãnh đạo cao nhất của Việt Nam cho thấy Washington nhìn Hà Nội như một đối tác có vai trò cấu trúc trong bức tranh Thái Bình Dương, chứ không chỉ là một điểm đến mang tính biểu tượng.
Từ đối tác chiến lược toàn diện tới trụ cột quốc phòng
Điểm nhấn quan trọng của cuộc gặp là việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam coi Hoa Kỳ là "một trong những đối tác có tầm quan trọng chiến lược hàng đầu" và mong muốn "tiếp tục triển khai hiệu quả khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện". Đây là phát biểu mang tính định hướng: quan hệ Việt Mỹ không còn dừng ở mức cân bằng giữa hợp tác và dè chừng, mà chuyển sang chủ động gắn kết lâu dài. Hợp tác quốc phòng được mô tả là "trụ cột quan trọng" trong tổng thể đối tác chiến lược, nghĩa là Hà Nội chấp nhận để yếu tố quân sự đóng vai trò nổi bật trong một bức tranh rộng hơn về kinh tế, khoa học – công nghệ và thương mại. Về mặt thông điệp, Việt Nam đang nói với các đối tác trong và ngoài khu vực rằng mình không đứng ngoài cuộc tái định hình trật tự an ninh Thái Bình Dương, mà chọn cách tham gia bằng một cấu trúc hợp tác mở với Hoa Kỳ.
Hợp tác quân sự: khắc phục hậu quả chiến tranh để xây dựng niềm tin
Điều thú vị là trụ cột hợp tác quân sự Việt – Mỹ lại được xây trên nền tảng khắc phục hậu quả chiến tranh, chứ không phải mua sắm vũ khí hay liên minh quân sự. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh "ý nghĩa sâu sắc của hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh" và đề nghị Hoa Kỳ tiếp tục duy trì, mở rộng các dự án hỗ trợ Việt Nam, từ nâng cao năng lực giám định đến cung cấp hồ sơ, tư liệu phục vụ tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Ở cấp quân đội, Đại tướng Nguyễn Tân Cương nhắc lại tinh thần "gác lại quá khứ, hướng tới tương lai" và coi các dự án như Thao trường huấn luyện xử lý vật liệu nổ cho VNMAC là ví dụ cụ thể cho hợp tác thiết thực. Đây là cách Hà Nội và Washington chuyển ký ức đau thương thành vốn liếng chính trị, dùng những chương trình rà phá bom mìn, xử lý dioxin, MIA để xây dựng niềm tin quân sự lâu dài thay vì đối đầu.
Vai trò của USPACOM và gắn kết với cấu trúc an ninh Thái Bình Dương
Việc Đô đốc Samuel Paparo – người đứng đầu Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương Hoa Kỳ – liên tục xuất hiện trong các cuộc làm việc với cả Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam cho thấy USPACOM được đặt ở trung tâm của hợp tác quốc phòng song phương. Trong tầm nhìn của Mỹ, USPACOM chính là công cụ để định hình một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương "tự do, rộng mở và an toàn", và Việt Nam được coi là đối tác giúp hiện thực hóa mục tiêu đó ở Đông Nam Á. Từ phía Việt Nam, hợp tác với USPACOM không chỉ nhằm nhận hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo, gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, cứu trợ thảm họa, mà còn là cách để gắn kết với cấu trúc an ninh khu vực mà vẫn giữ độc lập chiến lược. Hà Nội gửi đi thông điệp rõ: hợp tác quân sự là để đóng góp cho hòa bình và ổn định Thái Bình Dương, chứ không để bị cuốn vào đối đầu nước lớn.
Tính toán dài hạn: từ chiến tranh thương mại đến APEC 2027
Chuỗi tiếp xúc cấp cao lần này không chỉ thuần túy quân sự, mà gắn với một thiết kế chiến lược rộng hơn về chính trị và kinh tế. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc lại lời mời Tổng thống Donald Trump thăm chính thức Việt Nam và dự Tuần lễ cấp cao APEC 2027, đồng thời đề nghị Hoa Kỳ sớm kết thúc các cuộc điều tra 301, hạn chế các biện pháp phòng vệ thương mại cực đoan. Điều đó cho thấy trong tính toán của Hà Nội, quan hệ quốc phòng – an ninh với Mỹ phải song hành với việc làm mềm các mối căng thẳng thương mại. Một đối tác chiến lược toàn diện đúng nghĩa không thể để chiến tranh thương mại làm tổn hại nền tảng hợp tác quân sự. Nhìn rộng ra, lời mời APEC là cách Việt Nam neo quan hệ Việt Mỹ vào những cơ chế đa phương ở Thái Bình Dương, tránh để hợp tác quốc phòng bị hiểu nhầm là sự nghiêng hẳn về một phía.
