Hai tuyến cao tốc kết nối sân bay Long Thành là gì và vì sao tiến độ quan trọng?
Hai tuyến cao tốc kết nối sân bay Long Thành là cụm dự án mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành và tuyến cao tốc Bến Lức – Long Thành, đóng vai trò trục xương sống hạ tầng giao thông giúp luồng khách, hàng hóa ra vào sân bay mới này diễn ra thông suốt, rút ngắn thời gian di chuyển giữa TP.HCM, Đồng Nai và các vùng phụ cận, đồng thời quyết định mức độ phát huy hiệu quả đầu tư của cả dự án sân bay Long Thành. Nếu sân bay đưa vào vận hành mà cao tốc kết nối chưa hoàn chỉnh, hành khách sẽ phải chịu cảnh kẹt xe, hành trình kéo dài và chi phí logistics tăng. Nói cách khác, mỗi ngày chậm tiến độ xây dựng trên các tuyến cao tốc kết nối là một ngày làm suy giảm lợi thế cạnh tranh của sân bay và của cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành: Một tuyến đường, nhiều nhịp thi công
Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành dài gần 22km, từ Km 4+000 (nút Vành đai 2, phường Long Trường) đến Km 25+920 (nút giao với cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, phường Long Thành). Tuyến đường này được nâng từ 4 làn lên 8–10 làn xe với tổng sản lượng thực hiện đến 5/9 đạt 69,4%. Đây là “phao cứu sinh” cho luồng xe từ TP.HCM tới sân bay Long Thành, nhưng hình ảnh thi công lại cho thấy một bức tranh không đồng đều: từ nút giao cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu đến lối ra Nhơn Trạch, nhiều đoạn đã thảm nhựa, cầu và hệ thống thoát nước gần hoàn thiện; trong khi khu vực từ cầu Nước Trong đến cầu Rạch Chiếc vẫn còn san lấp mặt bằng, tạo nên sự tương phản rõ rệt về tiến độ xây dựng.
Trên thực tế, người dân đang phải trả giá cho sự gấp gáp này: chiều 8/9, dòng xe từ Đồng Nai về TP.HCM liên tục dồn vào cao tốc; có đoạn lưu thông ổn định, nhưng khi gặp rào chắn, mặt đường bị thu hẹp, bụi công trường và máy móc khiến hành trình trở nên mệt mỏi. Sự cải thiện tại nút giao An Phú với hầm chui giúp giảm ùn tắc trên hướng vào cao tốc là tín hiệu tích cực, song không đủ để xóa lo ngại. Nếu 30% khối lượng còn lại bị kéo dài, tình trạng “đường cao tốc nhưng chạy như đường nội đô” sẽ đeo bám cả giai đoạn sân bay mới khởi động. Câu hỏi là liệu các nhà thầu, dù đã tăng ca xuyên lễ Tết như chia sẻ của công nhân, có đủ dư địa kỹ thuật và tổ chức để bứt phá trong phần đường khó nhất hay không.
Cao tốc Bến Lức – Long Thành: Về đích trên giấy hay trên thực địa?
Khác với bức tranh phân mảnh trên tuyến TP.HCM – Long Thành, cao tốc Bến Lức – Long Thành đang tiến gần tới giai đoạn cuối. Nhiều đoạn đã thảm nhựa, kẻ vạch, lắp lan can dải phân cách, trạm thu phí và các hạng mục hoàn thiện. Từ điểm đầu nối với cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, tuyến đường hiện rõ hình hài của một cao tốc hoàn chỉnh dù chưa khai thác toàn tuyến; đoạn từ nút giao Quốc lộ 51 tới cảng Phước An đã được khai thác tạm, rồi kéo dài về cầu Phước Khánh và Bến Lức. Theo chỉ huy công trường, phần đường do đơn vị phụ trách đã hoàn tất thảm nhựa, chỉ còn một phần nhỏ tại cầu Phước Khánh cần thảm nhựa, dự kiến hoàn thành để cuối tháng 9/2026 thông xe toàn tuyến.
Nhìn trên giấy, cột mốc cuối tháng 9/2026 là một lời hứa đầy kỳ vọng, nhất là khi mục tiêu chung là đưa dự án về đích cuối năm 2026. Tuy nhiên, đây cũng chính là đoạn tuyến “cửa ngõ” quyết định khả năng chia sẻ lưu lượng với tuyến TP.HCM – Long Thành, giảm áp lực giao thông trực tiếp tới sân bay. Chiều ngày 5/9, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà đã dẫn đoàn công tác kiểm tra thực địa cả hai dự án và yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu tập trung tối đa nhân lực, thiết bị; đồng thời tiếp tục quan trắc cầu Bình Khánh, Phước Khánh và hoàn thiện thủ tục nghiệm thu để Hội đồng tổ chức kiểm tra trong tháng 9/2026. Câu chuyện không chỉ nằm ở “đường xong”, mà là “đường an toàn, được nghiệm thu đúng quy trình” – nếu khâu này chậm, ngày thông xe sẽ trượt khỏi kế hoạch.
Người dân cảm nhận gì khi cao tốc vừa thi công vừa gánh lưu lượng?
Trong khi các mốc tiến độ được nhắc đi nhắc lại trong các cuộc họp, người sử dụng cao tốc đang sống với hiện thực “thi công vừa chạy xe”. Hình ảnh chiều 8/9, xe từ Đồng Nai đổ về TP.HCM liên tục đi vào cao tốc TP.HCM – Long Thành cho thấy vai trò không thể thay thế của tuyến này trong mạng lưới hạ tầng giao thông khu vực. Nhưng cùng lúc, rào chắn, thu hẹp mặt đường, bụi công trường và tiếng máy móc khiến trải nghiệm lái xe trở nên căng thẳng; cảm giác an toàn giảm, thời gian hành trình khó dự đoán. Đối với hành khách tương lai của sân bay Long Thành, nếu tình trạng này kéo dài sang giai đoạn khai thác, “cao tốc kết nối” sẽ bị nhìn như “nút thắt cổ chai” mới, bào mòn niềm tin vào chất lượng quy hoạch hạ tầng giao thông.
Điểm tích cực là vài hạng mục liên quan như hầm chui An Phú đã mang lại hiệu quả rõ rệt, giảm ùn tắc, kẹt xe cục bộ trên hướng vào cao tốc. Điều này chứng minh rằng khi một mắt xích được hoàn thành đúng cách, lợi ích mang lại cho người đi đường là tức thì. Vấn đề là cách chúng ta chấp nhận đánh đổi: tăng ca xuyên lễ Tết, nhịp thi công dồn dập như lời công nhân chia sẻ chỉ có ý nghĩa nếu đi cùng tổ chức giao thông hợp lý, giảm tối đa rủi ro tai nạn cho người đi đường. Mọi sự chậm trễ hoặc cẩu thả trên tuyến cao tốc kết nối không chỉ là chuyện của nhà thầu, mà trực tiếp tác động tới trải nghiệm của hàng triệu người sẽ chọn sân bay Long Thành làm cửa ngõ bay mới.
Kịp tiến độ hay không: Bài kiểm tra cho tầm nhìn hạ tầng vùng
Hai tuyến cao tốc kết nối sân bay Long Thành – mở rộng TP.HCM – Long Thành và Bến Lức – Long Thành – đang đứng trước bài kiểm tra kép: vừa phải hoàn thành đúng hẹn, vừa đảm bảo an toàn và chất lượng. Dự án mở rộng đã đi được 69,4% khối lượng nhưng còn những đoạn trọng điểm thi công chậm; Bến Lức – Long Thành gần về đích, song việc quan trắc, nghiệm thu cầu Bình Khánh, Phước Khánh và tổ chức kiểm tra trong tháng 9/2026 cho thấy vẫn còn nhiều bước thủ tục phải vượt qua. Nếu các mốc cuối 2026 bị lỡ, sân bay Long Thành sẽ bước vào vận hành với đôi chân hạ tầng giao thông chưa vững, buộc hành khách và doanh nghiệp chấp nhận chi phí thời gian, rủi ro tắc nghẽn.
Ngược lại, nếu hai tuyến cao tốc kết nối kịp tiến độ, lợi ích không chỉ nằm ở việc rút ngắn khoảng cách từ TP.HCM đến Đồng Nai, sân bay Long Thành, mà còn mở ra cơ hội phát triển mới cho các địa phương dọc tuyến. Từ góc nhìn chiến lược, đây là phép thử cho năng lực phối hợp giữa các chủ đầu tư, nhà thầu và cơ quan quản lý: chúng ta có dám coi tiến độ là cam kết với người dân, chứ không chỉ là con số trong báo cáo. Kịp tiến độ hay không, câu trả lời sẽ định hình niềm tin vào cả một giai đoạn đầu tư hạ tầng mới của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam – nơi mỗi tuyến cao tốc không chỉ là con đường, mà là đường băng cho tăng trưởng dài hạn.
