Hai dự án hạ tầng kết nối và áp lực về thời gian
Cuộc đua tiến độ của hai tuyến cao tốc Bến Lức Long Thành và cao tốc Long Thành đoạn TP.HCM – Long Thành là câu chuyện về việc liệu các dự án hạ tầng kết nối có hoàn thiện kịp để bảo đảm khả năng thông suốt, giảm ùn tắc và tăng năng lực tiếp cận cho khu vực cửa ngõ phía Đông Nam Bộ trong bối cảnh nhu cầu di chuyển, giao thương và phát triển đô thị đang tăng rất nhanh. Đây không chỉ là vài con số phần trăm tiến độ xây dựng, mà là bài kiểm tra năng lực phối hợp giữa cơ quan nhà nước, chủ đầu tư và nhà thầu.
Ngày 5/9, Đoàn công tác Bộ Xây dựng do Thứ trưởng Phạm Minh Hà dẫn đầu đã kiểm tra thực địa cao tốc Bến Lức - Long Thành và dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành. Việc kiểm tra hiện trường ngay ở giai đoạn nước rút cho thấy các tuyến này không còn nhiều dư địa chậm trễ: hoặc về đích đúng hẹn, hoặc chấp nhận để nút thắt hạ tầng tiếp tục kéo dài. Hai công trình được đánh giá là dự án hạ tầng kết nối then chốt của vùng Đông Nam Bộ, góp phần tăng khả năng kết nối giữa TP.HCM với Tây Ninh, Đồng Nai và đặc biệt là khu vực sân bay Long Thành.
Cao tốc Bến Lức - Long Thành: 99,3% nhưng chưa thể chủ quan
Cao tốc Bến Lức - Long Thành dài gần 58km, được xem là trục kết nối Đông – Tây mới cho vùng TP.HCM và phụ cận. Theo chủ đầu tư, sản lượng toàn dự án đã đạt khoảng 99,3%. Nghe như đã "cán đích", nhưng thực tế những hạng mục còn lại lại chính là mắt xích quyết định việc tuyến có thông suốt hay không. Toàn tuyến hiện dồn lực hoàn thiện gói thầu XL-NG51 tại nút giao Quốc lộ 51 và gói J3-1 cho phần còn lại cầu Phước Khánh – những điểm cuối cùng nhưng có tính chất chiến lược trên trục kết nối đến khu vực Long Thành.
Việc hai cầu dây văng lớn là Bình Khánh và Phước Khánh giữ vai trò "cửa ngõ" không cho phép bất kỳ rủi ro kỹ thuật nào. Cầu Bình Khánh vượt sông Soài Rạp đã hoàn thành và được khai thác từ ngày 19/12/2025, trong khi cầu Phước Khánh dài hơn 3,1km qua sông Lòng Tàu đã hoàn thành hợp long cuối tháng 7/2026. Đoàn kiểm tra yêu cầu tiếp tục quan trắc hai cây cầu này và hoàn thiện thủ tục nghiệm thu để Hội đồng Kiểm tra Nhà nước tổ chức kiểm tra trong tháng 9/2026. Nói cách khác, cao tốc Bến Lức Long Thành ở thế "gần đích nhất nhưng rủi ro cũng tập trung nhất".
| Thông số | Bến Lức - Long Thành | Ý nghĩa kết nối |
|---|---|---|
| Chiều dài tuyến | Gần 58km | Tạo trục Đông – Tây mới, giảm tải nội đô TP.HCM |
| Tiến độ xây dựng | 99,3% sản lượng | Cho phép đặt mục tiêu thông xe toàn tuyến trong tháng 9 |
| Công trình cầu chính | Bình Khánh, Phước Khánh | Nối liền từ phía Tây TP.HCM sang Đồng Nai, tăng khả năng tiếp cận khu vực Long Thành |
Mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành: 69% và bài toán ùn tắc
Nếu Bến Lức Long Thành là trục mới, thì dự án mở rộng đoạn TP.HCM - Long Thành lại là nhiệm vụ bắt buộc để giải tỏa áp lực trên tuyến hiện hữu – vốn đã quá tải nhiều năm. Dự án được xác định là công trình xây dựng khẩn cấp theo chỉ đạo của Thủ tướng, nhằm giảm ùn tắc và tăng khả năng kết nối với khu vực sân bay Long Thành. Đến nay, tổng sản lượng thực hiện đã đạt hơn 69%. Đây là con số đáng khích lệ sau hơn một năm triển khai, nhưng nếu nhìn vào khối lượng công việc còn lại, có thể thấy dư địa trễ tiến độ vẫn hiện hữu.
Đoạn mở rộng dài 22km, từ nút giao Vành đai 2 tại TP.HCM đến nút giao với đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu ở Long Thành. Dự án nâng quy mô từ 4 làn lên 8–10 làn xe, riêng 5km đầu từ Vành đai 2 đến Vành đai 3 sẽ mở rộng mỗi bên 7,75m để đạt 8 làn, còn 15km tiếp theo (không tính cầu Long Thành) được mở lên 10 làn. Cầu Long Thành dài 2,3km sẽ xây thêm một nhánh mới 5 làn theo chiều từ TP.HCM đi Long Thành. Với cấu trúc như vậy, nếu không hoàn thành đồng bộ, nguy cơ "nút cổ chai" sẽ dịch chuyển từ đoạn hiện hữu sang những điểm chưa kịp mở rộng – nghĩa là ùn tắc chỉ thay đổi vị trí chứ không biến mất.
Kết nối hiệu quả cho sân bay: bài thi cuối cùng của hai tuyến cao tốc
Hai dự án hạ tầng kết nối này không thể được nhìn như hai công trình riêng rẽ. Khi đi vào khai thác đồng bộ, cao tốc Bến Lức - Long Thành được kỳ vọng mở thêm trục kết nối Đông – Tây, giảm áp lực giao thông qua khu vực nội đô TP.HCM và tăng khả năng tiếp cận khu vực sân bay Long Thành. Tuyến TP.HCM - Long Thành sau mở rộng sẽ giữ vai trò "xương sống" dẫn luồng phương tiện từ nội đô và các tuyến vành đai đến Long Thành, trong khi Bến Lức Long Thành mang lại cửa ngõ từ Tây Nam Bộ và khu vực phía Tây thành phố.
Từ góc độ người sử dụng, tiến độ xây dựng không chỉ là số liệu dành cho báo cáo, mà là sự khác biệt giữa một chuyến đi 40–50 phút và một hành trình kéo dài vì ùn tắc. Việc Bộ Xây dựng yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu tập trung tối đa nhân lực, thiết bị để khẩn trương hoàn thành, đồng thời hoàn thiện thủ tục nghiệm thu trong tháng 9/2026, cho thấy cơ quan quản lý đã nhận thức rõ tầm quan trọng của việc đồng bộ hạ tầng trước khi lưu lượng xe tăng. Nếu một trong hai tuyến chậm chân, toàn bộ bài toán kết nối hiệu quả cho khu vực sân bay Long Thành sẽ bị ảnh hưởng.
Kết luận: Đường về Long Thành sẽ được quyết định bởi tiến độ
Nhìn tổng thể, bức tranh tiến độ đang nghiêng về phía lạc quan: Bến Lức Long Thành đã ở ngưỡng 99,3% và đặt mục tiêu thông xe trong tháng 9, trong khi đoạn TP.HCM - Long Thành đạt hơn 69% sau một thời gian triển khai khẩn cấp. Tuy nhiên, lạc quan không đồng nghĩa với an toàn. Phần việc còn lại chủ yếu nằm ở những hạng mục khó, yêu cầu vừa đảm bảo kỹ thuật, vừa đáp ứng tiến độ nghiệm thu mà Bộ Xây dựng đặt ra.
Cuộc đua nước rút của hai tuyến cao tốc kết nối vì thế trở thành phép thử cho năng lực điều hành dự án hạ tầng kết nối quy mô lớn. Nếu cả Bến Lức Long Thành và tuyến mở rộng TP.HCM - Long Thành về đích đúng hẹn, khu vực cửa ngõ phía Đông Nam Bộ sẽ có cơ hội bước sang một giai đoạn phát triển mới, với mạng lưới giao thông hợp lý hơn và ít nút thắt hơn. Ngược lại, chỉ cần một mắt xích chậm trễ, người dân vẫn sẽ phải trả "giá" bằng thời gian và chi phí di chuyển – trong khi tiềm năng phát triển quanh Long Thành bị kìm hãm thêm nhiều năm.
