166 dự án ưu tiên: Hải Phòng đang vẽ lại bản đồ tăng trưởng
Danh mục 166 dự án ưu tiên thu hút đầu tư Hải Phòng giai đoạn 2026-2030 là kế hoạch mở rộng đồng thời quỹ đất, hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, logistics và nhà ở, nhằm chuẩn bị một không gian phát triển lớn hơn sau khi sáp nhập với Hải Dương và giữ vai trò cực tăng trưởng công nghiệp – dịch vụ của vùng duyên hải Bắc Bộ.
Điểm đáng nói không phải ở con số 166, mà ở cách thành phố muốn dùng danh mục này như một tuyên bố chiến lược: Hải Phòng không chờ đầu tư đến, mà chủ động thiết kế "giỏ dự án" để chọn nhà đầu tư phù hợp. UBND thành phố đã ban hành danh mục dự án đầu tư Hải Phòng trải rộng từ hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, nhà ở, hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ thương mại, y tế, giáo dục, xử lý môi trường, nước sạch đến các dự án trong khu thương mại tự do. Nếu triển khai hiệu quả, đây sẽ là bước chuyển từ tăng trưởng dựa trên lợi thế cảng biển sang tăng trưởng dựa trên hệ sinh thái công nghiệp – đô thị – logistics tích hợp.
Nhà ở, khu công nghiệp, logistics: Ba trụ cột của không gian phát triển mới
Danh mục 166 dự án cho thấy rõ ưu tiên: mở rộng quỹ đất và hạ tầng cho nhà ở, hạ tầng khu công nghiệp và logistics Hải Phòng, thay vì dàn trải vào quá nhiều lĩnh vực thứ cấp. Nhà ở chiếm 51 dự án với khoảng 2.200ha, từ các khu đô thị du lịch, sinh thái đến khu đô thị hỗn hợp và dịch vụ du lịch quy mô lớn. Điều này gắn với mục tiêu nâng diện tích sàn nhà ở bình quân đầu người lên khoảng 37,1m2 và đưa tỷ lệ nhà kiên cố, bán kiên cố lên 100%, không còn nhà thiếu kiên cố hay đơn sơ.
Ở hướng sản xuất, nhóm hạ tầng khu công nghiệp gồm 37 dự án với tổng hơn 8.000ha, khẳng định công nghiệp vẫn là động cơ chính của tăng trưởng. Song hành, thành phố ưu đãi mạnh cho 18 dự án dịch vụ thương mại, chủ yếu là trung tâm logistics, trong đó cụm trung tâm logistics cảng Nam Đồ Sơn có quy mô dự kiến 2.500-3.000ha. Cấu trúc này cho thấy Hải Phòng muốn biến lợi thế cảng biển thành hệ sinh thái logistics – công nghiệp – đô thị hoàn chỉnh, thay vì chỉ là điểm trung chuyển hàng hóa.
Cơ chế “luồng xanh”: Phê duyệt dự án xây dựng trong 8–12,5 ngày có đủ mạnh?
Một chiến lược thu hút đầu tư tham vọng không thể chỉ nằm trên giấy. Hải Phòng đang thử nghiệm câu trả lời bằng cải cách quy trình phê duyệt dự án xây dựng với cơ chế “luồng xanh” cho 17 dự án trọng điểm từ ngày 1/10. Thời gian thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi và điều chỉnh được rút xuống còn 8–12,5 ngày làm việc, tùy nhóm dự án. Tuyến đường kết nối từ cầu Rào 3 đến đường bộ ven biển thuộc nhóm xử lý không quá 8 ngày; ba dự án lớn như tuyến kết nối Đông – Tây thành phố, trục Lạch Huyện – sân bay Gia Bình, cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng (CT.08) được giải quyết trong tối đa 12,5 ngày.
Theo quy trình mới, hồ sơ được tiếp nhận tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, chuyển sang Sở Xây dựng thẩm định, phê duyệt và trả kết quả hoàn toàn trên môi trường điện tử, kèm cơ chế giám sát quá trình xử lý. Việc rút ngắn thời gian phê duyệt xuống còn 8–12,5 ngày không chỉ là cải cách kỹ thuật; đó là thông điệp gửi tới nhà đầu tư rằng chi phí thời gian sẽ giảm đáng kể, đặc biệt với các dự án hạ tầng then chốt về giao thông, tái định cư, giáo dục, cấp nước và xử lý nước thải. Nếu “luồng xanh” được mở rộng, đây có thể trở thành lợi thế cạnh tranh chính sách so với nhiều địa phương khác.
Sáp nhập với Hải Dương: Rủi ro quá tải hay cơ hội nâng cấp hệ sinh thái đầu tư?
Động lực mở rộng danh mục dự án đầu tư Hải Phòng không chỉ đến từ tham vọng tăng trưởng, mà còn từ biến động địa giới: thành phố sáp nhập thêm Hải Dương từ 1/7/2025. Đơn vị hành chính mới có diện tích 3.194,72km2, dân số trên 4,6 triệu người; cùng với đà phát triển công nghiệp và logistics, nhu cầu về nhà ở, hạ tầng sản xuất và dịch vụ tăng mạnh. Đây là áp lực rất thực tế: nếu không có nguồn cung quỹ đất và hạ tầng kịp thời, tắc nghẽn phát triển là khó tránh.
Nhưng sáp nhập cũng mở ra cơ hội hiếm có: thiết kế lại không gian phát triển ở quy mô vùng, thay vì từng địa phương nhỏ lẻ. Tuyến kết nối Đông – Tây, cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng hay các dự án đường vành đai, tuyến tránh quốc lộ… được đưa vào nhóm “luồng xanh” chính là để nhanh chóng đan kết mạng lưới giao thông của khu vực mới. Nếu tìm được nhà đầu tư cho các dự án ưu tiên, nguồn cung nhà ở, hạ tầng khu công nghiệp và logistics của thành phố sẽ tăng mạnh, tạo nền tảng hạ tầng cho phát triển kinh tế – xã hội trong những năm tới. Câu hỏi còn lại là Hải Phòng có đủ năng lực điều phối và giám sát một khối lượng dự án lớn như vậy hay không.
Kết luận: Thu hút đầu tư thế hệ mới phải gắn với kỷ luật thực thi
Nhìn tổng thể, Hải Phòng đang bước vào giai đoạn mở rộng không gian phát triển bằng hai “mũi giáp công”: một là danh mục 166 dự án ưu tiên với trọng tâm nhà ở, hạ tầng khu công nghiệp và logistics Hải Phòng; hai là cải cách thủ tục phê duyệt dự án xây dựng qua cơ chế “luồng xanh” cho các dự án hạ tầng trọng điểm. Đây là hướng đi hợp lý trong bối cảnh quy mô đô thị và dân số tăng mạnh sau sáp nhập với Hải Dương.
Tuy vậy, tăng số lượng dự án và rút ngắn thời gian thủ tục mới là điều kiện cần. Điều kiện đủ là kỷ luật thực thi: lựa chọn nhà đầu tư có năng lực thật, gắn tiến độ với chế tài rõ ràng, và đảm bảo các dự án không đánh đổi môi trường, chất lượng sống để lấy tăng trưởng ngắn hạn. Nếu làm được, loạt dự án đầu tư Hải Phòng trong giai đoạn mới sẽ không chỉ tạo thêm mặt bằng sản xuất – kinh doanh, mà còn giúp thành phố tiến gần hơn tới vai trò một trung tâm công nghiệp – logistics – đô thị chất lượng cao của vùng.
