Hạ tầng giao thông Hải Phòng: từ nhu cầu bức thiết đến chiến lược không gian kinh tế
Hạ tầng giao thông Hải Phòng là tổng thể các tuyến đường bộ, đường sắt, cảng biển và các đầu mối logistics được quy hoạch, đầu tư nhằm kết nối nội vùng và liên vùng, bảo đảm lưu thông hàng hóa, đi lại của người dân, đồng thời tạo không gian phát triển mới cho công nghiệp, đô thị và dịch vụ. Hải Phòng đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng giao thông để kết nối các vùng động lực, mở rộng không gian phát triển và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội. Điểm quan trọng ở đây không chỉ là xây thêm một vài tuyến đường, mà là cách thành phố chủ động định hình trục tăng trưởng mới, giảm phụ thuộc vào các tuyến đã quá tải như Quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, vốn không còn đáp ứng yêu cầu phát triển hiện nay.
Tuyến Đông – Tây: trục giao thông chiến lược mở khóa dư địa phát triển
Việc HĐND thành phố vừa thông qua chủ trương đầu tư tuyến đường kết nối Đông – Tây với chiều dài khoảng 23,59km và tổng vốn dự kiến 22.669 tỷ đồng cho thấy Hải Phòng đặt cược mạnh vào một trục hạ tầng chiến lược. Đây không chỉ là dự án giao thông, mà là công trình tạo nền tảng cho không gian phát triển mới sau hợp nhất đơn vị hành chính. Khi hoàn thành giai đoạn 2026–2030, tuyến đường được kỳ vọng giảm áp lực cho Quốc lộ 5, tăng liên kết giữa đô thị phía Đông – Tây, khu công nghiệp, dịch vụ, logistics và các vùng sản xuất. Quan điểm đáng chú ý là thành phố nhấn mạnh phải “bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư”, coi việc tái định cư và ổn định đời sống người dân bị ảnh hưởng là điều kiện để dự án tạo ra điều kiện sống và cơ hội kinh doanh tốt hơn cho cộng đồng.
‘Luồng xanh’ thẩm định dự án: cải cách thủ tục để bắt kịp nhịp đầu tư
Nếu tuyến Đông – Tây là cú hích về không gian, thì cơ chế luồng xanh thẩm định dự án lại là cú hích về thể chế. Từ ngày 1/10, Hải Phòng áp dụng luồng xanh cho 17 dự án trọng điểm, rút thời gian thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi xuống còn 8–12,5 ngày làm việc tùy dự án. Ba dự án lớn gồm tuyến đường kết nối Đông – Tây, trục kết nối cảng Lạch Huyện với sân bay Gia Bình và cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng có thời gian xử lý không quá 12,5 ngày; cầu Bùi Thị Xuân là 10 ngày; 13 dự án còn lại tối đa 8 ngày. Toàn bộ hồ sơ được xử lý trên môi trường điện tử, đi kèm cơ chế giám sát tiến độ. Việc thành phố thẳng thắn nhìn nhận khâu thẩm định là điểm nghẽn và chủ động cắt giảm thời gian cho thấy quyết tâm chính trị: muốn hạ tầng giao thông Hải Phòng đi trước một bước, thủ tục phải chạy nhanh hơn dự án chứ không được níu chân nhà đầu tư.
Liên kết giao thông – cảng biển – khu công nghiệp: kiến tạo cực tăng trưởng mới
Điều làm Hải Phòng khác với nhiều địa phương là cách thành phố phát triển hạ tầng không đơn lẻ, mà có chủ ý tạo mạng lưới liên kết giữa giao thông, cảng biển và khu công nghiệp. Năm 2026, 31 công trình, dự án trọng điểm được triển khai, trải từ giao thông liên vùng, cảng biển, logistics tới khu công nghiệp, đô thị và các công trình dân sinh. Tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng khổ tiêu chuẩn dài gần 391km, kết nối cửa khẩu quốc tế Lào Cai với cảng biển nước sâu Lạch Huyện, hình thành hành lang vận tải hàng hóa từ biên giới phía Bắc tới cửa ngõ hàng hải quốc tế. Cùng với đó, 6 bến nước sâu số 1–6 tại khu bến Lạch Huyện đã được đưa vào khai thác với khả năng tiếp nhận tàu container trên 200.000 DWT, trong khi các bến 7–12 chuẩn bị khởi công cuối năm. Song song, nhiều khu công nghiệp Hải Phòng mới ở Thủy Nguyên, Kim Thành 2, Bình Giang, Nam Tràng Cát, Ngũ Phúc, Hoàng Diệu, Trấn Dương – Hòa Bình đang triển khai.
Từ hạ tầng đến năng lực cạnh tranh: Hải Phòng đang tự định vị vai trò động cơ vùng
Điểm cốt lõi trong chiến lược phát triển kinh tế Hải Phòng là coi hạ tầng giao thông, cảng biển và khu công nghiệp như một hệ thống chứ không phải những dự án rời rạc. Khi tuyến Đông – Tây, đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, các tuyến vành đai, đường Gia Bình – Lạch Huyện cùng hệ thống cảng nước sâu và khu công nghiệp mới được kết nối, thành phố sẽ có năng lực tổ chức chuỗi cung ứng và logistics ở tầm vùng, giảm đáng kể áp lực cho đường bộ hiện hữu. Thực chất, Hải Phòng đang mở rộng không gian kinh tế trên cả chiều ngang (địa lý) lẫn chiều dọc (chuỗi giá trị). Hạ tầng sản xuất, cảng biển và giao thông được phát triển đồng thời tạo dư địa thu hút dự án công nghiệp, logistics, dịch vụ quy mô lớn. Nếu thành phố duy trì được nhịp độ đầu tư cùng kỷ luật thực hiện luồng xanh thẩm định dự án, Hải Phòng có cơ sở để củng cố vai trò cực tăng trưởng của vùng, thay vì chỉ là cửa ngõ xuất nhập khẩu truyền thống.
