Danh mục 166 dự án: lời tuyên bố bước sang giai đoạn phát triển mới
Danh mục 166 dự án đầu tư Hải Phòng giai đoạn 2026–2030 là kế hoạch tổng thể nhằm mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp và dịch vụ, đồng thời tái cấu trúc lại nền kinh tế địa phương sau hợp nhất Hải Dương, hướng tới một cực tăng trưởng mới với nền tảng hạ tầng đồng bộ và đa ngành. Điều đáng nói là thành phố không chọn cách đi nhỏ giọt mà công bố một “rổ” ưu tiên rất rộng: từ khu công nghiệp Hải Phòng, cụm công nghiệp, dự án nhà ở Hải Phòng, logistics Hải Phòng đến y tế, giáo dục, môi trường và nước sạch. Ở góc độ chiến lược, đây là lời tuyên bố: Hải Phòng không chỉ là cảng biển phía Bắc, mà đang muốn trở thành trung tâm sản xuất – dịch vụ của vùng. So với giai đoạn 2021–2025 chỉ đặt mục tiêu một số khu đô thị, 15 khu công nghiệp và 6 trung tâm logistics, mức độ mở rộng lần này thể hiện tầm nhìn tham vọng nhưng cũng đặt ra bài toán thực thi rất lớn.
Nhà ở: bài kiểm tra năng lực quản trị đô thị sau hợp nhất Hải Dương
Nhóm dự án nhà ở không chỉ là một phần của danh mục, mà là thước đo cách Hải Phòng quản trị đô thị trong bối cảnh dân số tăng mạnh sau hợp nhất Hải Dương. Thành phố lên kế hoạch thu hút đầu tư cho 51 dự án nhà ở với tổng diện tích hơn 2.200–2.272ha, từ khu đô thị du lịch nghỉ dưỡng Hồ Bến Tắm gần 503ha ở phường Nguyễn Trãi đến khu đô thị hỗn hợp phía đông đại lộ Võ Nguyên Giáp hơn 162ha hay khu đô thị, dịch vụ du lịch Cát Đồn tại đặc khu Cát Hải 157,5ha. Theo kế hoạch phát triển nhà ở, Hải Phòng đặt mục tiêu đến năm 2030 diện tích sàn ở bình quân đạt khoảng 37,1m²/người, riêng đô thị 38,95m²/người và nông thôn 33m²/người. Câu hỏi mấu chốt không phải là con số, mà là liệu các dự án nhà ở Hải Phòng có được triển khai theo hướng đa dạng phân khúc, thực sự giải quyết nhu cầu ở của người lao động công nghiệp, hay lại tái diễn bài toán đô thị “đẹp trên giấy” nhưng khó tiếp cận với đại đa số cư dân.
Khu công nghiệp và logistics: xây vốn cạnh tranh vùng trên nền đất mở rộng
Trụ cột rõ nhất trong chiến lược thu hút đầu tư của Hải Phòng sau hợp nhất Hải Dương là mở rộng khu công nghiệp và hạ tầng logistics. Nhóm hạ tầng khu công nghiệp có quy mô lớn nhất với 37 dự án, tổng diện tích khoảng 8.111–8.676ha, gồm những cái tên như Lạch Huyện 1 (620–660ha), Bắc Thanh Miện 3 (430–450ha), Đường An 325ha, Bình Giang 2 298ha, Nam Sách 1 280–310ha. Song song, thành phố ưu tiên 18 dự án dịch vụ thương mại, phần lớn là trung tâm logistics, nổi bật là cụm trung tâm logistics cảng Nam Đồ Sơn với quy mô dự kiến 2.500–3.000ha. Việc Hải Phòng sáp nhập Hải Dương từ 1/7/2025 đã tạo ra một địa bàn mới rộng 3.194,72km², dân số trên 4,6 triệu người – nền tảng đất đai và thị trường đủ lớn để hình thành cụm công nghiệp – logistics cấp vùng thay vì chỉ phục vụ nội tỉnh. Vấn đề là năng lực điều phối quy hoạch giữa các khu kinh tế, khu công nghiệp Hải Phòng mới và cũ, tránh dàn trải, trùng lắp, đảm bảo mỗi khu có một chức năng rõ ràng trong chuỗi giá trị sản xuất – xuất khẩu.
Chiến lược đa ngành: tham vọng cân bằng tăng trưởng với chất lượng sống
Điểm đáng ghi nhận trong danh mục 166 dự án đầu tư Hải Phòng là cách tiếp cận đa ngành, không chỉ chạy theo công nghiệp thuần túy. Bên cạnh khu công nghiệp và logistics, danh mục còn có các dự án hạ tầng kỹ thuật, y tế, giáo dục, xử lý môi trường, nước sạch và cả nghĩa trang. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, nhà ở kiên cố và bán kiên cố đạt 100%, không còn nhà ở thiếu kiên cố hay đơn sơ – một tuyên bố mạnh mẽ về chất lượng sống chứ không chỉ tăng trưởng GDP. Việc hỗ trợ nhà ở thông qua các chương trình mục tiêu sẽ thực hiện khi được Chính phủ phê duyệt, cho thấy Hà Nội và Trung ương vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc hiện thực hóa kế hoạch này. Tuy nhiên, đa ngành không tự động đồng nghĩa với bền vững: rủi ro nằm ở chỗ các dự án xử lý môi trường, nước sạch bị chậm tiến độ so với khu công nghiệp và logistics, khiến sức ép ô nhiễm và hạ tầng xã hội đè lên cộng đồng dân cư.
Sau công bố danh mục: Hải Phòng cần chiến lược thực thi “chọn lọc và đồng bộ”
Công bố danh mục 166 dự án ưu tiên thu hút đầu tư là bước khởi đầu, không phải đích đến. Danh mục rộng mở tạo cơ hội, nhưng nếu không có chiến lược thực thi “chọn lọc và đồng bộ”, nguy cơ lớn nhất là nguồn lực bị phân tán, dự án nằm trên giấy, và người dân không cảm nhận được cải thiện thực chất về nhà ở, việc làm và môi trường sống. Theo danh mục, nếu tìm được nhà đầu tư, nguồn cung nhà ở, hạ tầng khu công nghiệp và logistics sẽ tăng mạnh, tạo nền tảng hạ tầng cho phát triển kinh tế – xã hội trong các năm tới. Vấn đề là Hải Phòng sẽ ưu tiên tuyến nào trước: khu công nghiệp – logistics gắn với các trung tâm đô thị mới, hay các dự án nhà ở và hạ tầng xã hội ở khu vực hấp thụ lao động? Hợp nhất Hải Dương đã cho thành phố một không gian phát triển rộng, nhưng để biến không gian thành sức cạnh tranh, Hải Phòng cần năng lực lựa chọn nhà đầu tư, giám sát tiến độ và giữ kỷ luật quy hoạch – đó mới là “chiến lược sau hợp nhất” đáng mong đợi.
