AI du lịch Việt Nam: từ khẩu hiệu đẹp đến định vị dựa trên dữ liệu
AI du lịch Việt Nam là cách ngành du lịch sử dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn du lịch để hiểu nhu cầu khách, thiết kế trải nghiệm cá nhân hóa, tối ưu vận hành và định vị thương hiệu điểm đến theo giá trị dài hạn thay vì chỉ chạy theo số lượng khách và các khẩu hiệu quảng bá chung chung. Sau đại dịch, du lịch Việt Nam phục hồi với tốc độ tăng trên 20%, cùng Nhật Bản dẫn đầu thế giới và vượt xa mốc “thời hoàng kim” 2019. Nhưng nếu chỉ mừng vì tăng trưởng, Việt Nam sẽ bị mắc kẹt trong cuộc đua số đông giá rẻ. Bộ VHTTDL đã tổ chức hội nghị chuyên đề về ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong phát triển du lịch bền vững, đặt vấn đề thẳng: AI và Big Data không còn là “tiện ích công nghệ” mà là yêu cầu tất yếu để phát triển bền vững. Đây là bước chuyển tư duy quan trọng, nhưng thành công hay không sẽ phụ thuộc vào cách biến dữ liệu thành trải nghiệm thực sự khác biệt cho du khách.
Từ B2B sang B2C: dữ liệu lớn du lịch đang quyết định cách khách chọn điểm đến
Một trong những thay đổi căn bản là dịch chuyển mô hình từ lữ hành B2B sang tiếp cận trực tiếp B2C: mô hình lữ hành truyền thống B2B đã giảm xuống dưới 20%, nhường chỗ cho xu hướng khách tự tìm thông tin, đặt phòng, chọn ẩm thực qua nền tảng số. Điều này buộc chiến lược AI du lịch Việt Nam phải xoay quanh dữ liệu người dùng chứ không phải chỉ dựa vào nhà phân phối. Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia báo cáo về việc chuyển dịch mô hình xúc tiến du lịch quốc gia trong kỷ nguyên số, với 6 hướng chính: từ quảng bá đại chúng sang tiếp cận trực tiếp, coi dữ liệu là nền tảng mới, dùng AI để cá nhân hóa xúc tiến, định vị thương hiệu bằng giá trị và trải nghiệm, tập trung thị trường trọng điểm và phân khúc giá trị cao, xây dựng hệ sinh thái xúc tiến B2C. Nếu làm đúng, mỗi chiến dịch quảng bá sẽ đi thẳng tới người có khả năng chi trả cao, giảm lãng phí và tăng chất lượng khách thay vì chỉ tăng lượt.
Định vị thương hiệu điểm đến: từ “đẹp để đến” tới “ý nghĩa để nhớ”
Hội thảo khoa học quốc gia về định vị thương hiệu điểm đến Việt Nam cho thấy một điểm then chốt: cạnh tranh đang dịch chuyển từ tài nguyên sang trải nghiệm, bản sắc, chất lượng và năng lực thích ứng, trong bối cảnh chuyển đổi số, AI và xu hướng xanh, thông minh, bền vững tác động sâu tới toàn bộ hành trình du khách. TS. Hà Văn Siêu đề xuất chuyển từ định vị “đẹp để đến” sang điểm đến “có giá trị để trải nghiệm và có ý nghĩa để nhớ”, với thông điệp “Việt Nam - Điểm đến của những trải nghiệm đích thực, cảm xúc tích cực và giá trị bền vững”. Quan điểm này phù hợp chiến lược du lịch quốc tế nếu được hỗ trợ bằng dữ liệu: AI có thể tìm ra những “khoảnh khắc đích thực” mà khách chia sẻ, từ đó xây 3 tầng giá trị thương hiệu: sự đích thực, khả năng tạo cảm xúc, và giá trị chuyến đi cho khách, cộng đồng, văn hóa, môi trường. Nhưng muốn lời hứa này đáng tin, hệ thống quản trị điểm đến phải giảm khoảng cách giữa thông điệp quảng bá và trải nghiệm thực tế.
AI để tối ưu trải nghiệm chứ không thay thế cảm xúc con người
Tại hội nghị về AI du lịch Việt Nam, Thứ trưởng Hồ An Phong nhấn mạnh AI và Big Data đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, tham gia sâu vào toàn bộ chuỗi cung ứng du lịch, từ nghiên cứu xu hướng tìm kiếm, quảng bá hình ảnh, xây dựng sản phẩm, tổ chức tour đến nâng cao trải nghiệm thực tế của du khách. Đại diện các doanh nghiệp công nghệ đưa ra giải pháp AI chiến lược như hiện thực hóa mô hình B2C, định vị phân khúc cao cấp, tự động hóa năng lực doanh nghiệp nội địa. Tuy vậy, ông cũng khẳng định công nghệ không thể thay thế bản chất du lịch là kết nối con người, văn hóa, lịch sử, thiên nhiên và lòng hiếu khách. Cách tiếp cận đúng là dùng AI để tinh giản thủ tục, gợi ý hành trình thông minh, cảnh báo quá tải, nhưng vẫn để chỗ cho những tương tác đời thường và bất ngờ – thứ mà thuật toán không thể lập trình trọn vẹn.
Du lịch bền vững và cuộc chơi dài hạn trong chiến lược du lịch quốc tế
Mục tiêu quốc gia đặt ra là đến năm 2026 đón 25 triệu lượt khách quốc tế, 150 triệu lượt khách nội địa. Nhưng lãnh đạo ngành đã cảnh báo: tăng trưởng số lượng không đủ để trả lời câu hỏi “Việt Nam sẽ được nhớ đến bằng điều gì?”. Muốn du lịch bền vững, cần chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng và giá trị đóng góp thực chất, đảm bảo lợi ích chia sẻ hài hòa với cộng đồng, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và tôn vinh văn hóa bản địa. Về phía nhà nước, việc chuẩn bị cho các cột mốc như năm APEC 2027 gắn với đưa thương hiệu du lịch quốc gia ra thế giới đang được nối với yêu cầu khẩn trương xây dựng hành lang pháp lý, ban hành Khung dữ liệu chuẩn và Định mức kinh tế – kỹ thuật. Nếu khung dữ liệu và chuẩn mực được thiết kế xoay quanh trải nghiệm, chứ không chỉ tiêu chí đếm đầu khách, AI sẽ trở thành động lực cho một chiến lược du lịch quốc tế dài hạn, nơi mỗi chuyến đi đến Việt Nam đều có ý nghĩa để nhớ, chứ không chỉ là một điểm trên bản đồ check-in.
