Khuôn khổ hợp tác tài chính mới: bước nhảy vọt trong quan hệ Việt Nam – Australia
Hợp tác tài chính Việt Nam Australia là khuôn khổ phối hợp giữa Bộ Tài chính Việt Nam và Bộ Ngân khố Australia nhằm tăng đối thoại chính sách, hỗ trợ hạ tầng tài chính, thúc đẩy thương mại, năng lượng và chuẩn bị cho Năm APEC 2027, trên nền tảng quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện và mục tiêu phát triển bền vững khu vực. Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia, cuộc làm việc ngày 11/8 tại Sydney giữa Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn và Bộ trưởng Jim Chalmers đã chính thức đặt hợp tác tài chính song phương vào quỹ đạo mới, gắn chặt với chuẩn bị cho Năm APEC 2027. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện ngày 7/3/2024 không chỉ mang tính biểu tượng, mà trực tiếp mở rộng không gian phối hợp về kinh tế, tài chính, thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững. Nếu nhìn dưới góc độ doanh nghiệp, khuôn khổ này chính là tín hiệu cho thấy hai thị trường đang được "dọn đường" bằng chính sách, thay vì chỉ bằng thiện chí ngoại giao.
Bốn lĩnh vực ưu tiên: từ ngân sách, thuế đến thị trường vốn và tài chính khí hậu
Điểm đáng chú ý nhất của khuôn khổ hợp tác tài chính mới là việc hai bên thống nhất chuyển từ trao đổi chung sang đối thoại chính sách chuyên sâu, xoay quanh bốn lĩnh vực mà Australia có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu cao. Về xây dựng ngân sách và khuôn khổ tài khóa trung hạn, Việt Nam chủ động tìm kiếm kinh nghiệm của Australia trong lập ngân sách liên bang, phân tích và dự báo tài chính – ngân sách, đồng thời đánh giá tác động của già hóa dân số và biến đổi khí hậu lên nguồn thu, nhu cầu chi. Về chính sách thuế, trọng tâm không chỉ là kỹ thuật cải cách hệ thống thuế mà còn là quản lý kinh tế số và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ – những mảng đang chạy nhanh hơn khung pháp lý. "Trong 6 tháng đầu năm 2026, GDP Việt Nam tăng khoảng 8,18% trong khi lạm phát được kiểm soát ở mức khoảng 4,34%" – những con số này cho thấy cải cách tài khóa và thuế không phải vì khủng hoảng, mà để duy trì đà tăng trưởng hai con số mà Việt Nam đặt ra cho giai đoạn sau 2026.
Thị trường tài chính, năng lượng và hỗ trợ hạ tầng: cơ hội thực chất cho doanh nghiệp
Ở góc độ thị trường tài chính, Việt Nam bộc lộ rõ tham vọng phát triển thị trường vốn dài hạn, minh bạch để hướng tới nâng hạng theo FTSE Russell, cải thiện điều kiện nâng hạng với MSCI. Điều này mở ra cơ hội trực tiếp cho các định chế tài chính Australia khi tham gia vào quá trình tư vấn, đồng đầu tư và chia sẻ công nghệ quản lý rủi ro. Cùng lúc, hợp tác năng lượng được đặt song song với tài chính khí hậu: Việt Nam không chỉ tiếp tục nhập khẩu than từ Australia mà còn đề xuất nghiên cứu hợp tác điện khí, điện gió ngoài khơi và hạ tầng năng lượng phục vụ chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Các dự án hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu, chuyển đổi xanh vẫn cần nguồn vốn ODA và hỗ trợ hạ tầng tài chính từ Australia. Doanh nghiệp hai nước, nếu biết bám vào trục năng lượng – hạ tầng – tài chính khí hậu, sẽ đứng ở vị trí trung tâm của các dòng vốn ưu tiên giai đoạn tới, thay vì chỉ là người hưởng lợi thụ động từ các hiệp định thương mại.
APEC 2027: bàn thử nghiệm cho các sáng kiến tài chính dữ liệu và nguồn vốn đa dạng
Hợp tác tài chính hiện nay không dừng ở song phương, mà được thiết kế như phần lõi trong chuẩn bị cho Năm APEC 2027 do Việt Nam đăng cai. Bốn ưu tiên Việt Nam giới thiệu cho APEC 2027 – huy động vốn cho đổi mới sáng tạo; thúc đẩy tài chính dựa trên dữ liệu để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn dài hạn; đa dạng hóa nguồn lực, phương thức huy động vốn; nâng cao chất lượng nhân lực tài chính trẻ – thực chất là bản đồ cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp: hãy bắt đầu thiết kế sản phẩm, mô hình kinh doanh xoay quanh dữ liệu, nguồn vốn dài hạn và đào tạo nhân lực tài chính. Bộ trưởng Jim Chalmers khẳng định Australia sẽ phối hợp ở nhiều cấp để hỗ trợ Việt Nam triển khai Năm APEC 2027. Lời mời Australia tham dự Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC tháng 10/2027 tại Hạ Long và EPM lần thứ 5 tháng 11/2026 tại Hà Nội cho thấy quá trình chuẩn bị sẽ liên tục và có lộ trình rõ ràng. Điều quan trọng là doanh nghiệp không chờ đến 2027 mới hành động, mà cần coi APEC là bàn thử nghiệm sớm cho các sáng kiến tài chính dựa trên dữ liệu và ESG.
Kết luận: từ khuôn khổ chính sách đến chiến lược kinh doanh hai chiều
Nếu phải rút gọn một thông điệp, thì khuôn khổ hợp tác tài chính Việt Nam – Australia giai đoạn 2024-2028 chính là lời nhắc rằng quan hệ song phương APEC 2027 không phải câu chuyện của các bộ, mà là cơ hội để cộng đồng doanh nghiệp thiết kế lại chiến lược hai chiều. Đối thoại chính sách chuyên sâu về ngân sách, thuế, thị trường tài chính và tài chính khí hậu sẽ tạo ra môi trường dự báo được, nơi các quyết định kinh doanh dài hạn ít bị bất ngờ bởi thay đổi thể chế. Việt Nam kỳ vọng tăng trưởng hai con số từ năm 2026 và trở thành nước phát triển vào năm 2045; Australia tìm kiếm đối tác tin cậy trong chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững. Trong bức tranh đó, doanh nghiệp nào chủ động tham gia các cơ chế đối thoại, gắn sản phẩm với ưu tiên APEC 2027, và tận dụng hỗ trợ hạ tầng tài chính, sẽ là người định hình chuẩn chơi mới, chứ không chỉ làm quen với luật chơi hiện tại.
