Hợp tác tài chính Việt Lào: từ khuôn khổ liên Chính phủ đến vai trò then chốt
Hợp tác tài chính Việt Lào là tổng thể các cơ chế, thỏa thuận và chương trình giữa hai Bộ Tài chính, Ủy ban hợp tác hai nước và tổ chức thanh niên, nhằm gắn kết chính sách tài khóa, hỗ trợ nguồn lực, đào tạo nhân lực và tăng cường kết nối kinh tế – xã hội trên nền tảng quan hệ hữu nghị, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện. Tại hội nghị giữa kỳ lần thứ 2 của Ủy ban Hợp tác Việt Nam – Lào, do Bộ trưởng Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Lào Santiphab Phomvihane đồng chủ trì, hai bên đã rà soát Kế hoạch hợp tác năm 2026, đánh giá kết quả và thống nhất nhiệm vụ trọng tâm cho những tháng còn lại. Đây không chỉ là cuộc “kiểm tra bài” giữa kỳ, mà là bước chỉnh hướng để bước vào giai đoạn 2026-2030 với tầm nhìn dài hơi hơn.
Tại sao mở rộng hợp tác lúc này: ổn định chính trị gắn với tăng kết nối kinh tế
Điểm đáng chú ý của hợp tác tài chính Việt Lào hiện nay là nó diễn ra trong bối cảnh thế giới và khu vực biến động nhanh, phức tạp, tác động trực tiếp đến kinh tế – xã hội hai nước. Việc hai bên vẫn cơ bản đạt các mục tiêu của Kế hoạch hợp tác 2026 cho thấy khuôn khổ liên Chính phủ đang phát huy tác dụng: giữ ổn định chính trị, phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và củng cố quan hệ hữu nghị đặc biệt. "Chính phủ Việt Nam dành 1.120 tỷ đồng viện trợ cho Lào trong năm 2026, thuộc tổng số 10.000 tỷ đồng cho giai đoạn 2026-2030". Đây là sự cam kết chính trị cụ thể bằng nguồn lực, cho thấy hợp tác tài chính không chỉ là trao đổi kỹ thuật, mà là một trụ cột trong bảo đảm ổn định khu vực, nhất là khi hai bên đang đẩy mạnh kết nối hạ tầng và kinh tế bổ trợ.
Ưu tiên chiến lược đến 2030: tài chính, thể chế và biên giới an toàn
Trong phần nhiệm vụ cuối năm và xa hơn, Ủy ban hợp tác hai nước thống nhất tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án trọng điểm. Trọng tâm không chỉ là duy trì các thỏa thuận cấp cao, mà là tăng tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế, gắn với Campuchia, qua các lĩnh vực thể chế, tài chính, giao thông, năng lượng, viễn thông, du lịch. Về an ninh, hợp tác quốc phòng – an ninh tiếp tục được củng cố, hướng đến tuyến biên giới hòa bình, ổn định, hữu nghị và phát triển. Điều này cho thấy khuôn khổ hợp tác tài chính Việt Lào luôn gắn với mục tiêu lớn hơn: giữ ổn định chính trị, phát triển kinh tế – xã hội và quốc phòng – an ninh, thay vì chỉ tập trung vào các chỉ số tăng trưởng hay dòng vốn đầu tư. Chính sách tài chính ở đây là “xương sống” cho một cấu trúc an ninh – phát triển liên kết.
Giao lưu thanh niên tài chính: trụ cột mới trong kế hoạch hợp tác 2026-2030
Điểm mới, và cũng là điểm mang tính chiến lược, là việc hai tổ chức Đoàn của Bộ Tài chính hai nước ký Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030 tại TP.HCM. Trên cơ sở Thỏa thuận hợp tác giữa hai Bộ Tài chính cùng giai đoạn, giao lưu thanh niên tài chính được xác định là nội dung thiết thực, tạo cầu nối giữa đội ngũ cán bộ trẻ và hỗ trợ quan hệ cấp Bộ ngày càng chặt chẽ. Các chương trình hợp tác tập trung vào hai nhóm: gắn kết hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ với công tác Đoàn; và tăng cường giáo dục lịch sử quan hệ Việt – Lào, xây dựng nền tảng kết nối bền chặt giữa các thế hệ cán bộ trẻ. Đây là lựa chọn thông minh: thay vì chỉ trông chờ vào các hiệp định, hai bên đầu tư vào con người – những người sẽ trực tiếp thiết kế, vận hành và bảo vệ các chính sách tài chính trong tương lai.
Đoàn công tác hằng năm và chia sẻ chuyên môn: đo độ “thật” của cam kết
Biên bản ghi nhớ giữa Đoàn thanh niên hai Bộ không dừng ở những khẩu hiệu mềm, mà đưa ra cơ chế rất cụ thể: mỗi năm, một đoàn công tác của Bộ Tài chính Lào sang Việt Nam và một đoàn của Bộ Tài chính Việt Nam sang Lào. Đây là thước đo “độ thật” của cam kết, vì buộc hai bên duy trì nhịp gặp gỡ, trao đổi chuyên môn và gắn kết con người. Phía Lào nhấn mạnh nhu cầu học hỏi kinh nghiệm chuyên môn tài chính, coi đây là kênh nâng cao năng lực cho cán bộ trẻ, phục vụ yêu cầu phát triển của ngành và nền kinh tế Lào. Chương trình ký tại Việt Nam cũng là bước chuẩn bị cho đợt làm việc dự kiến vào tháng 10/2026 tại Lào. Như vậy, kế hoạch hợp tác 2026-2030 không chỉ là văn bản, mà đang được “lên lịch” thành các cuộc làm việc cụ thể, lặp lại hằng năm, dần hình thành một mạng lưới cán bộ trẻ gắn bó và hiểu nhau hơn.
