Đường băng thứ 2 sân bay Phù Cát: Hơn một hạng mục kỹ thuật
Đường băng thứ 2 sân bay Phù Cát là dự án xây dựng thêm một đường cất hạ cánh dài hơn 3 km, song song với đường băng hiện hữu, đi kèm hệ thống đèn, thiết bị dẫn đường, thoát nước và hạ tầng an ninh đồng bộ, nhằm tăng công suất và độ an toàn khai thác cho một sân bay hơn 60 năm tuổi, đang giữ vai trò cửa ngõ hàng không khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên lân cận.
Sau hơn một năm thi công, đường cất hạ cánh số 2 tại sân bay Phù Cát đã bước vào giai đoạn hoàn thiện các hạng mục cuối cùng, chuẩn bị bay hiệu chuẩn trong tháng 9 và đưa vào khai thác thương mại từ cuối tháng 10. Với tổng mức đầu tư hơn 3.200 tỷ đồng cho đường băng và các công trình đồng bộ, đây không còn là chuyện “thay áo mới” cho một cảng hàng không địa phương, mà là quyết định chiến lược về hạ tầng hàng không, mở rộng năng lực phục vụ hành khách và hàng hóa theo quy hoạch công suất 5 triệu khách, 12.000 tấn hàng mỗi năm trong giai đoạn 2021-2030.
Điểm đáng chú ý là lãnh đạo tỉnh Gia Lai buộc Ban Quản lý dự án phải rà soát toàn bộ hạng mục, lập tiến độ chi tiết từng ngày, chịu trách nhiệm nếu không kịp mốc đưa đường băng thứ 2 vào khai thác từ 29/10. Cách điều hành này cho thấy dự án đã vượt khỏi phạm vi thuần kỹ thuật: nó trở thành phép thử cho năng lực tổ chức thực thi, cho quyết tâm biến quy hoạch thành năng lực khai thác thực tế – điều mà địa phương nào muốn bứt phá cũng phải dám làm.
Từ đường băng 3.048 m đến “cửa ngõ” kết nối kinh tế
Đường băng thứ 2 tại sân bay Phù Cát dài 3.048 m, rộng 45 m, xây song song và cách đường băng hiện hữu 215 m về phía tây, đủ chuẩn khai thác máy bay Code C như Airbus A320, A321 và tương đương, đồng thời có thể tiếp nhận một số dòng thân rộng như Boeing 787, 777 và Airbus A350 khi cần. Đi kèm là 4 đường lăn nối, 2 đường lăn thoát nhanh, hệ thống đèn tiếp cận CAT I, CAT II, đèn hiệu, biển báo, quan trắc khí tượng tự động, thoát nước đồng bộ. Về mặt kỹ thuật, đây là bước nhảy đáng kể của hạ tầng hàng không khu vực.
Câu hỏi quan trọng hơn: năng lực mới này sẽ được dùng để làm gì. Khi đường băng thứ 2 đi vào khai thác, thời gian chiếm dụng đường băng giảm, khả năng xử lý chuyến bay giờ cao điểm tăng, độ an toàn và linh hoạt trong điều hành bay cải thiện rõ rệt. Điều đó mở đường cho việc mở thêm đường bay nội địa, nâng tần suất các chặng đến các trung tâm kinh tế lớn, và xa hơn là các chuyến bay thuê chuyến quốc tế phục vụ du lịch và thương mại. Nếu chính quyền và doanh nghiệp hàng không không chủ động xây dựng mạng đường bay mới, một đường băng hiện đại vẫn có thể bị lãng phí như nhiều dự án hạ tầng khác.
Hạ tầng hàng không và bài toán phát triển vùng
Phù Cát được xây dựng từ những năm 1960 như một căn cứ không quân, sau này mới từng bước chuyển sang khai thác dân dụng và trở thành đầu mối hàng không phục vụ khu vực Bình Định cũ và vùng lân cận. Việc đầu tư hơn 3.245 tỷ đồng để nâng cấp một sân bay hơn 60 năm tuổi không chỉ nhằm sửa chữa xuống cấp, mà là lựa chọn đặt hạ tầng hàng không vào trung tâm chiến lược phát triển vùng.
Khi đường băng thứ 2 được khai thác thương mại từ tháng 10/2026, đô thị quanh sân bay và các tỉnh lân cận có cơ hội rút ngắn thời gian kết nối với các trung tâm kinh tế trên cả nước thông qua mạng bay được mở rộng. Việc hoàn thiện hạ tầng khu bay tạo thêm điều kiện để khai thác các chuyến charter quốc tế, thu hút dòng khách du lịch chất lượng và nhà đầu tư tìm kiếm điểm đến mới. Tuy nhiên, tác động kinh tế không tự xuất hiện chỉ vì có đường băng. Nó phụ thuộc vào việc địa phương có sẵn quỹ đất, chính sách đón đầu, khu công nghiệp, khu dịch vụ logistics và sản phẩm du lịch đủ hấp dẫn để tận dụng dòng khách và hàng hóa tăng lên hay không.
Khai thác thương mại: Thời điểm kiểm chứng tầm nhìn
Theo kế hoạch, đường băng thứ 2 sẽ bay hiệu chuẩn từ đầu đến cuối tháng 9, trước khi đủ điều kiện khai thác thương mại từ tháng 10 và bắt đầu vận hành từ ngày 29/10. Giai đoạn bay hiệu chuẩn với máy bay chuyên dụng kiểm tra tín hiệu dẫn đường, góc chiếu sáng, độ ổn định thiết bị là bước sàng lọc cuối cùng về an toàn – thứ mà một sân bay muốn phát triển lâu dài không được phép thỏa hiệp.
Theo Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai, mục tiêu là hoàn thành toàn bộ hạng mục xây dựng, lắp đặt hạ tầng kỹ thuật phục vụ bay trước ngày 15/9, nghiệm thu công trình trước ngày 25/9 để kịp đưa vào khai thác thương mại. Đây là thời điểm kiểm chứng tầm nhìn: nếu sau mốc 29/10, lượng chuyến bay và đường bay mới tăng chậm, sân bay Phù Cát sẽ chỉ dừng ở việc có hạ tầng đẹp trên giấy. Ngược lại, nếu tỉnh, doanh nghiệp và ngành hàng không cùng “đi trước một bước” trong thiết kế mạng bay, thu hút hãng, phát triển dịch vụ, đường băng thứ 2 có thể trở thành biểu tượng cho cách một địa phương dùng hạ tầng hàng không để bẻ lái quỹ đạo phát triển kinh tế.
