Đường băng thứ 2: Từ dự án kỹ thuật đến cú hích phát triển
Đường băng thứ 2 của sân bay Phù Cát là dự án đầu tư xây dựng đường cất hạ cánh mới dài 3.048 m, rộng 45 m cùng các hạng mục phụ trợ hiện đại, nhằm thay thế và chia sẻ tải cho đường băng cũ đã khai thác hơn 60 năm, qua đó nâng công suất, bảo đảm an toàn bay và tạo nền tảng mở rộng kết nối quốc tế của khu vực trung phần Việt Nam.
Tính đến cuối tháng 9, dự án đường băng thứ 2 tại sân bay Phù Cát đã hoàn thành khoảng 95% khối lượng xây dựng, bao gồm đường băng, đường lăn, sân đỗ, hệ thống chiếu sáng và đèn tín hiệu. Song song đó, Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai đang khẩn trương hoàn thiện hàng rào, thoát nước và hồ sơ thủ tục để kịp khai thác thương mại từ ngày 29/10. Việc một địa phương dám rót hơn 3.245 tỷ đồng vào hạ tầng sân bay cho thấy tầm nhìn vượt ra ngoài chuyện “vá” đường băng cũ – đây là bước định vị lại vai trò của sân bay Phù Cát trong bản đồ kết nối quốc tế và chuỗi cung ứng vùng trung du.
Năng lực mới của sân bay Phù Cát: Từ an toàn bay đến cửa ngõ quốc tế
Động lực cấp bách của dự án không chỉ là tham vọng tăng công suất, mà còn là nỗi lo an toàn: đường băng số 1 đã vận hành liên tục 60 năm, gấp ba lần tuổi thọ thiết kế và xuất hiện nhiều hư hỏng, đe dọa an toàn bay. Thay vì chấp nhận “vá víu” vô tận, Gia Lai chọn cách đầu tư một cấu phần mới đủ chuẩn quốc tế – quyết định mang tính phòng ngừa rủi ro hơn là chạy theo sự cố.
Đường băng thứ 2 được thiết kế tiếp nhận tàu bay mã Code C như A320, A321 và có thể đáp ứng Code E khi cần. Cùng với hệ thống ILS/DME, đèn tiếp cận CAT II và CAT I, hệ thống quan trắc khí tượng tự động AWOS được bàn giao cho đơn vị quản lý bay khai thác. Điều này không chỉ tăng khả năng khai thác trong điều kiện thời tiết xấu, mà còn mở đường cho việc hình thành các đường bay charter quốc tế đưa khách đến Gia Lai – bước khởi đầu thực tế nhất cho tham vọng kết nối quốc tế của một sân bay vốn chỉ được quy hoạch là sân bay nội địa.
Từ 5 đến 7 triệu khách: Ý nghĩa kinh tế của một đường băng
Khi đường băng thứ 2 đi vào khai thác, câu chuyện không dừng ở năng lực kỹ thuật mà là quy mô thị trường. Theo quy hoạch giai đoạn 2021-2030, sân bay Phù Cát được định hướng đạt công suất 5 triệu hành khách và 12.000 tấn hàng hóa mỗi năm; đến năm 2050, mục tiêu nâng lên 7 triệu hành khách và 27.000 tấn hàng hóa, đồng thời mở rộng nhà ga T3 để đáp ứng lượng khách tăng. Nói cách khác, đường băng mới là điều kiện cần để biến các con số này từ quy hoạch trên giấy thành dòng người và dòng hàng hóa thực sự.
Với tổng vốn đầu tư 3.245 tỷ đồng, trong đó 1.603 tỷ đồng cho xây dựng và 1.068 tỷ đồng cho giải phóng mặt bằng, khoản chi này có thể xem là “vé vào cửa” giúp Gia Lai chen chân mạnh mẽ hơn vào chuỗi logistics hàng không. Bài toán đặt ra cho địa phương là tận dụng công suất mới để hút đường bay, thay vì để hạ tầng hiện đại rơi vào cảnh “đẹp nhưng vắng”. Điều này đòi hỏi chính sách thu hút hãng bay, gắn kết du lịch – nông nghiệp – công nghiệp chế biến, chứ không chỉ trông chờ vào đà tăng tự nhiên của thị trường.
Thủ tục, vận hành và thách thức sau ngày 29/10
Từ nay đến thời điểm khai thác chính thức chỉ còn hơn một tháng, nên áp lực nằm ở khâu hoàn thiện cuối cùng. Chủ đầu tư và nhà thầu đang gấp rút hoàn thành hạng mục phụ như tường rào, hệ thống thoát nước để kịp hoàn thành vào đầu tháng 10. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu rà soát toàn bộ hạng mục, phối hợp cơ quan liên quan khẩn trương hoàn tất hồ sơ, thủ tục theo quy định để đưa đường băng thứ 2 vào khai thác thương mại đúng hẹn ngày 29/10.
Các chuyến bay hiệu chuẩn trong tháng 9 đã cho kết quả tích cực, nhưng đó mới là bước khởi đầu. Thách thức thực sự sẽ xuất hiện sau khi đường băng đi vào hoạt động: liệu hạ tầng đồng bộ có theo kịp, từ nhà ga T3 đến dịch vụ mặt đất? Liệu địa phương có đủ quyết liệt để biến năng lực kết nối quốc tế thành các đường bay cụ thể, thay vì dừng ở vài chuyến charter cầm chừng? Câu trả lời sẽ quyết định việc đường băng thứ 2 trở thành cú hích phát triển hay chỉ là một khoản đầu tư khổng lồ chưa phát huy hết giá trị.
