Đường băng mới là bước mở đầu, không phải đích đến
Đường băng Phú Quốc số 2 là đường cất hạ cánh mới dài 3.300 m, được đưa vào khai thác thương mại để tăng năng lực và tạo điều kiện nâng cấp toàn bộ sân bay. Sáng 29/10/2026, Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc chính thức khai thác đường băng này sau tám tháng thi công; chuyến bay 9G1955 của Sun PhuQuoc Airways hạ cánh lúc 7 giờ 05, trở thành chuyến thương mại đầu tiên sử dụng đường mới. Đây là cột mốc đáng chú ý, nhưng giá trị chính không nằm ở nghi thức chuyến bay đầu tiên. Đường băng mới tạo dư địa để sân bay tiếp tục sửa chữa đường cất hạ cánh hiện hữu mà không phải dừng toàn bộ hoạt động. Nói cách khác, công trình vừa bổ sung năng lực trước mắt, vừa làm mắt xích trong kế hoạch đưa các hạng mục của sân bay Phú Quốc vào vận hành đồng bộ.
Với chiều rộng 45 m, tiêu chuẩn Code E của ICAO, hệ thống ILS/DME và đèn hiệu CAT II, đường băng có thể tiếp nhận các loại tàu bay thân rộng như Boeing 787, Airbus A350 và Boeing 777. Việc đạt chuẩn kỹ thuật mở rộng khả năng khai thác; tuy nhiên, một đường cất hạ cánh riêng lẻ chưa thể quyết định trải nghiệm của hành khách hay năng lực tổng thể. Đường lăn, sân đỗ, nhà ga và quy trình điều hành phải theo kịp thì lợi ích mới chuyển thành chuyến bay được phục vụ thông suốt.
Khai thác đường mới để sửa đường cũ
Điểm thực dụng nhất của đường băng số 2 là giúp sân bay duy trì hoạt động trong lúc đường số 1 được nâng cấp. Sau khi đường mới khai thác, đường cất hạ cánh hiện hữu sẽ tạm đóng để kéo dài từ 3.000 m lên 3.500 m và mở rộng tổng chiều rộng lên 75 m; công việc dự kiến kéo dài khoảng sáu tháng, trong đó các chuyến bay chuyển sang đường số 2. Đây là cách sắp xếp có ý nghĩa hơn việc chỉ nhìn vào tốc độ thi công: Phú Quốc có thể cải thiện hạ tầng mà vẫn phục vụ lịch bay, thay vì chờ hoàn tất toàn bộ rồi mới khai thác.
Bối cảnh càng khiến phương án này cần thiết: sản lượng chuyến bay tại sân bay tăng khoảng 45% so với cùng kỳ, còn tần suất mùa Đông 2026/2027 dự kiến tăng khoảng 34%. Với hành khách, hai đường cất hạ cánh cùng vận hành có thể giúp sân bay xử lý giờ cao điểm linh hoạt hơn và duy trì khai thác khi một đường cần bảo trì hoặc gặp tình huống bất thường. Tuy vậy, đây là lợi ích về năng lực và khả năng dự phòng, không phải cam kết rằng mọi chuyến bay sẽ hết chậm. Hiệu quả còn tùy thuộc vào điều phối bay và mức độ sẵn sàng của các hạng mục mặt đất.
Mốc tháng 5/2027 mới là phép thử vận hành đồng bộ
Mục tiêu tiếp theo là từ tháng 5/2027, sân bay Phú Quốc vận hành song song hai đường cất hạ cánh cùng nhà ga hành khách T2. Cùng thời điểm đó, đường số 1 sau nâng cấp dự kiến trở lại hoạt động, còn T2 được lên kế hoạch đưa vào khai thác. Mốc này quan trọng hơn việc hoàn thành từng công trình riêng lẻ: năng lực khai thác thực tế chỉ tăng rõ khi đường băng, đường lăn, sân đỗ, nhà ga và hệ thống điều hành phối hợp được với nhau.
Khi hoàn thiện, đường số 1 được thiết kế để tiếp nhận tàu bay Code F như Boeing 747-8F và Airbus A380-800; sân bay cũng hướng tới phục vụ đồng thời chuyến thương mại, thuê chuyến và chuyên cơ trong Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Tác động dài hạn có thể là thêm điều kiện khai thác đường bay dài bằng tàu bay thân rộng tới châu Âu, Trung Đông và Đông Bắc Á, chứ không chỉ tăng số chuyến trong giờ cao điểm. Đó là lý do đường băng mới nên được nhìn như một phần của kế hoạch nâng cấp hạ tầng hàng không Phú Quốc, không phải một dự án độc lập.
Năng lực mới phải đi cùng chất lượng phục vụ
Quy mô kế hoạch cho thấy áp lực phía trước không nhỏ: năm 2027, sân bay dự kiến đón khoảng 13,5 triệu lượt khách, trong đó hơn một nửa là khách quốc tế. T2 đang được hoàn thiện với các giải pháp như sinh trắc học, xử lý hành lý tự động và quầy làm thủ tục tự phục vụ; Changi Airports International cũng tham gia hỗ trợ chuẩn bị quản lý, vận hành theo thỏa thuận hợp tác. Đây là những phần việc cần thiết, bởi tăng khả năng tiếp nhận máy bay mà không cải thiện luồng hành khách và hành lý có thể chỉ chuyển điểm nghẽn từ đường băng vào nhà ga.
Vì vậy, chuyến bay thương mại đầu tiên trên đường băng mới là tín hiệu tiến độ tích cực, nhưng chưa đủ để kết luận sân bay đã sẵn sàng cho lưu lượng lớn hơn. Thước đo thật sự sẽ là khả năng phối hợp an toàn, đều đặn giữa hai đường cất hạ cánh, nhà ga T2 và các hạng mục phục vụ mặt đất khi cùng hoạt động. Nếu đạt được điều đó vào tháng 5/2027, công trình tám tháng sẽ phát huy đúng vai trò: tạo nền tảng để sân bay Phú Quốc mở rộng kết nối và phục vụ APEC, đồng thời nâng năng lực phục vụ thường ngày.
