Nghị định 353/2026: Tín hiệu mạnh mẽ về miễn học phí mầm non
Nghị định 353/2026 về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi là quy định mới xác lập quyền được miễn, giảm, hỗ trợ học phí và hỗ trợ chi phí học tập cho nhóm trẻ này, đồng thời ràng buộc trách nhiệm của Nhà nước trong việc ưu tiên đầu tư để mọi trẻ 5-6 tuổi đều có cơ hội hoàn thành chương trình mầm non trước khi bước vào giáo dục bắt buộc.
Điểm đáng chú ý nhất, và là thông điệp mạnh mẽ gửi tới phụ huynh, là: từ ngày 1/11/2026, các chính sách miễn học phí mầm non, giảm học phí và hỗ trợ học phí chính thức áp dụng cho trẻ thuộc đối tượng phổ cập giáo dục mầm non 5-6 tuổi. Đây không chỉ là tin “đỡ gánh nặng” tài chính, mà còn là bước đẩy để biến phổ cập giáo dục mầm non thành một phần của giáo dục bắt buộc, thay vì coi mầm non là lựa chọn phụ. Nhà nước đồng thời tuyên bố “ưu tiên đầu tư và bảo đảm các điều kiện để thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi”, một cam kết cho thấy mầm non không còn là bậc học đứng ngoài chính sách lớn.
Những ai được hưởng miễn, giảm, hỗ trợ học phí?
Phụ huynh cần nắm rất rõ: không phải mọi trẻ 5-6 tuổi đều tự động được miễn học phí mầm non, mà là “trẻ em thuộc đối tượng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi”. Nói cách khác, con bạn phải là trẻ 5-6 tuổi chưa hoàn thành chương trình giáo dục mầm non, đang học theo Chương trình giáo dục mầm non do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, tại các cơ sở thuộc hệ thống giáo dục quốc dân hoặc cơ sở thuộc lực lượng vũ trang.
Khi đáp ứng đúng đối tượng, trẻ sẽ được hưởng gói chính sách khá rộng: miễn, giảm, hỗ trợ học phí mầm non; hỗ trợ chi phí học tập; và các chính sách hỗ trợ khác liên quan đến giáo dục, trẻ em, người khuyết tật, chính sách dân tộc, trợ giúp xã hội. Đây là điểm phụ huynh cần chủ động: liên hệ trường mầm non, chính quyền địa phương hoặc phòng giáo dục để xác nhận con mình đã được “gắn” vào danh sách phổ cập hay chưa. Nếu không nắm rõ, bạn hoàn toàn có thể bỏ lỡ quyền lợi mà Nghị định 353/2026 mở ra.
Nhà nước ưu tiên đầu tư: Lợi ích không chỉ cho con trẻ
Nghị định 353/2026 không dừng ở chuyện hỗ trợ học phí; nó đặt ra nghĩa vụ rất cụ thể cho Nhà nước: “ưu tiên đầu tư và bảo đảm các điều kiện để thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi”. Điều này có nghĩa là trường lớp, đội ngũ, chương trình, cơ sở vật chất đều phải được nâng lên tương ứng, không thể chỉ kêu gọi phụ huynh đưa trẻ đến trường mà không lo điều kiện học tập.
Tác động chính sách còn thể hiện ở tiêu chuẩn mà địa phương phải đạt. Một xã muốn được công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non 5-6 tuổi thì “tỷ lệ huy động trẻ em từ 5 đến 6 tuổi đến lớp đạt ít nhất 95%; đối với xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn đạt ít nhất 90%”, và “tỷ lệ trẻ em hoàn thành chương trình giáo dục mầm non dành cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi hằng năm đạt ít nhất 85%; đối với xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn đạt ít nhất 80%”. Nói cách khác, địa phương cũng chịu sức ép phải hành động nếu không muốn bị “tụt chuẩn”.
Giáo viên được gì, và vì sao phụ huynh nên quan tâm?
Một chính sách miễn học phí mầm non bền vững không thể chỉ đứng trên vai phụ huynh; nó cần một đội ngũ giáo viên được đối xử tương xứng. Nghị định khẳng định: nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và người được giao hoặc huy động tham gia phổ cập giáo dục mầm non 5-6 tuổi “được hưởng chế độ, chính sách phù hợp với vị trí, nhiệm vụ và địa bàn công tác” theo pháp luật về nhà giáo, cán bộ, công chức, viên chức, lao động.
Điều này có ý nghĩa gì với phụ huynh? Khi giáo viên được bảo đảm chế độ, họ có động lực gắn bó với lớp học, nhất là ở vùng khó khăn, nơi việc huy động trẻ 5-6 tuổi đến trường luôn gian nan. Cùng với đó, Nghị định mở cánh cửa cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cộng đồng và cả tổ chức quốc tế, người nước ngoài, người Việt Nam ở nước ngoài tham gia đầu tư, tài trợ, viện trợ hoặc hỗ trợ phổ cập mầm non 5-6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ, và được hưởng chính sách khuyến khích, ưu đãi tương ứng. Nếu phụ huynh muốn tìm một môi trường ổn định, lâu dài cho con, thì việc quan tâm tới chế độ cho giáo viên không phải chuyện “bên lề” mà là lợi ích trực tiếp.
Phụ huynh nên làm gì từ tháng 11?
Từ ngày 1/11/2026, Nghị định 353/2026 chính thức có hiệu lực, đồng nghĩa các chính sách miễn, giảm, hỗ trợ học phí cho trẻ 5-6 tuổi bắt đầu được áp dụng. Thay vì chờ thông báo “tới tay”, phụ huynh nên chủ động: kiểm tra độ tuổi và tình trạng chương trình của con (đã hay chưa hoàn thành chương trình mầm non), tìm hiểu xem trường của con có thuộc hệ thống giáo dục quốc dân hoặc cơ sở thuộc lực lượng vũ trang hay không, và hỏi rõ quy trình xác nhận đối tượng phổ cập tại địa phương.
Về dài hạn, chính sách này là bước đi quan trọng để đưa phổ cập giáo dục mầm non vào quỹ đạo giáo dục bắt buộc, đồng thời gắn với lộ trình xóa mù chữ trên phạm vi rộng. Nếu thế hệ trẻ 5-6 tuổi hôm nay được bảo đảm đến lớp với chất lượng tốt, những năm tiểu học sau này sẽ không còn cảnh “hổng” nền tảng như trước. Trách nhiệm của phụ huynh là nắm quyền lợi, giám sát việc thực hiện, và đồng hành cùng nhà trường để biến Nghị định 353/2026 từ giấy tờ thành thay đổi thật trong lớp học của con mình.
