Phổ cập mầm non 5-6 tuổi là gì và vì sao lại quan trọng?
Phổ cập mầm non cho trẻ 5-6 tuổi là chính sách Nhà nước bảo đảm mọi trẻ em trong độ tuổi này đều được đi học, được hỗ trợ học phí và điều kiện học tập cơ bản, nhằm chuẩn bị nền tảng trước khi bước vào giáo dục bắt buộc ở tiểu học và trung học cơ sở. Theo Nghị định 353/2026, đây không chỉ là một chương trình khuyến khích mà là một cam kết chính sách: Nhà nước ưu tiên đầu tư và bảo đảm các điều kiện thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu thay mặt Chính phủ ký ban hành Nghị định số 353/2026/NĐ-CP ngày 11/9/2026, quy định về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 1/11/2026.
Trẻ 5-6 tuổi học miễn phí: Cơ hội và giới hạn
Điều mà phụ huynh quan tâm nhất trong phổ cập mầm non 2026 là câu hỏi: trẻ 5-6 tuổi học miễn phí đến đâu. Nghị định khẳng định, trẻ em thuộc đối tượng phổ cập mầm non từ 5 đến 6 tuổi được hưởng chính sách miễn, giảm, hỗ trợ học phí và hỗ trợ chi phí học tập theo pháp luật hiện hành. Nói cách khác, học phí mầm non giảm đáng kể, thậm chí có thể bằng 0 tùy từng nhóm đối tượng và chính sách cụ thể của địa phương. Tuy nhiên, đây không phải là tấm vé “miễn mọi loại đóng góp”, mà là một khung hỗ trợ pháp lý để các địa phương cân đối ngân sách và thiết kế gói hỗ trợ phù hợp. Câu chuyện thực tế sẽ phụ thuộc nhiều vào năng lực tài chính và mức độ ưu tiên giáo dục của từng tỉnh, thành.
Giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ: Nối dài trách nhiệm của gia đình
Nghị định 353/2026 không dừng ở mầm non mà còn bao trùm cả giáo dục bắt buộc tiểu học, THCS và xóa mù chữ. Giáo dục bắt buộc được thực hiện đối với giáo dục tiểu học và trung học cơ sở; công dân trong độ tuổi có nghĩa vụ học tập để hoàn thành chương trình và được Nhà nước bảo đảm các điều kiện thực hiện. Nghĩa là sau giai đoạn trẻ 5-6 tuổi học miễn phí hoặc được hỗ trợ, hành trình học tập của trẻ không phải lựa chọn ngẫu hứng mà là trách nhiệm pháp lý và đạo đức của gia đình. Với xóa mù chữ, Nghị định yêu cầu gắn cùng giáo dục thường xuyên và học tập suốt đời, ưu tiên các vùng khó khăn. Nếu phụ huynh xem đây chỉ là “chuyện của Nhà nước”, mục tiêu xây dựng xã hội học tập sẽ khó thành hiện thực.
Nhà nước ưu tiên đầu tư – nhưng địa phương có kịp đáp ứng?
Trên giấy tờ, Nhà nước đã gửi một thông điệp rõ ràng: ưu tiên đầu tư và bảo đảm các điều kiện để thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi. Đồng thời, Nhà nước bảo đảm các điều kiện để thực hiện giáo dục bắt buộc trên phạm vi cả nước và xóa mù chữ gắn với học tập suốt đời. Nghị định cũng yêu cầu bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, ưu tiên nguồn lực cho vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và địa bàn đặc biệt khó khăn. Vấn đề là, từ ưu tiên trên văn bản đến lớp học đủ giáo viên, đủ phòng, đủ đồ dùng là một quãng đường dài. Nếu địa phương không chủ động rà soát nhu cầu, sớm lập kế hoạch về cơ sở vật chất, nhân lực và ngân sách, nguy cơ dồn lớp, quá tải hoặc phổ cập chỉ mang tính hình thức là điều khó tránh.
Phụ huynh nên làm gì từ nay đến thời điểm nghị định có hiệu lực?
Nghị định 353/2026 có hiệu lực từ ngày 1/11/2026, đồng thời chấm dứt hiệu lực của Nghị định 20/2014 về phổ cập giáo dục và xóa mù chữ. Điều này đánh dấu một mốc chuyển đổi, và phụ huynh không nên chờ đến “phút 89” mới tìm hiểu. Trước hết, cha mẹ cần nắm rõ con mình có thuộc đối tượng phổ cập mầm non 5-6 tuổi hay không, và các hình thức miễn, giảm, hỗ trợ học phí tại địa phương. Gia đình và người giám hộ có trách nhiệm tạo điều kiện để trẻ em trong độ tuổi được học tập, thực hiện phổ cập giáo dục mầm non và hoàn thành giáo dục bắt buộc. Song song, phụ huynh nên chủ động trao đổi với nhà trường, chính quyền cơ sở về sĩ số lớp, điều kiện học, để tiếng nói của người sử dụng dịch vụ giáo dục được lắng nghe ngay từ giai đoạn chuẩn bị.
