Thông điệp chính: Miễn, giảm học phí mầm non cho trẻ 5-6 tuổi không còn là ưu đãi, mà là quyền
Chính sách miễn học phí mầm non và hỗ trợ học phí cho trẻ 5-6 tuổi thuộc diện phổ cập giáo dục mầm non là quy định mới trong Nghị định 353/2026, theo đó nhà nước ưu tiên đầu tư, bảo đảm điều kiện để trẻ từ 5 đến 6 tuổi chưa hoàn thành chương trình mầm non được miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập thông qua các cơ sở giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân và cơ sở giáo dục thuộc lực lượng vũ trang. Từ 1/11, câu chuyện đóng học phí cho lớp mẫu giáo lớn không còn là bài toán riêng của từng gia đình, mà là cam kết mang tính hệ thống về phổ cập giáo dục mầm non. Nói cách khác, nếu con bạn thuộc nhóm trẻ 5-6 tuổi trong diện phổ cập giáo dục mầm non, việc được xem xét miễn, giảm, hỗ trợ học phí không phải là sự ưu ái mà là quyền được pháp luật bảo vệ.
Nghị định 353/2026: Chính sách không chỉ về học phí mà là bước đệm cho giáo dục bắt buộc
Nghị định 353/2026/NĐ-CP do Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ký ban hành quy định về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ. Điều đó cho thấy miễn học phí mầm non ở tuổi 5-6 được đặt trong một khung chính sách lớn hơn: chuẩn bị cho giai đoạn giáo dục bắt buộc, không để bất cứ trẻ nào bị bỏ lại phía sau ngay từ bậc học đầu tiên. Nghị định yêu cầu nhà nước "ưu tiên đầu tư và bảo đảm các điều kiện" để thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi. Đây là điểm đáng chú ý: miễn, giảm, hỗ trợ học phí và hỗ trợ chi phí học tập không phải biện pháp đơn lẻ, mà gắn với trách nhiệm tăng số trẻ đến lớp, nâng tỷ lệ hoàn thành chương trình mầm non và từng bước xây dựng nền tảng cho việc học ở tiểu học.
Trẻ nào được hưởng miễn, giảm, hỗ trợ học phí và hỗ trợ chi phí học tập?
Không phải mọi trẻ 5-6 tuổi đều tự động được miễn học phí mầm non; chính sách nhắm đến nhóm trẻ thuộc đối tượng phổ cập giáo dục mầm non 5-6 tuổi, tức là trẻ từ 5 đến 6 tuổi chưa hoàn thành chương trình giáo dục mầm non do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Theo Nghị định, những trẻ này được hưởng chính sách miễn, giảm, hỗ trợ học phí; hỗ trợ chi phí học tập và các chính sách hỗ trợ khác theo pháp luật về giáo dục, trẻ em, người khuyết tật, chính sách dân tộc và trợ giúp xã hội. Nói rõ hơn: nếu con bạn đang học (hoặc cần đi học) lớp mẫu giáo lớn trong chương trình chuẩn, chưa hoàn thành chương trình, và được xác định thuộc diện phổ cập giáo dục mầm non, thì nguyên tắc là con có quyền được xét miễn học phí mầm non, giảm mức phải đóng hoặc nhận hỗ trợ học phí và hỗ trợ cho những khoản chi liên quan đến việc học.
Phổ cập giáo dục mầm non: Không đạt chuẩn, địa phương sẽ bị "nhìn vào"
Nghị định 353/2026 không chỉ trao quyền cho trẻ, mà còn đặt áp lực rõ ràng lên các địa phương trong việc thực hiện phổ cập giáo dục mầm non. Một xã chỉ được công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi nếu huy động ít nhất 95% trẻ đến lớp (90% ở vùng đặc biệt khó khăn) và hằng năm có ít nhất 85% trẻ hoàn thành chương trình mầm non, giảm xuống 80% đối với xã có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn. Ở cấp tỉnh, ít nhất 90% số xã phải đạt chuẩn phổ cập. Những con số này là thước đo để đánh giá hệ thống: nếu tỷ lệ trẻ đến lớp hoặc hoàn thành chương trình thấp, nghĩa là chính sách miễn, giảm, hỗ trợ học phí và phổ cập giáo dục mầm non chưa đi vào đời sống như mục tiêu đặt ra.
| Cấp độ | Tỷ lệ huy động trẻ 5-6 tuổi đến lớp | Tỷ lệ hoàn thành chương trình mầm non 5-6 tuổi |
|---|---|---|
| Xã (bình thường) | Ít nhất 95% | Ít nhất 85% |
| Xã đặc biệt khó khăn | Ít nhất 90% | Ít nhất 80% |
| Tỉnh/thành phố | Ít nhất 90% số xã đạt chuẩn | Phụ thuộc chuẩn xã |
Phụ huynh nên chủ động: Quyền được miễn học phí mầm non cần được hỏi và giám sát
Điểm mạnh của Nghị định 353/2026 là đã đặt hỗ trợ học phí mầm non cho trẻ 5-6 tuổi trong một khung pháp lý rõ ràng, gắn với phổ cập giáo dục mầm non, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ. Tuy nhiên, để quyền thành hiện thực, phụ huynh không thể chỉ chờ thông báo. Từ ngày Nghị định có hiệu lực, mỗi gia đình có con ở độ tuổi 5-6 nên chủ động tìm hiểu xem con có thuộc diện phổ cập hay không, chương trình con đang học có phải chương trình mầm non do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, và cơ sở giáo dục của con có thuộc hệ thống giáo dục quốc dân hoặc lực lượng vũ trang như quy định. Khi phụ huynh hiểu rõ khái niệm phổ cập giáo dục mầm non, nắm các quyền miễn học phí mầm non, giảm và hỗ trợ học phí gắn với trẻ 5-6 tuổi, thì việc yêu cầu nhà trường giải thích, bảo đảm quyền lợi sẽ trở nên mạnh mẽ và hiệu quả hơn, thay vì bị xem như “sự ưu tiên tùy hoàn cảnh”.
