Kỷ lục không phải để ngắm, mà để giải bài toán giao thông và du lịch
Ba dự án cáp treo và tượng Phật trên vách đá đang giữ hoặc hướng tới kỷ lục thế giới cho thấy cách Việt Nam dùng các công trình quy mô lớn để đồng thời giải quyết tắc nghẽn giao thông, mở rộng không gian du lịch và tạo biểu tượng mới cho từng địa phương, thay vì chỉ chạy đua thành tích kỹ thuật mang tính phô diễn. Ở Hải Phòng, tuyến cáp treo Cát Hải – Phù Long với trụ cáp treo cao nhất thế giới là câu trả lời trực diện cho cảnh ùn tắc phà Gót nhiều năm qua. Tại An Giang, tượng Phật Thích Ca tạc thẳng vào vách núi Sam hướng tới kỷ lục tượng Phật vách đá cao nhất, đồng thời đặt nền cho một trung tâm du lịch tâm linh mới. Ở Quảng Trị, quần thể núi U Bò – hồ Thác Chuối với tuyến cáp treo lên đỉnh núi hơn 1.000m được định vị là dự án động lực của cả tỉnh.
Cáp treo Hải Phòng kỷ lục: từ trụ cao nhất thế giới đến cú hích cho Cát Bà
Nếu phải chọn một ví dụ điển hình cho việc kỷ lục gắn liền với lợi ích thực, tuyến cáp treo Cát Hải – Phù Long là ứng viên sáng giá. Dự án cáp treo Hải Phòng kỷ lục này được đầu tư với tổng vốn 5.000 tỷ đồng, vận hành từ ngày 6/6/2020, dài 3.955m, nối Cát Hải với Phù Long trên đảo Cát Bà. Điểm nhấn là trụ T3 cao 214,8m, được Guinness xác lập là trụ cáp treo cao nhất thế giới, cao tương đương tòa nhà Keangnam tại Hà Nội và vượt kỷ lục 188,88m của tuyến Nữ Hoàng ở Hạ Long. Quan trọng hơn, tuyến ba dây với 60 cabin, mỗi cabin chở tối đa 30 khách, công suất khoảng 4.500 khách/giờ đã thay đổi hành trình ra đảo: từ chỗ phải đi phà 20 phút nhưng có thể chờ nhiều giờ vào mùa cao điểm, giờ chỉ còn khoảng 9 phút, giảm rõ rệt áp lực tại bến phà Gót. Đây là cách một dự án cáp treo Việt Nam biến kỷ lục thành năng lực vận chuyển cụ thể.
Tượng Phật vách đá cao nhất: tham vọng biến núi Sam thành điểm đến tâm linh tầm cỡ
Ở An Giang, câu chuyện kỷ lục không nằm trên dây cáp mà trên vách đá. Tại núi Sam, một tượng Phật Thích Ca tọa thiền cao 81m đang được tạc trực tiếp vào sườn núi, dùng đá granite xám, với khối lượng đá phải khai thác ước tính khoảng 198.000m³. Dự án khởi công từ tháng 3/2015, dự kiến hoàn thành năm 2027, tổng mức đầu tư khoảng 255 tỷ đồng. Khi hoàn thiện, đây được kỳ vọng là tượng Phật được điêu khắc trực tiếp trên vách đá cao nhất thế giới, vượt tượng Phật Lạc Sơn cao 71m tại Trung Quốc. Phần thân tượng cao 68m, đặt trên tòa sen hai cấp cao tổng cộng 13m, tạo nên một hình khối khổng lồ ngoài trời, thi công hoàn toàn trên địa hình núi cao, phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết. Thay vì xây một công trình tách rời, việc tạc thẳng vào núi biến cả địa hình thành tác phẩm, đồng thời tạo điểm nhấn cho Khu du lịch quốc gia núi Sam, hướng tới thu hút mạnh du khách tâm linh trong và ngoài nước.
Quảng Trị và tham vọng quần thể núi U Bò – hồ Thác Chuối trị giá hơn 16.234 tỷ đồng
Khác với Hải Phòng và An Giang đã có công trình hiện hữu, Quảng Trị đang ở giai đoạn chuẩn bị cho một bước nhảy dài. Dự án Quần thể du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí núi U Bò – hồ Thác Chuối có tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 16.234 tỷ đồng, được chấp thuận chủ trương từ tháng 3/2026 và đang được các sở, ngành đẩy nhanh thủ tục để khởi công ngày 30/10/2026. Một trong những điểm nhấn là định hướng hình thành tuyến cáp treo từ khu vực hồ Thác Chuối lên đỉnh U Bò, cao hơn 1.000m, khai thác khí hậu mát mẻ và cảnh quan sinh thái đặc trưng. Theo quy hoạch, quần thể sẽ có hệ thống lưu trú 3–5 sao, công trình văn hóa, vui chơi giải trí, công viên, cây xanh và các tuyến cáp treo kết nối hoàn chỉnh, dự kiến thu hút khoảng 3 triệu lượt khách/năm. Việc tỉnh xác định đây là “dự án động lực” cho thấy kỳ vọng biến một vùng núi rừng thành cực tăng trưởng mới, nếu bài toán hạ tầng và môi trường được xử lý thận trọng.
Kỷ lục kỹ thuật chỉ có ý nghĩa khi gắn với sinh kế và bền vững
Nhìn ba dự án, dễ thấy Việt Nam không còn làm cáp treo hay tượng khổng lồ chỉ để gây choáng. Cáp treo Hải Phòng kỷ lục giải quyết tắc nghẽn ra Cát Bà, mở rộng năng lực đón khách và giảm phụ thuộc vào phà. Tượng Phật vách đá cao nhất ở núi Sam không chỉ là biểu tượng tín ngưỡng mà còn là trụ cột cho một không gian du lịch tâm linh, tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương. Dự án núi U Bò – hồ Thác Chuối với tuyến cáp treo lên đỉnh núi hơn 1.000m được thiết kế với yêu cầu rõ ràng: phát triển kinh tế – du lịch nhưng phải giữ rừng, mặt nước, địa hình tự nhiên và hạn chế tối đa tác động tới môi trường sinh thái. Câu hỏi còn lại không nằm ở chiều cao trụ cáp hay tượng, mà ở cách các địa phương quản lý dòng khách, chia sẻ lợi ích và bảo vệ cảnh quan. Nếu làm tốt, những kỷ lục này sẽ không chỉ là con số trong sách Guinness, mà là nền tảng cho một mô hình phát triển du lịch gắn với hạ tầng giao thông hiện đại và sinh kế bền vững.
