Làn sóng tòa nhà chọc trời mới: tham vọng vượt lên độ cao
Làn sóng tòa nhà chọc trời Việt Nam là xu hướng các đô thị lớn đồng loạt đề xuất và triển khai các dự án cao từ 90 đến trên 100 tầng, với tham vọng định hình lại đường chân trời thành phố, xây dựng hình ảnh phát triển kiến trúc hiện đại và thu hút dòng vốn đầu tư quy mô lớn trong giai đoạn mới của đô thị hóa.
Điểm chung đáng chú ý là hàng loạt đề xuất xây dựng các tòa nhà từ gần 90 đến hơn 100 tầng đang dần hình thành tại các đại dự án đô thị, mở ra một cuộc đua chiều cao rõ rệt giữa các địa phương. Đây không chỉ là chuyện kiến trúc, mà là tuyên ngôn chính trị–kinh tế: ai sở hữu biểu tượng cao tầng, người đó nắm lợi thế trong cuộc cạnh tranh hình ảnh và đầu tư. Câu hỏi cần đặt ra là: chúng ta đang xây nền tảng phát triển bền vững hay chỉ chạy theo kỷ lục độ cao?
Hà Nội: từ Tháp Kỷ nguyên 109 tầng tới cặp tháp đôi 99 tầng
Hà Nội đang trở thành phòng thí nghiệm cho các dự án cao tầng đô thị mới, khi nhiều tòa nhà chọc trời Việt Nam được đề xuất dọc trục sông Hồng và cửa ngõ phía Bắc. Trong điều chỉnh quy hoạch phân khu sông Hồng, Thủ đô đưa ra ý tưởng Tháp Kỷ nguyên cao 109 tầng, cao gấp đôi mặt bằng các công trình 30–45 tầng xung quanh và được định hướng là biểu tượng đô thị mới. Vấn đề là vị trí, chức năng và thời điểm triển khai vẫn chưa được làm rõ, cho thấy tham vọng đi trước hiện thực.
Ở phía Bắc sông Hồng, Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội quy hoạch tháp tài chính 108 tầng Phương Trạch, với chiều cao dự kiến hơn 639m, vượt xa Landmark 81 nếu thành hiện thực. Cạnh đó, một khu đô thị thông minh–sinh thái khác tại Vĩnh Thanh và Đông Anh cũng đề xuất tháp dịch vụ 108 tầng đóng vai trò “trái tim” với chức năng thương mại, tài chính, văn phòng, khách sạn và căn hộ dịch vụ. Đặc biệt, cặp Hanoi Twin Towers 99 tầng trên khu đất vàng Đào Duy Anh được kỳ vọng trở thành tháp đôi cao nhất thế giới khi hoàn thành. Tham vọng thì rõ, nhưng áp lực hạ tầng, giao thông và khả năng hấp thụ thị trường cũng lớn không kém.
TP.HCM và câu chuyện hồi sinh IFC One Saigon
Nếu Hà Nội đang chuẩn bị cho những dự án cao tầng mới, TP.HCM lại mang một bài học khác: số phận của công trình dang dở giữa khu đất vàng. IFC One Saigon, tiền thân là Saigon One Tower, nằm tại số 34 Tôn Đức Thắng, được khởi công với thiết kế 42 tầng và từng được kỳ vọng là điểm nhấn khu trung tâm. Sau khi hoàn thành khoảng 80% phần thô, công trình rơi vào trạng thái bỏ dở hơn một thập kỷ và trở thành biểu tượng của sự lãng phí trong phát triển các dự án cao tầng đô thị.
Hiện nay, chủ đầu tư đã báo cáo UBND TP.HCM về kết quả kiểm định và đề xuất tiếp tục thi công, hoàn thiện công trình theo hiện trạng, sau khi xử lý phần diện tích xây khác giấy phép. Cuối năm 2025, đề nghị tiếp tục đầu tư, hoàn thành dự án lại được gửi đến các cơ quan chức năng để xem xét. Nếu tháo được nút thắt pháp lý, việc đưa công trình trở lại hoạt động sẽ bổ sung thêm không gian kinh doanh, lưu trú và dịch vụ ngay giữa trung tâm, tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp trong khu vực. IFC One Saigon là lời nhắc rằng mọi tham vọng độ cao đều có giá: sai một bước pháp lý, cả tòa tháp có thể bị “đóng băng” hàng chục năm.
Ý nghĩa với người dân: biểu tượng đẹp hay bóng đổ siêu cao tầng?
Nhìn từ góc độ người dân, các dự án cao tầng đô thị không chỉ là biểu tượng sang trọng trên đường chân trời thành phố. Chúng kéo theo hạ tầng giao thông, dịch vụ, việc làm mới nhưng cũng có thể gây áp lực giao thông, che khuất không gian công cộng và đẩy giá đất lên cao. Những tòa tháp dịch vụ 108 tầng được đặt ở quảng trường trung tâm, đóng vai trò “trái tim” khu đô thị với chức năng thương mại, tài chính, văn phòng, khách sạn và căn hộ dịch vụ, nghe có vẻ hấp dẫn nhưng cũng đặt người dân trước nguy cơ bị đẩy ra xa lõi đô thị nếu thiếu chính sách an cư hợp lý.
Một mặt, các địa phương đang dùng tòa nhà chọc trời Việt Nam như công cụ thu hút nhà đầu tư, thể hiện chiến lược phát triển kiến trúc hiện đại và trung tâm tài chính mới. Mặt khác, bài học từ những công trình dang dở như IFC One Saigon cho thấy khi quy hoạch thiếu kỷ luật và thị trường hấp thụ không đủ, người dân phải sống cùng những khối bê tông chết ngay giữa thành phố. Lợi ích thực tế phụ thuộc rất lớn vào việc các tòa tháp này có gắn với không gian công cộng, hệ thống vận tải và các chính sách nhà ở phù hợp hay không.
Kết luận: không chỉ làm dày đường chân trời, mà phải làm sâu chất lượng đô thị
Làn sóng tòa nhà chọc trời mới ở các đô thị lớn đang tạo nên bức tranh phát triển kiến trúc hiện đại đầy tham vọng: từ Tháp Kỷ nguyên 109 tầng, các tháp 108 tầng phía Bắc sông Hồng đến cặp Hanoi Twin Towers 99 tầng và những đề xuất siêu cao tầng ở phía Nam. Chúng thể hiện rõ chiến lược thu hút vốn, xây dựng trung tâm tài chính–thương mại mới của từng địa phương.
Nhưng nếu chỉ chăm chăm phá kỷ lục độ cao, các thành phố dễ biến đường chân trời thành một “bảng xếp hạng vanity” hơn là không gian sống đáng mơ ước. IFC One Saigon – từ dự án biểu tượng đến công trình bỏ dở rồi nỗ lực hồi sinh – là cảnh báo rõ ràng: mọi sai lầm trong quy hoạch, pháp lý và cân đối cung–cầu đều để lại cái giá dài hạn. Các tòa nhà chọc trời chỉ thực sự có ý nghĩa khi được thiết kế để phục vụ cư dân, kết nối hạ tầng, gia tăng không gian công cộng và góp phần nâng chất lượng sống, chứ không chỉ làm dày thêm đường chân trời thành phố.
