Làn sóng tòa nhà chọc trời Việt Nam và câu hỏi về bộ mặt đô thị
Làn sóng tòa nhà chọc trời Việt Nam là hiện tượng các đô thị lớn đồng loạt xuất hiện đề xuất xây dựng tòa tháp cao từ gần 90 đến hơn 100 tầng, cùng với việc hồi sinh những công trình cao tầng dang dở tại các khu đất vàng trung tâm, tạo ra sự thay đổi mạnh mẽ về đường chân trời và buộc quy hoạch đô thị hiện đại phải thích ứng với một thế hệ công trình siêu cao mới. Nhìn từ góc độ quy hoạch, đây không còn là vài dự án đơn lẻ mà là một bước chuyển tư duy: kiến trúc cao tầng trở thành công cụ định hình bản sắc đô thị, chứ không chỉ là nơi đặt văn phòng hay căn hộ. Hàng loạt đề xuất tòa tháp 100 tầng và hơn thế nữa được kỳ vọng "mang đến diện mạo mới cho các đô thị lớn". Tuy nhiên, đằng sau bức tranh hào nhoáng là những câu hỏi khó về hạ tầng, pháp lý và khả năng vận hành dài hạn mà các thành phố chưa thể né tránh.
Hà Nội: tham vọng biểu tượng với tháp 109 tầng và cụm tháp 108 tầng
Hà Nội đang là tâm điểm của cuộc đua xây dựng tòa tháp 100 tầng với một loạt phương án quy hoạch siêu cao tầng gắn với các dự án đô thị mới ven sông Hồng. Trong điều chỉnh quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, thành phố đề xuất Tháp Kỷ nguyên cao 109 tầng như một công trình biểu tượng, vươn cao hơn gấp đôi mặt bằng chung 30–45 tầng trong khu vực. Đây là lựa chọn mang tính tuyên ngôn: Hà Nội muốn một biểu tượng mới gắn trực tiếp với trục đại lộ cảnh quan sông, không chỉ là một cao ốc thương mại. Phía Bắc sông Hồng, Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội quy hoạch tháp tài chính 108 tầng Phương Trạch, với chiều cao dự kiến hơn 639m và định vị là hạt nhân tài chính, thương mại mới ở cửa ngõ Thủ đô. Cạnh đó, một khu đô thị thông minh – sinh thái tại Vĩnh Thanh, Đông Anh cũng đặt vào trung tâm một tháp dịch vụ 108 tầng, trở thành "trái tim" của quần thể hơn 800 biệt thự và hàng chục tòa chung cư cao tầng. Nếu các dự án này đi đến cùng, đường chân trời Hà Nội sẽ thay đổi căn bản: từ đô thị thấp tầng sang mô hình đa cực, với các điểm nhấn siêu cao tạo ra trục nhìn mới dọc sông Hồng.
Biểu tượng đôi Hanoi Twin Towers 99 tầng và tham vọng phá kỷ lục
Khác với những tháp ven sông Hồng, Hanoi Twin Towers 99 được đề xuất ngay trên khu đất vàng số 5-7 Đào Duy Anh, gần nút giao Kim Liên – một cửa ngõ phía Nam trung tâm Hà Nội. Dự án này mang tham vọng rõ ràng: không chỉ cao mà còn muốn phá kỷ lục, trở thành tháp đôi cao nhất thế giới và là công trình cao thứ 6 toàn cầu khi hoàn thành. Về công năng, hai tòa tháp 99 tầng, 6 tầng hầm với tổng diện tích sàn 880.000 m² được định hình như một tổ hợp đa chức năng: trung tâm hội nghị quốc tế, biểu diễn nghệ thuật, casino, thương mại, văn phòng hạng A, khách sạn 6 sao và nhà ở cao cấp. Đặt một khối chương trình dày đặc như vậy vào khu vực đã dày đặc công trình cho thấy tư duy dùng siêu cao tầng để "nén" chức năng đô thị. Nếu vận hành tốt, đây có thể là hạt nhân mới đẩy quy hoạch đô thị hiện đại Hà Nội lên một nấc thang khác. Ngược lại, nếu hạ tầng, giao thông và quản lý không theo kịp, công trình biểu tượng có thể trở thành điểm nghẽn cả khu vực.
| Đặc điểm | Hanoi Twin Towers 99 | Mặt bằng khu vực |
|---|---|---|
| Chiều cao dự kiến | 99 tầng, 568m | Phổ biến 30–45 tầng |
| Chức năng chính | Tổ hợp tài chính, thương mại, hội nghị, nhà ở cao cấp | Pha trộn văn phòng, ở, dịch vụ hiện hữu |
| Vai trò trong đô thị | Biểu tượng mới, tháp đôi cao nhất thế giới nếu hoàn thành | Khu cửa ngõ hiện tại, mật độ xây dựng cao |
TP. HCM: hồi sinh IFC One Saigon và bài học từ công trình bỏ dở
Trong khi Hà Nội bận rộn với các tòa tháp 100 tầng mới, TP. HCM lại đối mặt với một biểu tượng khác: hồi sinh một tòa nhà chọc trời từng bỏ dở giữa khu đất vàng. IFC One Saigon, tiền thân là Saigon One Tower, nằm trên khu đất khoảng 6.672 m² tại vị trí giao Tôn Đức Thắng – Hàm Nghi – Võ Văn Kiệt, bên sông Sài Gòn. Dự án được cấp phép từ năm 2008 với thiết kế 42 tầng nổi, 5 tầng hầm, cao khoảng 185m, nhưng sau khi hoàn thành khoảng 80% phần thô thì dừng lại từ năm 2012. Sau nhiều biến động về cổ đông, nguồn vốn và chủ thể phát triển, công trình từng được thu giữ để xử lý nợ, được đổi tên, thay mới phần kính bên ngoài nhưng vẫn không thể hoàn thiện. Cuối năm 2025, đề nghị tiếp tục đầu tư, hoàn thành IFC One Saigon lại được gửi tới các cơ quan chức năng, và gần đây chủ đầu tư đã báo cáo UBND TP. HCM về kết quả kiểm định, đề xuất tiếp tục thi công theo hiện trạng. Đây là bước quay lại bàn quy hoạch và pháp lý, không phải tín hiệu dự án chắc chắn được tái khởi động. Bài học rõ nhất: với tòa tháp cao tầng ở vị trí chiến lược, "giá trị lớn nhất có thể nằm ở khả năng tái sử dụng" chứ không chỉ ở kinh phí xây mới.
Đường chân trời mới và yêu cầu tái thiết quy hoạch đô thị hiện đại
Nếu các tháp 109, 108, 99 tầng ở Hà Nội cùng các công trình siêu cao tầng khác như Dragon 75 Complex ở Hải Phòng được triển khai đúng định hướng, đường chân trời của những đô thị lớn sẽ bước vào giai đoạn tái định hình sâu sắc. Những tòa tháp này không chỉ "vượt" Landmark 81 hay nhiều công trình trong khu vực về chiều cao mà còn tạo ra các cực đô thị mới, thay đổi cách người dân nhìn – và dùng – thành phố. Tuy nhiên, tòa tháp 100 tầng chỉ đẹp khi được đặt trong một cấu trúc đô thị hợp lý. Dải cao tầng dọc sông Hồng, tháp đôi ở cửa ngõ trung tâm hay một công trình hồi sinh như IFC One Saigon đều là phép thử cho quy hoạch đô thị hiện đại: liệu thành phố có đủ năng lực quản lý rủi ro pháp lý, tài chính và hạ tầng gắn với những khối công trình khổng lồ. Việt Nam đang đứng trước cơ hội tạo ra bộ mặt đô thị mới bằng tòa nhà chọc trời, nhưng cơ hội đó chỉ trở thành thành tựu khi bài toán chất lượng không gian sống, giao thông, môi trường và khả năng tái sử dụng được giải quyết song song với tham vọng chiều cao.
