Việt Nam trở thành thị trường hàng không lớn thứ hai Đông Nam Á: bước ngoặt hay bước đệm?
Thị trường hàng không Việt Nam trong tháng 7-2026 được hiểu là tổng năng lực cung ứng ghế của tất cả các hãng khai thác các đường bay thương mại đến, đi và trong lãnh thổ Việt Nam, và khi con số này vượt Thái Lan để trở thành lớn thứ hai Đông Nam Á, đó không chỉ là thay đổi thứ hạng thống kê mà còn phản ánh sự dịch chuyển quyền lực trong cạnh tranh hàng không khu vực, đặt Việt Nam vào vị trí mới trong bản đồ Đông Nam Á hàng không. Điểm đáng nói là Việt Nam vươn lên vị trí thứ hai với 7,4 triệu ghế, tăng 5,6% so với cùng kỳ năm 2025, qua đó vượt Thái Lan đang giảm xuống còn 6,9 triệu ghế. Trong một thị trường khu vực vốn lâu nay bị chi phối bởi Indonesia và Thái Lan, sự bứt phá này cho thấy Việt Nam đã bước từ vai "tay chơi tiềm năng" sang nhóm dẫn dắt. Hình ảnh một thị trường tăng trưởng ngay trong giai đoạn khu vực co lại nói lên nhiều hơn bất cứ khẩu hiệu quảng bá nào.
Khi cả khu vực co lại vì giá nhiên liệu, vì sao Việt Nam vẫn nở rộng?
Bối cảnh chung của Đông Nam Á hàng không trong tháng 7-2026 là suy giảm: tổng số ghế đạt 50,4 triệu, giảm 1,2% so với cùng kỳ năm 2025; năng lực nội địa giảm 1,3%, quốc tế giảm 1,5%, phản ánh áp lực chi phí nhiên liệu leo thang do căng thẳng tại Trung Đông buộc các hãng phải cắt giảm đường bay quốc tế. Trong khung cảnh xám màu đó, việc Việt Nam vẫn ghi nhận tăng trưởng 5,6% về số ghế là một ngoại lệ có ý nghĩa chiến lược. Thực tế này cho thấy cách các thị trường phản ứng khác nhau với cú sốc nhiên liệu. Thái Lan, Malaysia và Philippines đều chọn chiến lược thu hẹp năng lực vận chuyển, kéo theo mức giảm lần lượt 3%, 8,3% và 4,1% trong tháng 7. Việt Nam và Indonesia, ngược lại, duy trì quỹ đạo mở rộng, với Indonesia tăng nhẹ 0,3% lên 10,9 triệu ghế và Việt Nam bứt phá mạnh hơn để chiếm vị trí thứ hai. Điều này hé lộ một tư duy ưu tiên giữ thị phần, chấp nhận áp lực chi phí thay vì rút lui.
Thứ hạng mới và cuộc cạnh tranh hàng không khu vực giữa Indonesia, Việt Nam, Thái Lan
Với 10,9 triệu ghế, Indonesia vẫn là thị trường hàng không thương mại lớn nhất Đông Nam Á, nhưng câu chuyện đáng chú ý hơn nằm ở khoảng cách phía sau: Việt Nam đứng thứ hai với 7,4 triệu ghế, trong khi Thái Lan bị đẩy xuống thứ ba với 6,9 triệu ghế. Cán cân cạnh tranh hàng không khu vực vì thế không còn là cuộc đua song mã giữa Indonesia và Thái Lan, mà trở thành tam giác quyền lực mới, nơi Việt Nam là nhân tố thách thức rõ ràng. Theo dữ liệu, top 5 thị trường hàng không lớn nhất ASEAN tháng 7-2026 lần lượt là Indonesia, Việt Nam, Thái Lan, Malaysia (5,2 triệu ghế) và Philippines (4,9 triệu ghế). Việc Việt Nam vươn lên nhóm dẫn đầu trong bối cảnh ba đối thủ Thái Lan, Malaysia và Philippines đều giảm năng lực cho thấy chiến lược giữ nhịp tăng trưởng đã giúp Việt Nam chiếm vị thế khi phần còn lại chậm lại. Từ góc nhìn cạnh tranh hàng không khu vực, đây là thời điểm Việt Nam cần củng cố lợi thế trước khi các thị trường khác phục hồi.
Vietnam Airlines trở thành hãng lớn nhất Đông Nam Á: sức nặng biểu tượng
Không chỉ thị trường hàng không Việt Nam tăng hạng, hãng hàng không quốc gia cũng ghi dấu riêng: Vietnam Airlines trở thành hãng có năng lực cung ứng ghế lớn nhất Đông Nam Á, với 2,81 triệu ghế trong tháng 7, tăng nhẹ 0,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh nhiều hãng ở Thái Lan, Malaysia, Philippines phải cắt giảm hoặc tạm dừng các chuyến bay thẳng và nối chuyến giữa Trung Đông với khu vực vì chi phí nhiên liệu cao, việc vẫn duy trì tăng trưởng dù rất nhỏ mang ý nghĩa khẳng định vai trò trụ cột. Một hãng hàng không đầu bảng về quy mô tạo ra hiệu ứng tâm lý và chính trị không hề nhỏ: nó là biểu tượng cho năng lực tổ chức mạng lưới và chịu đựng chi phí của cả thị trường. Tuy nhiên, đứng đầu về số ghế cũng kéo theo trách nhiệm về chất lượng dịch vụ, an toàn và hiệu quả khai thác. Nếu tăng ghế không đi cùng tối ưu chi phí và trải nghiệm, lợi thế quy mô có thể nhanh chóng trở thành gánh nặng. Đó là bài toán Vietnam Airlines phải giải để giữ vững vị trí trong cuộc cạnh tranh hàng không khu vực đang tái định hình.
