AEON rút khỏi Thái Lan: một quyết định chiến lược, không phải bước lùi
AEON rút khỏi Thái Lan và tập trung đầu tư vào thị trường Việt Nam là bước xoay trục chiến lược của một tập đoàn bán lẻ Nhật Bản, phản ánh sự đánh giá lại toàn diện tiềm năng tăng trưởng, cấu trúc cạnh tranh và hiệu quả sử dụng vốn trong khu vực ASEAN, chứ không đơn thuần là động thái rút lui khỏi một thị trường khó khăn.
Theo hồ sơ gửi Sở Giao dịch chứng khoán Thái Lan ngày 7-8, AEON sẽ bán toàn bộ cổ phần tại AEON (Thailand) – đơn vị vận hành 30 siêu thị MaxValu và MaxValu Tanjai – cho Central Food Retail, công ty con của Central Retail Corporation, thương vụ dự kiến hoàn tất ngày 30-9. Động thái này đồng nghĩa AEON rút khỏi mảng siêu thị tại Thái Lan sau hơn 40 năm hoạt động, dù vẫn duy trì nhà thuốc Tsuruha, mảng vui chơi giải trí và dịch vụ tài chính tại nước này. Đây không phải là sự “thất bại” đơn giản, mà là quyết định tái phân bổ nguồn lực khi thị trường bán lẻ Thái Lan ngày càng phân mảnh, nhu cầu người tiêu dùng phân cực về cao cấp và giá rẻ, khiến AEON khó tạo khác biệt và cải thiện biên lợi nhuận.
Từ Thái Lan sang Việt Nam: chiến lược đầu tư ASEAN đổi trục
Việc AEON rút khỏi mảng siêu thị Thái Lan là hai mặt của cùng một đồng xu với chiến lược đổ vốn mạnh vào Việt Nam: tập đoàn không co lại, mà đang tái cấu trúc toàn bộ chiến lược đầu tư ASEAN theo hướng chọn ít thị trường nhưng đặt cược lớn hơn. Khi thị trường Thái Lan bị bão hòa và phân mảnh, AEON chọn thoát khỏi cuộc đua tiêu hao vốn để dồn lực vào nơi còn dư địa tăng trưởng – đó là Việt Nam.
Ông Tezuka Daisuke cho biết AEON dự kiến phân bổ khoảng 60% ngân sách đầu tư toàn khu vực ASEAN cho Việt Nam trong giai đoạn chiến lược mới. Đây là tuyên bố hiếm khi một tập đoàn Nhật Bản công khai, và là câu nói “AEON đang đặt cược dài hạn vào thị trường Việt Nam”. Đồng thời, AEON lên kế hoạch nâng quy mô hoạt động tại Việt Nam lên gấp 3 lần trong giai đoạn 2026-2030, thông qua mở rộng mô hình cửa hàng, phát triển sản phẩm, chuỗi cung ứng và hệ sinh thái bán lẻ. Nói cách khác, Việt Nam được nâng cấp từ “một thị trường trong danh mục” thành “trụ cột tăng trưởng” trong chiến lược đầu tư ASEAN của AEON.
Thị trường Việt Nam: vì sao AEON chọn ở lại và tăng tốc?
Việc AEON rút khỏi Thái Lan càng làm nổi bật câu hỏi: vì sao cùng một tập đoàn lại tăng tốc ở Việt Nam? Câu trả lời nằm ở kết hợp giữa hiệu quả hiện tại và tiềm năng tương lai. AEON không chỉ thấy Việt Nam hấp dẫn trên giấy, mà đã đo được bằng số liệu và lợi nhuận thực tế; vì vậy, việc dồn 60% ngân sách ASEAN vào Việt Nam là bước đi dựa trên dữ liệu chứ không phải cảm tính.
Theo báo cáo tài chính, doanh thu hoạt động của AEON Mall tại Việt Nam đạt khoảng 17,3 tỉ yen, tăng gần 14% so với năm tài chính trước, và Việt Nam là thị trường đem lại doanh thu cao nhất cho AEON Mall tại Đông Nam Á, đồng thời là thị trường có doanh thu lớn thứ hai ở nước ngoài chỉ sau Trung Quốc. Đến cuối 2025, hệ sinh thái AEON tại Việt Nam đã vượt 100 tỉ yen doanh thu, tăng 2,5 lần so với 2020, với hơn 300 cửa hàng nhiều loại hình. Việc khai trương AEON Mall Đà Nẵng Thanh Khê, chuẩn bị các dự án tại Thanh Hóa, Hạ Long, Đồng Nai, Bắc Ninh và thêm một trung tâm tại Đà Nẵng cho thấy AEON đang chuyển từ mô hình dựa vào đại trung tâm sang mạng lưới đa định dạng: trung tâm mua sắm, siêu thị và cửa hàng quy mô nhỏ.
Cạnh tranh mới: AEON bắt tay vào cuộc đua bán lẻ Việt Nam với Central Retail
Điểm thú vị là: bên mua lại mảng siêu thị MaxValu tại Thái Lan – Central Retail – cũng đang coi Việt Nam là động cơ tăng trưởng. Điều này biến Việt Nam thành “đấu trường thứ hai” nơi hai cái tên vừa trao đổi tài sản tại Thái Lan sẽ cạnh tranh trực diện trong bán lẻ Việt Nam. Bản đồ bán lẻ trong nước vì vậy không chỉ là cuộc chơi giữa nhà nội và nhà ngoại, mà là trận tái đấu của các tập đoàn khu vực với chiến lược khác nhau.
Central Retail đang vận hành hệ thống đại siêu thị GO!, siêu thị Tops Market, Lan Chi Mart và nhiều mô hình khác tại Việt Nam, với 128 cửa hàng và 44 trung tâm tính đến cuối quý I; thị trường Việt Nam đã đóng góp 23% doanh số của tập đoàn. Trong khi AEON tăng tốc mở thêm AEON Mall và siêu thị MaxValu tại Việt Nam, Central Retail tiếp tục xây mới các dự án như GO! Phổ Yên, đồng thời tái cấu trúc mảng thực phẩm thành Central Retail Food Group để quản lý Tops, GO! và các thương hiệu liên quan tại Việt Nam và Thái Lan. Sự hiện diện mạnh mẽ của cả AEON và Central Retail báo hiệu mức độ cạnh tranh cao hơn trong bán lẻ Việt Nam, từ đàm phán với nhà cung cấp đến cuộc đua mô hình mới.
Tín hiệu cho khu vực: Việt Nam thành “cửa ngõ” mới của chiến lược bán lẻ
Cú xoay trục của AEON gửi một thông điệp rõ ràng: trong chiến lược bán lẻ khu vực, ASEAN không còn là một khối đồng nhất; các tập đoàn sẽ chọn vài thị trường trụ cột để dồn vốn, thay vì trải mỏng hiện diện. Việc rút khỏi siêu thị Thái Lan nhưng củng cố dược phẩm, giải trí, tài chính, đồng thời dồn 60% ngân sách ASEAN cho Việt Nam, cho thấy AEON đang tái thiết kế bản đồ ưu tiên thay vì rút khỏi Đông Nam Á.
Với Việt Nam, đây là cơ hội nhưng cũng là phép thử. AEON đặt mục tiêu nhân ba quy mô hoạt động, Central Retail tăng tốc mở thêm đại siêu thị và siêu thị, trong khi nhiều nhà bán lẻ khác cũng không đứng yên. Nếu Việt Nam tiếp tục duy trì môi trường cạnh tranh lành mạnh, hạ tầng thương mại hiện đại và chuỗi cung ứng ngày càng chuyên nghiệp, làn sóng tái phân bổ vốn từ khu vực có thể tiếp diễn, biến thị trường Việt Nam thành “cửa ngõ” mới của chiến lược bán lẻ trong ASEAN. Ngược lại, nếu chi phí và rào cản tăng lên, các tập đoàn hoàn toàn có thể lặp lại chiến lược Thái Lan: rút lui khỏi mảng kém hiệu quả và xoay trục sang nơi khác.
