Nước rút giải ngân 5.700 tỷ đồng: không chỉ là bài toán tiến độ
Nước rút giải ngân vốn đầu tư công của Đà Nẵng là giai đoạn ba tháng cuối năm, trong đó thành phố phải hoàn thành chi tiêu số vốn đã được giao theo kế hoạch, đồng thời xử lý các vướng mắc về mặt bằng, thủ tục và vật liệu để đưa dòng vốn vào các dự án hạ tầng trọng điểm, qua đó tạo mặt bằng phát triển kinh tế – xã hội và kết nối giao thông đô thị một cách bền vững. Đà Nẵng còn khoảng 5.700 tỷ đồng vốn đầu tư công cần giải ngân trong 3 tháng cuối năm để đạt mục tiêu giải ngân 95% kế hoạch vốn do Thủ tướng Chính phủ giao vào ngày 31/12 và hoàn thành 100% vào ngày 31/1 năm sau. Đây không đơn thuần là cuộc đua tỷ lệ mà là phép thử năng lực điều hành, bởi tiến độ giải ngân giữa các ban quản lý, sở ngành và các xã phường đang chênh lệch rõ rệt, trong khi nhiều dự án hạ tầng then chốt của "Đà Nẵng hạ tầng 2026" giữ vai trò định hình không gian phát triển lâu dài.
Giải ngân vốn đầu tư công: gỡ từng điểm nghẽn thay vì chạy theo chỉ tiêu
Tư duy điều hành đang thay đổi: thay vì ép chung một tốc độ cho mọi dự án, Đà Nẵng buộc các đơn vị phải chỉ rõ nguyên nhân chậm giải ngân ở từng công trình, gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Thành phố xác định chuỗi vướng mắc kéo dài từ giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư, bảo đảm nguồn vật liệu, đến nghiệm thu và thanh toán là nguyên nhân chính khiến đồng vốn không chảy kịp vào công trình. Điều này cho thấy chính quyền đã hiểu rằng "giải ngân vốn đầu tư công" không phải là phép cộng số liệu mà là quá trình tổ chức lại toàn bộ hệ sinh thái đầu tư: từ phối hợp giữa cơ quan quản lý, chủ đầu tư và chính quyền cơ sở đến siết kỷ luật tiến độ, thanh tra hiện trường thi công, chấn chỉnh nhà thầu chậm tiến độ. Quan điểm đáng chú ý là thành phố chấp nhận điều chỉnh kế hoạch vốn theo khả năng thực thi thực tế, tránh để vốn nằm trên giấy, tạo một mặt bằng kỷ luật tài chính mới cho những năm sau.
Mặt bằng, vật liệu, thanh toán: ba mắt xích quyết định hạ tầng Đà Nẵng
Ở tầng vận hành, ba điểm nghẽn rõ nhất đang định hình chất lượng "Đà Nẵng hạ tầng 2026": mặt bằng, vật liệu và thanh toán. Giải phóng mặt bằng tiếp tục là thách thức lớn, buộc ủy ban nhân dân các xã, phường phải chủ trì phối hợp rà soát từng trường hợp bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để gỡ từng vụ việc cụ thể và xử lý các vấn đề có tính hệ thống như hồ sơ địa chính, quỹ đất tái định cư, giá đất. Với vật liệu xây dựng, khó khăn vận chuyển lên miền núi đã tác động trực tiếp tới tiến độ nâng cấp quốc lộ 14D và 14B, kéo dài ảnh hưởng đời sống hàng trăm hộ dân hai bên đường và làm gia tăng nguy cơ mất an toàn giao thông. Ở khâu tài chính, yêu cầu rút ngắn thời gian thanh toán xuống tối đa 3 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ của chủ đầu tư là một bước siết đáng kể đối với hệ thống kho bạc. Theo cơ quan thống kê địa phương, việc chủ động ngăn chặn khan hiếm giả tạo, găm hàng và nâng giá vật liệu bất hợp lý là điều kiện tiên quyết để các công trình không bị "đứt gánh" giữa đường.
Các dự án hạ tầng và du lịch tăng tốc, tạo khối lượng đầu tư lớn
Bức tranh giải ngân năm nay cho thấy dòng vốn tập trung mạnh vào các dự án hạ tầng và du lịch quy mô lớn, là nền tảng cho "tăng trưởng kinh tế Đà Nẵng" trong trung và dài hạn. Dự án chống xói lở và bảo vệ bền vững bờ biển Hội An đã thực hiện lũy kế đạt 93,1% tổng mức đầu tư, trở thành ví dụ hiếm hoi về tiến độ sát nút hoàn thành chỉ trong hơn một năm thi công. Dự án hoàn thiện đường ven biển 129 (Võ Chí Công) đạt lũy kế 56,2% tổng vốn đầu tư, giữ vai trò quan trọng trong trục giao thông kết nối vùng Đông và Tây mà Đà Nẵng đặt mục tiêu hoàn chỉnh đến năm 2030. Nhóm dự án trường học tại các xã biên giới cũng đã thực hiện khoảng 76,4% tổng mức đầu tư, cho thấy thành phố không bỏ quên hạ tầng giáo dục trong cuộc đua giải ngân. Ở khu vực ngoài nhà nước, các dự án như Da Nang Downtown, Làng Vân hay Bana Complex tạo ra khối lượng đầu tư hàng nghìn tỷ đồng, chứng minh niềm tin của nhà đầu tư tư nhân vào nền tảng hạ tầng đang được hoàn thiện.
Từ giải ngân đến tăng tốc phát triển: phép thử quản trị dài hạn
Khi mục tiêu giải ngân 95% kế hoạch vốn vào cuối năm và 100% vào cuối tháng 1 năm sau đã được đặt ra, câu hỏi không còn là "có giải ngân được hay không" mà là "giải ngân đó tạo ra chất lượng hạ tầng gì". Việc chuyển trọng tâm từ theo dõi tỷ lệ sang xử lý tận gốc nguyên nhân tại từng dự án cho thấy Đà Nẵng đang dùng nước rút giải ngân như một phép thử quản trị: ai giữ được tiến độ, ai khai thông được mặt bằng, ai cắt giảm được thủ tục sẽ xứng đáng giữ vai trò trung tâm trong chiến lược phát triển hạ tầng đến 2030. Trong 3 tháng cuối năm, cơ quan tài chính sẽ tiếp tục tham mưu điều chuyển vốn giữa các công trình, đơn vị, bảo đảm nơi có khả năng thực hiện tốt được tiếp thêm nguồn lực trước thời hạn quy định của Luật Đầu tư công. Nếu thành phố giữ được kỷ luật này nhiều năm liên tiếp, giải ngân vốn đầu tư công sẽ không còn là cuộc chạy nước rút đầy áp lực, mà trở thành quy trình ổn định tạo nền cho tăng trưởng hai con số, với các tuyến đường kết nối vùng và không gian đổi mới sáng tạo được nuôi dưỡng bằng dòng vốn thực chất.
