Đưa nghệ thuật đến trường phải hơn một buổi biểu diễn
Nghệ thuật học đường là cách tổ chức cho học sinh thưởng thức, tìm hiểu và trải nghiệm các loại hình nghệ thuật trong môi trường giáo dục, với nội dung và phương pháp phù hợp từng lứa tuổi. Từ năm học 2026–2027, TP.HCM dự kiến thí điểm hoạt động này tại các trường phổ thông, tập trung vào nghệ thuật truyền thống, kịch và điện ảnh.
Điểm đáng chú ý không nằm ở việc đưa một tiết mục lên sân khấu trường rồi xem đó là hoàn thành nhiệm vụ. Muốn học sinh thực sự hiểu và nhớ, chương trình cần tạo cơ hội gặp nghệ sĩ, đặt câu hỏi, tìm hiểu tác phẩm và thử trải nghiệm. Đây là hướng đi có lý: giáo dục nghệ thuật không chỉ bổ sung kiến thức văn hóa mà còn giúp nuôi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ, nhân cách và ý thức gìn giữ di sản.
Thí điểm cũng là phép thử trước khi thành phố hoàn thiện đề án Phát triển Nghệ thuật học đường giai đoạn 2026–2035. Đánh giá tính khả thi, hiệu quả và khả năng nhân rộng ngay từ đầu sẽ giúp chương trình tránh trở thành hoạt động phong trào ngắn hạn.

Quy mô lớn đòi hỏi nội dung được phân tầng
Kế hoạch hướng tới nhiều cấp học, với nội dung kết hợp thưởng thức tác phẩm, tìm hiểu nghệ thuật và giao lưu với nghệ sĩ, nghệ nhân. Danh mục dự kiến gồm hát bội, cải lương, đờn ca tài tử, ca múa nhạc dân tộc, kịch, điện ảnh và nghệ thuật đương đại.
Theo thống kê được nêu trong tài liệu về chương trình, TP.HCM có khoảng 1.500 trường công lập và trường chuyên biệt thuộc ba cấp phổ thông. Thành phố đặt mục tiêu phấn đấu để 100% cơ sở giáo dục phổ thông thuộc phạm vi quản lý tổ chức cho học sinh tiếp cận hoặc tham gia ít nhất một loại hình nghệ thuật mỗi năm học. Quy mô này khiến việc chọn nội dung không thể làm theo một khuôn chung.
Học sinh nhỏ tuổi có thể tiếp nhận tốt hơn qua chuyện kể, trích đoạn ngắn và hoạt động thử làm; học sinh lớn hơn có thể trao đổi sâu về đặc trưng, bối cảnh và sáng tạo. Nếu phân tầng tốt, cải lương trong trường học sẽ có cơ hội trở thành một cuộc gặp gỡ gần gũi với sân khấu, thay vì một bài thuyết minh xa lạ.

Nghệ sĩ cũng cần học cách đứng lớp
Ngày 30.10.2026, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM khai mạc lớp tập huấn phương pháp truyền thụ nghệ thuật trong học đường tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang. Lớp học kéo dài ba ngày, đến 1.11, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức.
Nghệ sĩ, nghệ nhân và người làm văn hóa được trang bị cách nắm bắt tâm lý, khả năng tập trung của học sinh, cùng kỹ năng đặt câu hỏi, kể chuyện, dẫn dắt, tổ chức giao lưu và hướng dẫn trải nghiệm. Đây là khâu chuẩn bị thiết thực: hiểu sâu một bộ môn chưa đồng nghĩa với biết cách khiến học sinh ở nhiều độ tuổi quan tâm.
Trong ba ngày, học viên tiếp cận các chuyên đề về giáo dục nghệ thuật, tâm lý học sinh, thiết kế nội dung phù hợp và tổ chức hoạt động tương tác. Mục tiêu không phải biến nghệ sĩ thành giáo viên chuyên nghiệp, mà giúp họ chuyển kiến thức nghề nghiệp thành trải nghiệm dễ hiểu, có sức gợi mở. Chất lượng của cuộc gặp giữa nghệ sĩ và học sinh sẽ phụ thuộc nhiều vào sự chuẩn bị này.

Thước đo thành công là học sinh được tiếp xúc thật
Chương trình dự kiến để học sinh tiếp xúc trực tiếp với tác phẩm, gặp gỡ nghệ sĩ và nghệ nhân; hoạt động có thể diễn ra tại trường hoặc ở thiết chế văn hóa phù hợp. Cách tổ chức này mở rộng trải nghiệm vượt khỏi việc nghe giới thiệu, đồng thời giúp các em nhìn thấy nghệ thuật như một nghề nghiệp và một phần đời sống văn hóa.
Theo NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy, thành phố có hệ thống nhà hát, đơn vị nghệ thuật cùng đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ nhân và chuyên gia giàu kinh nghiệm—nguồn lực quan trọng để triển khai chương trình. Nhưng nguồn lực chỉ phát huy tác dụng khi ngành văn hóa, ngành giáo dục, nhà trường và đơn vị nghệ thuật phối hợp ổn định, đồng thời bảo đảm hoạt động không ảnh hưởng giờ học chính khóa.
UBND TP.HCM giao Sở Văn hóa và Thể thao chủ trì, phối hợp với ngành giáo dục, địa phương và cơ sở giáo dục để tổ chức, theo dõi và đánh giá thí điểm, làm căn cứ hoàn thiện mô hình. Về lâu dài, thành phố hướng tới xây dựng học liệu theo cấp học và phát triển đội ngũ nghệ sĩ có kỹ năng làm việc trong môi trường giáo dục. Thước đo thuyết phục nhất sẽ không phải số buổi biểu diễn, mà là việc học sinh hiểu thêm, muốn tìm hiểu thêm và có cơ hội gặp nghệ thuật thường xuyên.






