Tập huấn biến kiến thức thành năng lực bảo vệ trường học
Tập huấn ứng phó thiên tai trong trường học là hoạt động trang bị kiến thức nhận diện rủi ro, lập phương án phòng ngừa và bảo vệ con người, cơ sở vật chất trước thiên tai và tác động của biến đổi khí hậu. Đây không nên chỉ là một buổi phổ biến thông tin: giá trị của tập huấn nằm ở việc giúp giáo viên và học sinh biết cần làm gì khi nguy cơ xảy ra. Tại Nghệ An, trong hai ngày 24 và 25 tháng 10, Hội Chữ thập đỏ tỉnh tổ chức chương trình cho 37 giáo viên của Trường Tiểu học Nguyễn Tiêm và Trường THCS Trần Quốc Hoàn. Giáo viên được hướng dẫn nhận diện các loại thiên tai, tìm hiểu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến đời sống, môi trường và hoạt động giáo dục. Đây là cách tiếp cận thiết thực: an toàn trường học bắt đầu từ khả năng phát hiện nguy cơ và chuẩn bị trước, không phải chờ đến khi sự cố mới ứng phó.
Từ Nghệ An: giáo viên là mắt xích ứng phó đầu tiên
Chương trình ở Nghệ An tập trung vào những việc có ý nghĩa trực tiếp với nhà trường: nhận diện rủi ro, chủ động xây dựng phương án phòng ngừa, bảo đảm an toàn và sức khỏe cho giáo viên, học sinh, đồng thời hạn chế thiệt hại đối với cơ sở vật chất và thiết bị dạy học. Cách làm này quan trọng vì một kế hoạch ứng phó chỉ hữu ích khi người trong trường hiểu vai trò của mình và biết cách hành động. Giáo viên không chỉ học để tự bảo vệ, mà còn có thể truyền đạt kiến thức cho học sinh và cộng đồng. Vì vậy, tập huấn phòng chống thiên tai nên được xem là một phần của năng lực nghề nghiệp và công tác quản lý trường học, thay vì hoạt động bổ trợ mang tính hình thức. Khi người lớn có kỹ năng ứng phó thiên tai, học sinh có thêm cơ hội được hướng dẫn bình tĩnh và an toàn.
Khánh Hòa và yêu cầu lan tỏa trong cộng đồng học đường
Tại Trường Trung cấp Nghề Diên Khánh, gần 300 cán bộ, giáo viên và học sinh tham gia hoạt động tuyên truyền, tập huấn phòng chống thiên tai. Thành phần tham gia đông và đa dạng cho thấy việc chuẩn bị không thể chỉ đặt lên vai giáo viên: học sinh cũng cần được tiếp cận thông tin, còn cán bộ nhà trường cần phối hợp để tạo môi trường ứng phó thống nhất. Đặt cạnh chương trình dành cho 37 giáo viên ở Nghệ An, hoạt động tại Khánh Hòa làm nổi bật hai hướng bổ trợ nhau: bồi dưỡng người có trách nhiệm hướng dẫn và mở rộng nhận thức tới cộng đồng trường học. Đây là điểm đáng chú ý, bởi kỹ năng ứng phó thiên tai khó hình thành nếu chỉ dừng ở một nhóm nhỏ hoặc một lần nghe tuyên truyền. Tập huấn có ý nghĩa khi kiến thức được chia sẻ và gắn với sinh hoạt thực tế.
Chuẩn bị phải trở thành nếp, không chỉ là một buổi tập huấn
Hai hoạt động cùng hướng tới nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó của cộng đồng trường học, đồng thời thúc đẩy thích ứng với biến đổi khí hậu và xây dựng trường học an toàn. Nhưng số người tham gia hay nội dung được phổ biến chưa đủ để chứng minh một trường đã sẵn sàng trước thiên tai. Điều quyết định là kiến thức có được chuyển thành phương án rõ ràng, khả năng nhận diện nguy cơ và cách bảo vệ học sinh, giáo viên, tài sản hay không. Bởi thế, giá trị lớn nhất của các chương trình ở Nghệ An và Khánh Hòa là đặt việc chuẩn bị vào đúng nơi: ngay trong môi trường học tập và trong trách nhiệm chung của cộng đồng. Tập huấn cần được nhìn nhận như nền móng cho an toàn trường học, nơi mỗi người hiểu nguy cơ và biết cách góp phần ứng phó. Đó là hướng đi thực chất hơn việc chỉ xem tập huấn như một hoạt động tuyên truyền đơn lẻ.
