Từ cuộc gặp tại Tokyo đến bài toán vốn dài hạn
JBIC Việt Nam là hướng hợp tác tài chính giữa Ngân hàng Hợp tác quốc tế Nhật Bản và các cơ quan Việt Nam, nhằm kết nối nguồn vốn, đầu tư Nhật Bản với nhu cầu phát triển trong nước. Ngày 10/11, trong chuyến công tác tại Nhật Bản, đoàn Bộ Tài chính Việt Nam làm việc song phương với JBIC tại Tokyo; Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn và Chủ tịch Hội đồng Quản trị JBIC Maeda Tadashi cùng tham dự. Đây không chỉ là một cuộc gặp ngoại giao thường lệ: Việt Nam đang đặt bài toán huy động nguồn lực dài hạn vào trung tâm kế hoạch phát triển. Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026–2030, kéo theo nhu cầu đầu tư lớn để xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ. Vì vậy, giá trị của cuộc trao đổi nằm ở khả năng biến quan hệ tài chính thành những kênh vốn và dự án cụ thể, thay vì dừng lại ở cam kết hợp tác chung.
JBIC có thể giúp mở rộng cửa huy động vốn
Bộ trưởng đề nghị JBIC phối hợp với các cơ quan Việt Nam và đối tác Nhật Bản xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt, phù hợp với pháp luật và điều kiện thực tế, để thúc đẩy các dự án hạ tầng và năng lượng có sức lan tỏa. Đây là đề nghị đúng trọng tâm: một định chế tài chính am hiểu thị trường Nhật có thể chia sẻ kinh nghiệm huy động vốn quốc tế, giúp Việt Nam đa dạng hóa kênh tiếp cận và cải thiện quản trị rủi ro. Mục tiêu không nên chỉ là tìm thêm nguồn vốn, mà còn là chọn cấu trúc tài chính phù hợp với thời hạn dự án và khả năng trả nợ. Hai bên cũng trao đổi về chuyển dịch năng lượng, ứng phó biến đổi khí hậu và các sáng kiến AZEC, POWERR Asia; trong bối cảnh chuỗi cung ứng biến động, những cơ chế hỗ trợ khả năng chống chịu càng có ý nghĩa. Tuy vậy, hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc biến tư vấn thành quy trình và dự án đủ điều kiện triển khai.
Trái phiếu Samurai và dòng vốn đầu tư Nhật
Một hướng hợp tác đáng chú ý là trái phiếu Samurai, tức trái phiếu Chính phủ Việt Nam phát hành bằng đồng yen trên thị trường Nhật Bản. Chương trình tiếp xúc nhà đầu tư tại Nhật từ ngày 5 đến 10/11 nhằm tìm hiểu khả năng phát hành, tiếp nối hoạt động gặp nhà đầu tư tại Mỹ trong tháng 10/2026. Các cuộc trao đổi tập trung vào kế hoạch huy động vốn quốc tế; nhà đầu tư quan tâm đến kỳ hạn 3–5 năm, còn một số tổ chức có thể xem xét kỳ hạn dài hơn nếu có cơ chế bảo lãnh phù hợp. Bảo lãnh của JBIC được nêu là yếu tố có thể quan trọng với quyết định đầu tư, nhất là trong đợt phát hành đầu tiên. Song trái phiếu chỉ là một phần của chiến lược vốn. Bộ Tài chính cũng muốn JBIC làm cầu nối thúc đẩy vốn Nhật Bản vào năng lượng xanh, hạ tầng thông minh, bán dẫn và điện tử công nghệ cao, đồng thời khuyến khích hợp tác M&A giữa doanh nghiệp hai nước.
Từ lời đề nghị đến kết quả có thể đo lường
Cam kết JBIC tiếp tục đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm và cung cấp giải pháp tài chính linh hoạt tạo nền tảng cho bước tiếp theo, nhưng chưa đồng nghĩa vốn đã được giải ngân hay trái phiếu đã phát hành. Thách thức là phối hợp chính sách, lựa chọn dự án đủ sức hút và xác lập điều kiện tài chính minh bạch, phù hợp quy định. Với hạ tầng năng lượng xanh, việc kết nối vốn Nhật Bản có thể mở rộng lựa chọn tài trợ, nhưng từng dự án vẫn cần được đánh giá theo tính khả thi và khả năng lan tỏa. Hai bên thống nhất tiếp tục tăng cường trao đổi thông tin để thúc đẩy hợp tác tài chính Việt Nam–Nhật Bản. Đây là bước tiến cần thiết; thước đo kế tiếp nên là các cơ chế cụ thể, tiến độ chuẩn bị dự án và điều kiện tiếp cận vốn. Nếu JBIC giúp chuyển sự quan tâm của nhà đầu tư thành nguồn vốn dài hạn có cấu trúc phù hợp, hợp tác này sẽ có ý nghĩa vượt xa một cuộc gặp tại Tokyo.
