JBIC có thể mở rộng cánh cửa vốn dài hạn
JBIC Việt Nam là hướng hợp tác tài chính giữa Ngân hàng Hợp tác quốc tế Nhật Bản và các cơ quan Việt Nam, nhằm kết nối nguồn vốn, kinh nghiệm thị trường và đầu tư cho các dự án phát triển. Ngày 10/11 tại Tokyo, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn làm việc song phương với Chủ tịch JBIC Maeda Tadashi, đề nghị ngân hàng hỗ trợ huy động vốn và phát triển hạ tầng. Đây là yêu cầu có cơ sở: Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026–2030, kéo theo nhu cầu lớn về nguồn lực dài hạn để xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ. Bộ trưởng cũng đề nghị JBIC chia sẻ kinh nghiệm huy động vốn trên thị trường quốc tế, giúp đa dạng hóa kênh tiếp cận, tối ưu chi phí và quản trị rủi ro. Điều đáng chú ý không chỉ là khả năng có thêm vốn, mà là xây dựng được cơ chế tài chính phù hợp với pháp luật và điều kiện thực tế trong nước.
Năng lượng xanh cần đi cùng đầu tư có sức lan tỏa
Trao đổi giữa hai bên đặt chuyển dịch năng lượng và hợp tác ứng phó biến đổi khí hậu bên cạnh bài toán vốn hạ tầng. Việt Nam đánh giá cao vai trò của Nhật Bản và JBIC trong các sáng kiến Cộng đồng Phát thải Ròng bằng không châu Á (AZEC) và Đối tác tăng cường khả năng chống chịu về năng lượng và tài nguyên châu Á (POWERR Asia). Khi chuỗi cung ứng toàn cầu biến động, khả năng chống chịu năng lượng không còn là mục tiêu tách rời khỏi năng lực cạnh tranh kinh tế. Bộ Tài chính kỳ vọng JBIC góp phần thúc đẩy đầu tư Nhật Bản, ưu tiên các dự án quy mô lớn về năng lượng xanh, hạ tầng thông minh, chất bán dẫn và điện tử công nghệ cao. Định hướng này hợp lý nếu dự án không dừng ở dòng vốn ngoại: tiêu chí quan trọng là tạo liên kết để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và giá trị toàn cầu.
Trái phiếu Samurai là phép thử cho khả năng tiếp cận thị trường
Một nội dung đáng lưu ý là khả năng Chính phủ Việt Nam phát hành trái phiếu bằng đồng yen Nhật, thường gọi là trái phiếu Samurai. Các buổi làm việc tập trung trao đổi về kế hoạch huy động vốn quốc tế; bảo lãnh của JBIC cũng được nhà đầu tư quan tâm như yếu tố có thể hỗ trợ cân nhắc, nhất là với đợt phát hành đầu tiên. Trong chương trình tiếp xúc nhà đầu tư không kèm phát hành tại Nhật Bản từ ngày 5 đến 10/11, phần lớn nhà đầu tư quan tâm đến kỳ hạn 3–5 năm, còn một số tổ chức có thể xem xét kỳ hạn dài hơn nếu có cơ chế bảo lãnh phù hợp. Đây là tín hiệu tham khảo chứ chưa phải cam kết phát hành: hiệu quả sẽ tùy thuộc vào điều kiện bảo lãnh, chi phí và cách quản trị rủi ro. Vì vậy, tư vấn của JBIC có giá trị không kém việc mở thêm một kênh vốn.
Từ đối thoại đến dự án cụ thể
JBIC khẳng định sẵn sàng tiếp tục đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm và cung cấp giải pháp tài chính linh hoạt, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp Nhật mở rộng đầu tư tại Việt Nam. Hai bên thống nhất tiếp tục tăng cường trao đổi thông tin, còn Bộ Tài chính mong muốn JBIC làm cầu nối để nắm bắt xu hướng nhà đầu tư Nhật và hỗ trợ xây dựng chính sách thu hút đầu tư cạnh tranh. Bước tiếp theo cần được đánh giá bằng việc các cơ chế tài chính có chuyển thành dự án khả thi hay không: dự án phải phù hợp quy định, tạo tác động lan tỏa và giúp doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị. Việc đề cập trái phiếu Samurai cũng nên được nhìn như một phần của chiến lược đa dạng hóa vốn, không phải giải pháp thay thế cho thị trường vốn trong nước. Kết luận, vốn Nhật có thể đóng vai trò quan trọng, nhưng chất lượng thiết kế và thực thi dự án mới quyết định giá trị hợp tác.
