Mua sắm Boeing ồ ạt: Tín hiệu Việt Nam muốn “bám rễ” bầu trời Mỹ
Việc Vietnam Airlines và Vietjet cùng tăng tốc mua hàng trăm máy bay Boeing và mở rộng đường bay Việt – Mỹ là chiến lược dài hạn nhằm bám rễ thị trường Bắc Mỹ, nâng vị thế hãng hàng không Việt trong chuỗi cung ứng hàng không – công nghệ với Mỹ, đồng thời tạo thêm lựa chọn thuận tiện hơn cho hành khách hai bên. Nói cách khác, đây không còn là vài đường bay thử nghiệm, mà là bước vào sân chơi lớn với cam kết vốn, công nghệ và hạ tầng ở quy mô chưa từng có. Thay vì “đi nhờ” mạng lưới trung chuyển của các hãng châu Á, hàng không Việt muốn trở thành cửa ngõ trực tiếp kết nối hai nền kinh tế đang ngày càng gắn kết chặt chẽ, cả về thương mại lẫn đầu tư song phương.
Theo số liệu hải quan, kim ngạch thương mại song phương Việt – Mỹ đã lên tới khoảng 137,42 tỷ USD và còn tiếp tục tăng, kéo theo nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hóa và dịch vụ tài chính – công nghệ giữa hai nước. Trong bối cảnh đó, năng lượng và hàng không được nhìn nhận là hai lĩnh vực có tiềm năng nhất, khi Việt Nam có nhu cầu phát triển lớn, còn doanh nghiệp Mỹ mạnh về công nghệ, vốn và kinh nghiệm quản trị. Việc các hãng Việt “chọn mặt gửi vàng” cho Boeing và một loạt tập đoàn Mỹ cho thấy mục tiêu không chỉ là mua máy bay, mà là tham gia sâu hơn vào chuỗi hợp tác hàng không đang mở rộng rất nhanh giữa hai bên.
Vietnam Airlines Boeing: Mở rộng đội bay để giữ lợi thế đường bay Việt – Mỹ
Vietnam Airlines là hãng Việt duy nhất hiện khai thác đường bay thẳng thường lệ TPHCM – San Francisco với tần suất 4 chuyến/tuần, rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển cho hành khách so với bay trung chuyển. Nonstop flights save passengers hours of travel. Trong khi phần lớn khách Việt – Mỹ vẫn phải trung chuyển (khoảng 96%) qua các hub Đông Bắc Á, đường bay thẳng này là “con át chủ bài” giúp hãng giữ bản sắc quốc gia, đồng thời tạo lợi thế cạnh tranh ở phân khúc khách sẵn sàng trả cao hơn để tiết kiệm thời gian, nhất là người già và gia đình có trẻ nhỏ.
Vấn đề là hành trình từ Mỹ về Việt Nam kéo dài khoảng 16 giờ, khiến chi phí nhiên liệu trở thành yếu tố sống còn với hiệu quả khai thác tuyến này. Để không bị tụt lại trước các hãng trung chuyển có lợi thế gom khách, Vietnam Airlines đã ký hợp đồng mua 50 chiếc Boeing 737 MAX 8, đồng thời chuẩn bị vốn, kỹ thuật, hạ tầng và nhân lực để tiếp nhận, cùng kế hoạch đầu tư thêm đội tàu bay thân rộng phục vụ phát triển mạng bay. Hãng cũng đang nghiên cứu tăng chuyến, mở rộng kết nối tại Bắc Mỹ, làm việc với các đối tác tại San Francisco, San Jose, Los Angeles và khảo sát Seattle – thị trường đã có hơn 60.000 lượt khách đi Việt Nam chỉ trong 6 tháng đầu năm, tăng 13,7% so với cùng kỳ.
Vietjet máy bay Mỹ và cuộc chơi Internet vệ tinh trên bầu trời
Nếu Vietnam Airlines đặt cược vào đường bay thẳng, Vietjet lại chọn chiến lược khác: vừa mở rộng đội bay với máy bay Mỹ, vừa đánh vào trải nghiệm kết nối trên không. Từ thỏa thuận mua 100 máy bay năm 2016, Vietjet đã nâng đơn hàng lên 200 chiếc Boeing 737 MAX vào năm 2019, trở thành một trong những thương vụ thương mại lớn nhất giữa doanh nghiệp hai bên. Đồng thời, hãng tiếp tục xây dựng mạng lưới hợp tác với các tập đoàn Mỹ như GE, Pratt & Whitney, Honeywell, Google và đàm phán với SpaceX, cho thấy mục tiêu không chỉ là mua thân vỏ máy bay, mà là tham gia một hệ sinh thái hàng không – công nghệ toàn cầu.
Theo một gói thỏa thuận dự thảo, Vietjet dự kiến thuê 17 Boeing 737 và 5 Airbus A321neo, đồng thời hợp tác với SpaceX để cung cấp dịch vụ Starlink trên 120 tàu bay. Trước đó, hãng đã ký thỏa thuận Internet trên chuyến bay với Starlink Services Vietnam và tăng vốn cho công ty con Galaxy Pay lên 300 tỷ đồng để đầu tư vào Starlink. Nhiều hành khách mong chờ được truy cập Internet trong suốt hành trình để gửi hợp đồng, xử lý email hoặc liên lạc với gia đình; nếu kết nối đủ ổn định, Wi-Fi có thể trở thành tiêu chí chọn hãng cho các chuyến bay đường dài. Với Vietjet, kết nối vệ tinh không chỉ là tiện ích, mà còn mở ra các dịch vụ số mới và nguồn thu bổ sung, dù đòi hỏi đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn và cấp phép nghiêm ngặt.
Hợp tác hàng không Việt – Mỹ: Từ mua máy bay đến chuỗi giá trị công nghệ
Điểm đáng chú ý nhất trong làn sóng mua sắm và hợp tác hiện nay là các hãng Việt không đi một mình mà “kéo” theo cả chuỗi giá trị kỹ thuật, bảo dưỡng và viễn thông từ Mỹ. Vietnam Airlines nhiều năm qua đã mở rộng hợp tác với đối tác Mỹ trong vận tải, đầu tư tàu bay, kỹ thuật – bảo dưỡng, tài chính và đào tạo, biến việc mua Boeing thành cửa ngõ tiếp nhận công nghệ và tiêu chuẩn khai thác hiện đại. Với Vietjet, hợp tác với Boeing là nền tảng để mở sang các nhà cung cấp động cơ, thiết bị hàng không và công nghệ số như GE, Pratt & Whitney, Honeywell, Google, đồng thời bước vào lĩnh vực kết nối vệ tinh cùng SpaceX.
Một gói 29 thỏa thuận giữa doanh nghiệp hai nước dự kiến được công bố tại New York thể hiện rõ độ đan xen ngày càng dày giữa hàng không và công nghệ trong quan hệ kinh tế song phương. Expanding routes, fleets and services at the same time will give passengers more options and reduce travel time. Ở phía sau các hợp đồng hàng tỷ USD là lợi ích rất cụ thể: hành khách được bay thẳng, ít trung chuyển hơn; doanh nghiệp logistics và thương mại điện tử dễ tối ưu chuỗi cung ứng xuyên Thái Bình Dương; còn các hãng thì có cơ hội xây dựng đội bay mới với chuẩn công nghệ cao, gắn chặt vào mạng lưới sản xuất – dịch vụ của một trong những trung tâm hàng không lớn nhất thế giới.
Cuộc đua đường bay Việt – Mỹ: Ai chiếm được tâm trí hành khách?
Thị trường đường bay Việt – Mỹ đã vượt 1,7 triệu lượt khách và còn dư địa lớn, đặc biệt khi 96% hành khách vẫn phải trung chuyển qua điểm thứ ba. Trong bối cảnh các hãng Đông Bắc Á tiếp tục mở rộng mạng lưới sang Mỹ, các hãng Việt buộc phải bước vào một cuộc đua mới: ai đầu tư đội bay hiện đại hơn, ai tối ưu chi phí nhiên liệu tốt hơn, và ai đem lại trải nghiệm phù hợp nhất với người Việt xa quê lẫn khách Mỹ ưa sự thuận tiện.
Có thể nhìn thấy hai chiến lược khác nhau nhưng bổ sung cho nhau. Vietnam Airlines đặt trọng tâm vào đường bay thẳng và mạng kết nối Bắc Mỹ, từng bước nghiên cứu tăng chuyến và mở thêm điểm đến như Seattle – nơi đang nổi lên như nguồn khách tiềm năng, kể cả khách đến từ Vancouver (Canada) nối chuyến xuống. Vietjet lại tập trung vào đội bay mới và kết nối vệ tinh, với tham vọng biến máy bay thành “không gian số trên mây”, nơi hành khách làm việc, giải trí và thanh toán liền mạch. Câu hỏi lớn trong vài năm tới là hãng nào biến được các hợp đồng Boeing, các thỏa thuận Starlink và hợp tác hàng không thành lợi ích cụ thể, bền vững cho người dùng – chứ không chỉ là những con số hoành tráng trong lễ ký kết.
